Ang casaysayang guintó : ́ang uriáng pagkakakilanlan kung aling Iglesia ang tunay na gumaganap sa lahat nang ipinaguutos ni Cristo
Angkiko, Agustin L.

Page  [unnumbered] I' aguriAngr pagkakaki'lanlan kun afing I sia an g tunty na gumaganap sa lahat v 4j i~~~pinaguutos ni Cristo'. SJNULAT NI-' AGUSTIJN L. ANd KI11( SA KAPAHINrPJTUJVAN NANG BIL'ONES U, T I)~~~~~I 1 Tom~~~~~~~~~~~~~~~ *~ MAYNILA: 1~i27. *INIPRENTA., LIBRERIA AT PAPELERIA -NJJ: MARTINEZ 203, Cahildo, Jutramuros, Tel. 3283.~ 4bt UoroBinundrk, TeL. z7739.

Page  [unnumbered] AA

Page  1 ANG CASAYSAYANG GUINTO, 6 ang uriang pagkakakilanlan kung aling Igle-,sia ang tunay na gumaganap sa lahat nang ipinaguutos ni Cristo. SINULAT NI AGUXSTIN L. ANGKIKO SA KAPAHINTULUTAN NANG BILL JONES. MAYNILA: 1927. IMPRENTA, LIBRERIA AT PAPELERIA -NI J. MARTINEZ 253 Cabildo, Intramuros, Tel. 3283. 91 Rosario Binundbk, Tel. 27739. 108 P. Calder6n Binund6k, Tel, 48256.

Page  2 A ring tunay nj IMPIBlNTA Af MAx LBRSI811A ni J. MARTINEZ, at di maipalilimbag ng sino man kuug tol'y ualang pahintrlot

Page  3 -3 -Angimga ilapap-alamall sa Ikasaysayang ito. Pdigina. Kailanga nang ~pagkukur6.*4 Kakaunti na aug panahong" natira. 6 Aug mga huld-, tungkol sa uuang pagkaparito ni Cristo.9 Aug pagkadios at aug pagkalas ni Crieto, ang siya larnang dapat sampalatayanan at sarnbahin..ea *1 19 Aug matuid na paraan na paghibinyag. 34 Aug mga kautusang isinulat ng Dios at aug mga iniaral ni Jesucristo, aug siya lanmang mamamalagu'. 48 Aug pageisisi at aug pagbabalic loob ea Dios. 61 Aug kahahauganan naug mga makasalanan. 72 Aug tungkulin ng Espfritu Santo. S Ang pagkakatipon nang miga Apostol nang araw ng Domingo..... 97 Aug dalawang magkaibaug kautusan.. 109 Saan nangaroon aug mga kaluluang nanga. Matay. 00.0009123 Aug iglesiang makasauglibutan..., 139 Aug dalaw'ang tipan, aug una at ang huli. 133 Pinawi na aug miga kautusang isinulat ni Moyses sa Ley Ceremonial, na slyang mpg,palatuntunan ug miga israelitas. 163

Page  4 4 - I'P4gina. Aug mga maguiguing tanda- nang ikalawang pagparito ni Jesucristo, at naug katapusan nang panahon.,183 Aug mga dug6ng sumisigaw sa langit '2u5 Sino sino lamang aug Protestantes.. 211 Majcling paunawa sa naghahangad ng karangalan at ng kapurihan 2. 213 Panalangin ng naliligaw,.. 215 Basahin, pagkuruin, at alinsunurin.

Page  5 I 0

Page  6 PAUA A BABAS Iniibig konag mga kapatid, huag ninyoug ipagtaka na kayo'y tawaguici ko ng muga kapatid; at dapat nin. Yong talastasin na aug tinatawag ninyong Ama'. na lagui' ninyong dinadalanginan nang AmAx namin sumasa mga langit ka, at ipinangangakO ninyong Basambahin aug kaniyang pangalan, ay siya koring kinikilalang AmA: at dahil ditoly maliwanag na tayong lahat na mga tao, ay pawang maangagkakapatid, Beapagkat ii-3a aug Ama ng ating kolulua na di biat aug Dios, kayai tayo, tumatawag ng AmA sa Dios: at tayo, ngang mangagkakapatid ay dapat mangag ibigan at mangag aralan sa isat isa at siyang ipinaguutos ng Ating' Panginoong si Jesucristo. Kayfl ngfi, ayon ditoy minarapat ko aug sumulat, nitong munting Aclat, na pinamagatan kong Aug ka. Paysayang guiutO, na may tanong at may sagot, at bagamat may mga taliughagang panaipalita' na manga iniaral nang ating Panginoong si Jesucristo, av may. roon diu namaug mnga paunawd, na siyang nagpapakilala ng kinauuwian ng libig sabihin. Sinoman sa atim, babae mat lalake, mayarnan mat dukhA, marunong mat maugmang; ay walang nagi'i

Page  7 -7Eas& big maparusahan sa buhay na ito, lalot higuit sa kabilang buhay. Kung gayon ngaly ng huag kay6ng maparusahan, ay basahin ninyot pagkurukuruin aug lahat, ug ditoy aking mga isinulat, alinsunod sa mga ipinahayag ng Dios: at siya nating dapat alinsunurin, at nang tayoy miangaligtas sa kaparusahan sa infierno. -Kailangwan ang pagkukur6. Kayi mga kapatid, hindi" ko sa pag unang bait at makalilibong hindf, kungdi' ipinaalaala ko lamang sa inyo, na baka nahihimbing aug inyong pagiisip, ay kinakailangan nga aug inyong guisingin, huag ninyong pabayaang makatulog na gaya, ug langis 6 nang mantikang nalalaruigan, kundi' lagui ninyong painitan nang apoy ng pagkukur6' at nang parating guising; at kung sana, sa tuhod 6 bisig ay huag aim. yong pabayaang lagul oga nakabaluctot, sapagkat pag nan-gas nat pinulikat, ay hind! na ninyo maikakampay sa oras ng pag gawa 6 nang paglakad. Gayondin nanian aug pagiisip nang bawat isa sa atin, n'a kapagnapabayaan nating walang tinag, ay nangingimay rin naman at inaabot ng pamanmanhi'd; saan di kung narnamanhid nang naguiguing xnabagal isa pagkilos, at hindi na natin maigawa ng matuid na pagkukuro'. Aug pagiisip nea natin at pag nagaw!' sa hindi' pagkukuro', ay natutulnyang naguiguing batugan; at halaghag sa, anomang bagay na dapat pagkuruin; tumitigas na gaya ng Cinmiento, kinakalawang na pa. rang bakal, 6 gaya ng itac na hindf inihahase1, at kahit malfit ua kahoy aug ibig putulin ay hindi maiputol, dahil sa malabi's na kapurulan. Gayoudin aug pagiisip nang bawat isa ea atin na hindi guinagamit sa pagkukurO, na kahit anong ha. baw aug nmga bagay na dapat pagkurnin, ay hindi muataroc na, isipin, at maniniwala' na larnang sa sin,.

Page  8 -. "8 -sabi ng iba kahit na hindi katutuhanan, kay6 ngay maugagkur6, at inyong pagkurukuruin na tayo sa ngayou ay hindi' na natatallian, laya na aug pagiisip ng bawat isa, sa ati, ugayoy laya na tayo ea rmga pagaaral ng alinmang kasulatan, at di ua gaya ng una, na ipinadedestierro aug sinomang Filipinoug mnarapatanig nagaaral nang Biblia, gaya nila Guinoong Paulino Zamora, Martin MApa, Mateo Sanbuenaventura, na paraparaug rnga ipinadestierro, ngayoy hindi na tayo, dapat muatakot sapagkat wald na silaug kapangyarihan na di gaya na aug una na nakapagpapabitay at nakapagpapabaril, kung sinoman aug ibi"g' na ipapatay. Kakaunti na ang panahon nating natitira, Mgya kapatid. manghiunayang tayo sa kakaonti nang p7anahong natitira, na ipinagkakaloob pa ea atin nang ating Amainag Dios; at ngayoy panahon na, na dapat nating si'mulan aug pagbabaluti nang mauga, katutuInxnan; iwacsi na natin aug masarnang adhika- natig kadiliman; at aug iwagayway uatin ay aug Bandila ng kali'wanagan, at ng huag nang matalabid aug i'ba nating mga kalahil, laloug Wau' na aug mga hatid na dapat nating ipasoc sa paaralan ng Santa- Biblia, at ug huag ug mangasugba sa bangin naug kasinonga' lingan na ating kinasugbahan. Pakasiyasatin nga ninyo, na kung aug kinaguisnan natin nug panahorn nang mga kastilh. ay nangagdapi! aug atiug m~amagulaug, at niyuyurakan naug mga may kapangyarihan, at aayaw dingin aug katuwiraug inihihibic, ay ugayon namay aug katacisik~ug gayon ay lumipas na, at'nalagot na aug sigasigalot na pag. kqkabuhol nang inga tanikalaug kasinongaliugan na ibinidbid set ating mahiguit na tatloug daang taon, at ugayon ugay panahon na na dapat natiug imulab aug napipikit natiug pagii'sip, at ea kasaysayang ito

Page  9 .-f.9 -ay maliwanag ninyong makikita ang mga catutuhanan-, na tinacpiin ng ulap ng mga kaqinongalingan. Kaya~ manga kapatid na ditoy mangagsisibasa, gamitin sana ninyo ang inyong sariling pagiisip at ng hindi kay6 naliligaw sa matuid na landas na patungo sa kaharian ng Dios, at ngayon ngay pagkuru. kuruin ninyo aug lahat nang ditoy aking manga isi. nulat., Aug inyong kapatid na el' AGUSTIN L. ANGKIKO.

Page  10 Uang ~Kasaysayan Ang mma inihula tungkol sa unang pagka. parito nii Cristo. I.-.Sino ang ipi'nangako^ nang Dios AmAi na kaniyang isusugO? Walang iba kundi' aug ikalawang persona ng San. tfsima Trinidad, na magkakatawang tao, at aug ea kaniyay inanampallataya ay maguiguing lah-1 nang Patriarkang ai Abrahan na siyaflg inga tagapagmnana ng masayang lupi na ipinangakO ng Dios. (Gal. Cap, 3. ver, 16. hangang 18.) 2.-Paauo ang 'inihulA nang Profetang si Moyses, tungkol sa kay Cristo? Sinabi niya, na aug Dios Amdn,.ay rnagsusugo- ng isa pang Profeta sa guitni na bayan; at aug mga iaaral ang siyang dapat alinsunurin. (Beut. Cap, 18 ver, 15.) 3.-.Paano inaaalamnan natin, na aug Profetaug binanguit ni Moyses at ni Jeremnias, ay s~i Oristo? Maaalamnan natin sa paniamaguitan ngSanta Biblia, sapagkat siyang susuguin nang Dios Auai, at siyang itinalagang inagliligtas sa lahat nang sa kaniyay ma. naInpalataya. (flee. Cap, 3. ver, 20 hangang 23) 4.-Natupad bagA aug inihula- ng ruga Profeta na

Page  11 aug versvoly uaagkakatawang tao, at paririto sa 1upai; pagtayoy tubusini sa atiug pagkaalipin ea kasa. lanan? Go at natupad, sapagkat ipinaglihit ipinanganac ni Santa Maria alinsunod ea hiuha. (Nlat. Cap, i. ver. IS ohaugang '23) 5 -At saan ipinauganac? Sa Betlehem nang Judea, na isaug bayang malfit. (Mik. Cap, 5. ver, 2 1 (Mat Cap, 2. ver, 1 at 2. 6.-Sino aug nagtangap kay Jesus nanig siyay puimarito? Itiuanyag ni San Juan Bautista sa pamamaguitan nang kaniyang voces, na -sinabiug ihaudd natin ang dlaan nang Pauginoon, at tuirin' natin aug kaniyanig mga landas para sa ating Dios. (Isa. Cap, 40. ver, 3,) (Juan Cap, 1. ver, 23.) 7. -Ain bagA aug daan nig Panginoon na ipinahahanda sa alti, at ain narnan aug daan 6 laudas na sa atiy ipinatutuwid? Aug daan rig Pauginoon 6 aug landas na sa atiy ipinatutuid, ay walarig iba kuadi aug Ley moral, na yari ea katuiran at sa katutuhanan; siapagkat muld pa sa pauahon rig unang mga taga Israel, ay nililikO^ aug kautusan, sa maliwariag ria sabiy mnga siriusuay:, at sa ruga panahong ito naug Dios Anac ay -ipinatutuwid sa atin, na aug ibig sabibin ay ating ganapin aug buoug kautusai rig Dios at huag susuay kahit sa isa. (Mat. Cap, 7. ver. 13 at 14.) 8,-Aug kautusan bag*A rg Dios 6 aug Ley moral, aug siya' baug mnakipot ria piut65 at muakitid na daaug patungo sa buhay na walang haugan? Go, at siyaug sinabi ui Jesus; at isinulat riarg Profetaug si Davyid at rig Evangelistaug si San Mateo: ria aug kauttisari nang Dios aug siyang makipot na d~aar 6 makitid na laudas, at kayii sinabi ni Sari Juan na atirig tuwirin, 'ay sa dahilarig linikO at hangaug sa mga pariahong ito ay nililiko' pa, sa maliwanag na sabi'y sinusuay pa, pati riang matuid na

Page  12 - 12-sf Pa~nginilin sa araw nang Sabado at sa matuid na paghibinyag: alinsunod Ba ipinaunawa ni Jesus kay Nicodemo, at aug mga likong kautusan ng babaing nagbabanal banalan at nagiina inahan, aug siyang inga tinutuid, gaya ng pangingilin kung Domingo at kung fiesta, at ang pagbibinyag sa lbob nang Sambahan 6 ug Capilla, at aug ibat iba pang mga likong utos: na siyang ipinauinawa. ni Jesucristo na maluang napintuan at maiapad na daang patungo sa kapaha. makan ng kalulua. (Sal. Cap, 119. ver, 1, 3. at 35.) ~Mat. Cap, 7. ver, 13' at 14) 9.-Nagkaroon bags ng lubos na katuparau, na si Cristo'y itinanyag ni San Juan Bautista? Go nagkaroon, at pinatutuhanan ni S. Juan Evan. gelista, na gaya rin ng- sinabi ug Profetang si Jsayas at kanilaug manga isinulat. (Juan, Cap, 1. ver, '23.) (Isa, Cap, 40 ver,.3.) lo.-Si Jesus bagAy bininyagan nang ikawalon~g araw mulit ng siyaly ipanganac? Go bininyagan, datapuat hindi binyag sa tubig kundi binyag sa dugo^, na tinatawag na Circunsidar 6 Circunczci6n, alinsurnod sa cautusan ng Profetang si Moyses, at siya ring nasasabi sa pdgina 22Z nang Santong Pasi6n. 11.-At iag& magkaroon na ng sapat na gulang si Jesus, siya bay muling napabinyag? Go, siyay napabinyag kay San Juan Bautista. 12.-.Saan siya bininyagan sa templo baga. nang Jerusalem? Hindi, kundi sa ilog ng Jordan, at bagamat bindi nasasabing inihiga sa ilalim ng tubig nguni't kung ea inyong pagbasa ng isinulat ni San Juan sa Oap, 3 ver, S. hanggang 7. at paguukulan ninyo nang pagkakurO6, ay maliwvanag ninyong nmapaniniwalaan na si Jesus ay ipinang*anac na muli ng tubig, sapagkat aug anomang kaniyang ipagutos ay siya muna aung unang gumagawI na siyang niateriang pinatu. tularan sa atin; kayat sinabi kay Nicodemo na ma,

Page  13 - 13 liban na ang tao'y ipariganac na nmuli riang tubig ay hindi makakakita rig kaharian ng Dios. 13 -Tinangap ba 81 Jesus rig sarili niYang bayan nig si'yay pumarito? Hindi siya tinarigap, at marami aug sa kaniyay nagtakuil, datapuat ang ibarig sa caniyay ntigsitanggap at niauampalataya sa kaniyanig nmga iniaral, ay pinagkalooban niya rig karapatang miaguing ruanga Ana'c rig Dios. (Juan, Cap, I. ver, 11,J i) 14.,4An aug adhika' ni Jesus at siyaly riaparito? Aug kaniyaug adhika' ay upang ihandog na minman aug kaniyang dugo- at buhay, sa ikaliligtas rig naga kaluluaing sa kaniyay mnananampalataya, na susunod sa caniyang mga aral. (Rom. Cap, 5. ver, 6 hlangang 8.) (Heb. Cap, 9. ver, 118.) 2 o Cor. Cap. 5, ver, 21.) [Isa Cap 53. ver, 4. hangang 6.) 15. SIN Jesus bagay nagtiis nang maraming hirap, upaug tayoy matubos sa atiug pagkaalipin sa kasaa lanan? Oo, sjiyay nagbata, palibhasa'y siyay ban al ay nag. tis riang di maulatang hirap dahil sa ating manga miakssalanari; at rig tayo'y inaihatid niya harigarig sa harapan nang Dios Amdi, at bagarnat siyay pinatay sa lamran rigunit binuhay sa Espiritu, L.o tPed. Cap, 3. ver, 18 ) 16.-Kunig guinaganap bagd natin aug i'bang mga utos narig Dios at.ang iba ay hindi', at kuug ating sinusnay, hindil kayd tayo maparusahan sa kabilang buhay? Mapaparusahan, sapagkat aug tinatawag ria kasalanan, ay aug pag suay kahit sa isang maaliit na kautuisari, kayiA dapat riating gaDapin aug lahat riang kautusan at hindi nairarapat sumuay ni miatisod kahit ea isa, at siyang ipinaunawia ni Jesus at nig Apostol na si Santiago. (Mat. Cap, 5. ver, 17, hangang 19.) Sarit. Uap, 2. ver, I10 at 1 1.) 17.-.Kinakailangan bang ganapin nang einornaug

Page  14 14 -nakaaalam nang mga aral ug5 Dios, na dapat aralan aug mga hi'ndi nakaaalam, at hatulan,nang matuid aug nasasalatan ng matuid na hatol at eawayin aug mnga nag kakasala; na gaya nang mnanga idolatra, na sumasampalataya ea manga hindi dapat sampalatayanan, at manga sumasamba sa hindl matuid na sambahin? Go nararapat ganapin, sapagkat aug sinomang Anac ay nararapat suaxunod sa mga ipinaguutos nig Ami&, at siaomang, alipin ay dapat tuparin aug lahat nang ipinagautos ng Pauginoon. Kaya' sinomang may kaya na makapangatral ng Santo Evangelijo ay dapat iaral ea mga hindil nakaaalam at siyang i'pinaguuitos naug ating Panginoong si Jesucristo. (Mar, Cap, 16. ver, 1 o at 16 ) Pas. pagi, 190 ) (Cate, pagi, 13]) 18. Ipinagutos ha ug atiug Aman~g Dios na ib. guin aug kapuwrt tao na gaya rnf nig pagibig natin sa ating serili? G o at si'yang kinariuwian nang Ley Moral 6 nang sampung utos, unay aug pagibig sa Dios, at aug ikalaway aug pagibig ea kapua tao. Sa makatuid bagdiy kFung ibig mong maligtas aug iyoug katawat kaluluwa sa kaparusahan sa infierno, gayondin naman ibiguin mo ring iligatas aug katawat kalulua ug ating kapua- tao, gaya rin ug pag'ibig natin sa ating sarili. 19 -Hindi' bagdi magdarauas nang mga kahirapan aug mangaral rig Santo EvangeJlio, aung humatol nang matuid at aug sumaway ea mga nagkakasala. Go, sapagkat sinoman aug maugaral nang manga katutuhanang mga aral ug Dios, ay magdaranas ug nianga hirap at karuahaguinan, na gaya rin ni Jevacristo at ng uwga Apostol; gayonmay dapat pagtiisan, sapagkat siyang magtatamo ug magandang kapalaran, at Slyang sinabi ui Jesus na, nababasa rin sa Catecismong wikang tagalog~ sa p~lgIna 14 na Mapapalad aug mga naruruahagui at pinagnusig nang dahil sa kabanalan, sapagkat kanila aug kaharian sa langib

Page  15 — 15 - at si'ya ring nasasabi ea Cartillang wikang kastila na. Bionaventurados los quo padecen persecuci6n por causa de la Justicia, porque do ellos es ol Reyno do los cielos. (p~ginat 4.) Tangi sa ritoy talastas din naman ninyo, na ang sinomang naghahangad magkaroon ng mnga kayamanan dito 88 lup d, ay nagdaranas din ng mga hirap. Gaano, pa kaya ang hunmanap ng inga kayamanan sa langit, at dapat ninyong paniwalaan na kapag hindi tayo nanmuhunan ng hirap sa buhay na ito, ay wala tayong inapapakinabang na kaguinhawahan sa kabilang buhay. (Apoc. Cap, 21. vor, 3 at 4.)

Page  16 Ikalawang Kasaysayan Ang pagkadlos at ang pagka tao ni Jesucristo ang siya lamang dapat sampalatayanan at sambahin. l. —Jpinegkakasala bagd sa Dios aug sumampala. taya sa mga hindi tutoong Dios, at ang sumambat maglingkod sa mga hiudi tutoong tao? Oo at ipinagkakasale, at mahigpit na ipinagba. bawal, sapagkat na lalaban sa kaniyang unat ikala. wang kautusan. 2.-An6 an6 bagA aug mga ipinaguutos ng Dios? Una'y sinabi na huag tayong magkakaroon nang ibang toga Dios sa kaniyanig harap. Ikalawa'y huag gagaw& ni magpagawtd, ni bumili ug anonang larawang hinichurahan, kahit katulad nang nasaitaas sa langit 6 nang pasa ibab&, as lupA, huag yuyukuran 6 paglilingkuran man, sapagkat sinabi ng Dios na siyay mapanibughuin; na kaniyang dinadalaw aug kasaman ng mga nagulang sa mga Anac; hangang sa ikaapat na lahi nang mga napu. puot sa kaniya; at siyay nagpapakita nang kaawaan ea libolibong umiibig es kaniya na tumutupad as kaniyang mga utos. Ikaatlo, huag nating gagarmitin aug kaniyang pa. ugalan sa anomaug bagay na walaug kabuluhan.

Page  17 17 - Jkaapat alalahanin nating ipangilin ang araw na ikapito na pinanganlang S~bado at anim na araw lamaug aug dapat natiug igawai, at sa ikapitong araw ay dapat tayong magpahinga sa anomaug gawang piu~agkakakitaan Dg salapi, sapagkat sa anim na araw ay guinawa uang Dios aug langit at aug lupa-, aug dagat at aug lahat nang naroroon; at sa ikapitong araw ay nagpahinga aug Dios sa kaniyang manga paggawd, at binasbasan naug Dios aug araw ng SA. bado at kaniyaug ipinaugilin, at nang ipaugilin din naman natin. Ikalima, igalaug natin aug ating Ama at Ina, upang bumaba- aug ating buhey sa ibabao ug lupd, na ibiDibigay sa atin ng atiug Amanog Dios. Ikuanim, huag tayoug papatay ug kapowa tao. Ikapito, huag tayoug mangaugalunyal. Ikawalo, huag tayoug maguanakaw, ni magdayA. Ikasiyam, huag tayong magbibintang ug hindI katutuhanan. Ikasamnpci, huag natiug pagnanasaaug rmapasa atin aug anuoneu pagaari uaug atiug kapud, ng wahl sa matuwid. (Exo. Cap,' 20. ver, 1. haugang 17.) 3 -Nababasa riu 'ba sa ibaug kasaysayan, na kasalanan sa Dios aug sumamba at mnagliugkod. sa aim mang larawan ng tao? Oo, at nababasa rin sa p~igina 40, naug Santoug 2Pasidu, -na aug sumamba sa mga, larawan 6 sa mnga idolo ay kasalanaug dakilki sa Dios. 4.-Kung gayoy sino lamaug, ang dapat sampala. tayanan at sambahin; sa Dios Am6i, ea Dios An~c, at sa Dios Espfritpu Santo? Aug dapat lamang nating sampalatayanan ay aug ieang Dios, na tatlo sa pagka personuas, at siya lamang dapat sambahin. sa Espiritu 6 sa pauagalan; at aug ikalawaug persona 6 aug 'Dios Antic na nag katawang tao, aug si'ya lamaug nararapat pintakasinin at hiudi ang pagka tao, ng alinman ea sinasabing mga Santat Santo at bagamnat nasasabing Dios aug Ama, KABAYSAYANG GUINTO. '2

Page  18 - 18 Dios ang Ankc, at Dios ang Espfritn Santo, gayou may, usa aug Dios: at nang lubos kayong maniwala ay masdan uinyo aug nariyang tritingulo kung Han, baga, mat may tatlong guhit ay flsa aung kulay at iyan aug kahalimbawa nang isang Di os n a gaarin nang araw. na nasa lagay a iarn at may sangkap langittlona lia nl gay, anyO, kulay, ding tatloug ha-may isa, ang at init, gayon araw. 5.uv-Ng magkataWang tao bagA aug Dios An~%c, ay iniaral ha ua ang Dios lamanag aug dapat nating sampala'tayanan? Go, at iniaral, at siya rin namang nasasabi sa Cartilla aug' Creer, en uu solo Dios at siya ring sinasabi ng mga Par6 kung silay nagmimisa, at ikinakanta nilang Credo in unum Deum; at sapagsarnba ay Si. nasabi rin nilaug Santificetur nomen tuum, na ea wikang kastilay Santificado sea el tu nombre, at siyang iniaral ni' Jesucristo aug sunmarpalataya sa isa lamang Dios at sumamba sa Sapitong pangalan, 6di bagi sa araw at gabi ay siya ninyong ipinangangakO na aug inyong sasambahin ay aug pangalan ng Dios? na sinasabi ninyong Amd namin sunmasa mga langit ka sambahin namin aug pangalan mo 6tinutupad ba ninyo aug ganito ninyong ipinangangakO' inyo ngang pagis ip isipin. 6.-.Kung gayoy hindi' pala katuiran aug manampalatayat dunialangin sa manga Santat Santo, at aug sumamba 6 yumukod isa kanilang mga larawan? Go hindi katuiran, unay iplnagbabawal ug ating AmAng Dios, at aug ikaltway kung aug miga Santalt Santo aug ating tatawagan 6 dadalanginan, ay hindi mnakakarinig, sapagkat silay nangatnatay na, at hindi' naman nasasabi' ea alinmang kasulatan na, nangabuhay na mnag uli. 7.-flRindi" bagA iniaral ng pagkatao tni Jesucristo?

Page  19 - 19 - na kung may karamdaman ang ating mga mata ay dumalangin tayo kay Santa Lucia; at kung buma. bagyo ay pasaklolo tayo kay San Lorenzo, at kung nagkokolera ay mamintakasi tayot dumalangin kay San Roque etc. ang ganito bagay hindi iniaral ni Jesucristo. Hindi, at ang sinabi ni Jesus ay kung tayoy daratnan ng anomang sakuna, ay siya ang ating tawagan; sapagkat siya ang makakarinig at talastas din naman ninyo na bagamat siyay pinatay ay nabuhay na mag uli, at tangi sa ritoy ang kaniyang pagkatao ay may kalakip na pagkadios at saan man tayo naroroon ay maririnig niya ang ating pagtawag, at siya wring maliwanag na, nababasa sa pAgina 191 ng Santong Pasion; pag kurukuruin ninyo ang ganito niyang ipinahayag. Anomang inyong hilahil at sakuna ng panimdim tatawag kay6 sa akin, kayoy aking aampunin sa pangambang sasapitin. Ang mabibisang kamandag ng ulupong man at ajas sa inyoy hindi tatalab, sa mga hirap na lahat kayoy aking ililigtas. Sa inyo may ipainom ang mga mabisang lason di makaaano yaon; ako ang siyang tutulong saan man kay6 dumoon. Sa mga ipinaunawang ito ng ating Panginoong si Jesucristo, ay maliwanag na ninyong makukuro, na ang pagkatao lamang ni Jesus ang siya nating dapat pintakasinin at dalanginan; kung tayoy daratuan ng anomang sakuna, at talastas din naman ninyo na ang pag katao nang Dios anAc ang siyang nagpadilat sa wga bulag at hindi si Santa Lucia, at ang pag katao

Page  20 20 -rnf ni Jesus ang siyang nag pahugi sa mgna unog at hindi aug pag katao ni San Lorenzo at siya rin ang nag pagaliug sa mga may sakit at burnuhay sa mga patay, at hindi si Sain Roque etc. t3.-Hindi bagA iniaral ni Jesucristo, ang makinig ug buoug Misa kung Domingo at kuug fiestang pina. ingiugilinan? Hindi, at aug kaniyaug kautusan, ay utos nang babaeng nagbabanal banalan at nagiina inahan, at aiyaug nasasabi sa pAgina 1t ng Aclat na tinatawag na Catecistno at hindi ipinaguutos ng Dios. 9.-Anag pag katao, bagA ni Jesucristo, at aug peg katao ng mga Apostol, hindi ba gumawA nang Sacri. ficio 6 ng paghahandog sa Dios? Go gumawa, at aug inihandog ay aug kanilaug sariling dug6 at bubay, na di gaya nang ibang toga nag sisipag handog, na aug inihahain sa Dios ay aug buhay ng may buhay. JU.-Sa makatuid, pala ay walang kabuluhan aug surnimba at makinig ug buong Misa? Go siyaug tunay, na walang kabuluhan, at aug may kabuluhan ay aug sumaruba. sa Espiritu at sa Santong pangalan ng Dios: at walai ring muapapakinabaug, sa pakikinig naug buong Misa kahit sa kulang, sa dahilaug hindi' naman natin maintindihan sapagkat wikang latin. 11.-.At sino sino lamang aug moga nakikinabaug sa Mi SaO Walang iba kundi' aug moga nagmilmisa, lalot kong marami aug toga nagpaparnisa, at pi-nakikinabaugan lamaug ng katawan 6 ng tiyan, at siyang ipinaunawa ni S. Pablo, at hindi pinakikinalaugan ug kaluluwa. 1'2.-.Paano aug sinabi iii San Pablo? Aug sinabi ay ganito. Ngayoy ipinaumamanhic ko sa, inyo moga kapatid, Ha tandaan ninyo, yaong pinaugagaliugan ug pagka. kaba-habahagui at lig toga katitisuran, laban ea aral ua inayong napag aralan; at kayoy mageilayb6 ea ka

Page  21 21 - ujia. Sapagkat ang mga gayon ay hindi nagsisipag. Iingkod sa ating Panginoong si Jesucristo, kuindi sa kanilang sariling tiyau; at sa kanilang matumnanay na pananalita at manga pagbasbas at dinadayd ang puso~ nang manga walang molay. (Rom. Cap. J6t ver. 17', 18,) 13.-At mayroon bang mga taong pinagmulan ng ating pagkakabaha-bahagui, at mga kinatitisuran na, nalalaban sa ating mga pinagaralan? Go mayroon,' at naaalaman din naman n~inyo na, aung bawat bfiyan at nayon, ay may kanikaniyang Patron 6 Patronang pinipintakasi, sa gayoug wala namaug Dios kundi Heaw at iisa rin naman ang taga pamagruitan na walang iba kundi aug pagkatao lamang ug Dios Ant~e. 14. -Ain naman aug sinabi ni San Pablo na mga kinatitisuran laban sa aral na ating manga napag. aralan? Maramit lubh&, unay aug pag samba at paglilingkod ea mga larawang guinawa ng kamay, at siyang nalalaban sa ating napagaralang panalanging itinurol vi Jesueristo; di baga ganito aug pinagaralan- natin. Am6& namin suinasa mga langit ka, sambahin, na. min aug pangalan mo etc. Ikaglaway aug pag kukumpisal, 6 aug pagasaabi ug kasalanan sa di naman natin pinag kakasalanan, na, Inalalaban din sa ating pinagaralan; sapagkat aug pinag aralan ay kung tayoy may nagawang kasalanan ay mag kumpisal tayo sa Dios una sinasabi nating. Akoy makasalanan akoy magkukumpisal sa atiug, Panginoong Dios na makapangyarihan sa Iahat etc. Jkaatloy aug pagpapabiuyag sa mga batang walang malay, na, nalalahan din sa, ating napagaralan sa 'Catecismo at sa Sautong Pasion at di baga ganaito aug tanong at sagot na pituagaralan' natin, na, nababasa sa O-atecismo sa pt~gina 3t) iflyong pagkurukur~uin aug gayaring tanong at sagot. 'An6 bagA, aug Sacramento. nang Bautismo?

Page  22 -22 — Panaanganac na bago sa kalulua natin, na docdn tayo binibigvan ng buhay ng gracia, at nakikintalan ng tandA nang pagka cristiano, at nakakasihan nang kabanalan at nakalilinis ng kasali~nan. Mga kapatid, ayon dito sa ainabing panganganac na bago sa kalulua natin, at kung inyong paguukuIan nang pagkukaro) ay makukuro' ninyo na tayo'y naipanganac na, ay kinakailangan ua ang sinomang tinatawag taa tao na gumagamnit Da na pagiisip, ay dapat na ipanganac na mull, at siyang panganganac na bago; na gaya rin nig isinulat nig Evangelistang si San Juan, na mababasa ninyo sa Cap, 3 ver, 3 hangang 7 alinsunod sa sinabi ni Jesus. kay Nicodetno, na maliban na ang tayo ipanganac na muli ng tubig ay hindi' makapapasoc sa kaharian nig Dios Ayon ditoy rig tayo bagAy ipanganac rig ating ins eaani tayo nangagmula? nang tayoy lurnabas, di baga sa loob nang tiyan? kung gavon ngay alinsunod sa sinabi ni Jesus ua ang napabibinyag ay dapat ipa. riganac ng tubig at kung lumabas narman sa tubig, saani nararapat na mangaling di baga sa ilalimi nang' tubig? Kayo nigay xnangagkur&'. 15.-Tangkol din sa napabibinyag, paano Daman aug nasasabi sa Santong Pasion? Ang nasasabi naman sa. Santong Pasion na tnababasa ninyo ea pdgina 196 ay gayari, at siyang iniuutos ni Jesus. Mag mnultd ea Jerusalem lahat ay inyong libutin at aralan rig raagaling: ang taong nagugupiling rig sa Waay di mahimbing. Ang sinomat aling tao aralan at binyagan ninyo, ang tuinangap rig Bautisi~no at inaniwalang tutooly akingz maguiguing katoto.

Page  23 23 Ngunit aug hindif tumangap at aayaw na pabinyag di m~agkakamit pata-wad, walang salang di maghirap sa apoy na nagniningas. Sa moga isioulat kong ito na, na sapabi sa Santong Pasion, na gaya rin ng nababasa sa Santo Evange. lio; at kung inyo ng gagamitan nang pagkukurO, ay hindi kay6 mainamalt, na rnagpapabinyag uang toga bata', sapagkat napakaliwa nag na aug utos ay aaraIan muna ng Santo Evangelio 6 ng mga aral nang Dios at kung nanananapalataya at napabibinyag upang ipatawad aug oga. kasalanan, ay saka binyagan, na dapat ipanganac na muli ug tubig sa pamanmaguitan naug Espiritu Santo ngunit aug aayaw na pabinyag ay hindi nararapat ang pilitin at bahah! na ang Dios na siya namang nagbibinyag ug apoy. Tangil sa ritoy, aug pag gawlk nang toga. kaawaang gawd sa kapua tao na ipinatutnngkol sa nangamatay, ay nalalaban din sia ating napagaralan sa dahilang aug napagaralan natin sa pAgina 12 at 13 nang Ca. tecisino, ay aug oararapat patungkulan ug labing apat na toga kaawaang gawA ay aug moga taong nangabubuhay at hindi ang nangamattay na at siya ring nasasabi s a Cartilla na una nating pinagaralan. Anopat sa madaling sabily aug lahat nang ating sinasampalatayanan at pinanijaiwa'laau na, nasasalig sa ating moga, kinagaisnan, ay nangalalaban sa manga matuid na ipinaguutos ng Dios Ama', at sa inanga iniaral ug Dios Anilo. 15,.-Sa makatuid palh.y aug ating toga guinagawal at toga sinasalita-, na, natutungkol ea Religi6n, ay nangalalaban sa toga matoid na utos ng Dios, Oo si'yang tonay, at lalo ninyong mapaniniwalaan a toga isumusunod na togra kasaysayan.

Page  24 Ikaatlolg Kasaysayan Ang matuld na~paraan nang pagbibinyag. 1.- Ipinagutos bagA ni Jesucristo ang gawang page bibinyag? Oo at ipiuagutos, na humayo ea biong sanglibutan, at ipangaral aug kaniyang Santo Evangelio sa lahat ng Bansa; aug manatpalatava at pabinyag ay ma. liligtas, at ang hindin manampalataya ay parurusahan. (Mar. Cap, 16. ver, 15 at 16.) 2.-Sa tuwituwi bay sinunod ning mauga Apostol ang kautusan tungkol sa pagbibinyag? Oo, at aug lahat ng nakinig at nanampalataya sa Evangelio ua kanilaug iniaral, ay kanilang manga bininyagan. (Hoc. Cap, 2. ver 36 at 311 Cap, 10. ver, 46 hangang 46) (Cap, 16 ver, 14 at 15.) 3.-k'aano ang sinabi ni San Juan Bautista nang panshong siyay namiminiyag? Sinabi niya na eiyay nagbibinyag sa tubig, data. puat may isang sumusunod sa kaniya na siya namang maghibinyag sa Espiritn Santo. (Juan. Cap, 1. ver. 26 hangang 33.) 4.-Paano aug matuid na paraan ng pagbibinyag, na guinawa ni San Juan Bautista? Aug paraan ay kaniyang isinasama sa ilog, silay

Page  25 25 -lumniusong sa tubig at doon niya binioinyagang ina. hihiga sa ilalim ng tubig; upaug kung bumnangon at lumabas ay parang ipinanganac n& tubig at ito ngit aug pan,&anganac na bago sar kaluluta, at hiudi sa katawan, sapagkat ang katawan ny naipanL5anac na. (Juan Gap,.3. v~r, 3 bangang 7 ) Pasi, pAgi. 37 at 38.) Gate. pdgi. do) (Ma. (Cap, 3. ver, 14 hangang 16 ) Mar, Uap. I ver, Io ) 5-.-Ng panahon bang n'ariminvag si San Juan Bautista, ay sa ilog. bax larnaig vg Jordan pinagbibinyagan niya aug unang matiga nagsipagcristiano. Hlindi, Lqapagkat may m~a bininyagan din siya -sa ilog ng Enon, na mnalapit sa Salina. Anopat sa madaling sabi, ay kung satan rnaraffning tubig na mzala' pit sa bayan 6 Nayon ng mnga napabibinyag: ay doon niya binibinyagan. (Juan, 3: ver, '23.) 6..-Wal-a bagaL s9a katuiran na binyagan ang mnga batd? WaIA, at hindi pitnaguutos ng pagkadios ni Josus cristo, ni ng kaniyang pagkatao: unay aug alint-nang mga bata na hindi pa gumagamit nang pagiisip na sinasabi sa kastilang uso de razon, ay wala pang ka. salanang' dapat na linisfin, at kung sana sa damit ay bagong bago na hindi pa nararapat labhan, sapagkat wald pa ni anomang dumi. 7.-..Bakit na, panahon ng parnahalaang kastila- ay ang manna bata ang siyanag manga binibinyagan? at ngayon na lamang na mga panahong ito nagkaroon nang mga magulang na aayaw pabinvagan aug mauga bata. Sapagkat ng panahong tayoy nasakupan, ng manna kastilh, ay ang bawat iutos ng mga naghahariharian ay hindi mo masusuay, at kahit ka Gobernador 6 General man, at kapag iyong sinalansangsang aug kanilang utos ay ipararakip ka, at pararatangan kang Filibueterismo, at kung hindi kaman ipabitay 6 i'pabaril ay ipadedestierro ka, at wala sinomang makapagsasang galang, kaya- hindi magawid noong una ang

Page  26 .-26 - suimunod sa mga mnatuid na ipinagnutos ng Dios, at pati ng bumasa ng Evangelio, 6 ng Santa Biblia ay ibinabawal ug mga panahong yaon. 8.-Magmula- ha na'ng nmagkaroon nang mga tao sa sang libutan, hangang sa panahon ni Jesucristo at ug manga Apostol: ay wala bagdi isa mang batd na bininyagan sa tubig? Walai, at wala' kang mababasa sa, alinmang Histo. ria 6 kasaysayan, sa dahilang aug mnga batal ay hindi matuid na binyagan; sapagkat sa hayop man na tinatawag na GuyA1 6 viciro tungkol bagong anaC at malijiit pa, ay hindi muna sinisiflalan ng tanda' nang magmamnayarl, at inaantay mnunang rnagkaroon nang sapat na gulang gayondin aug paqgbibinyag ay isang tands ng pagka cristiano na tayoy mauga pagani ni (iristo. V.-Di baga nababasa sa palgina 23 nang Santong Pasion na ipinagutos ng Profetang si Moyses na aug sinomang manganac ay pagdating ug ikawalong araw ay pinabihinyagan? Oo tunay, datapuat' dapat mong talastasing hindi binyag sa tubig, kundi biniyag sa dugo', na sinasabi sa kastilaug Bautismo de sangro, na tinatawag na Circuns'idar 6 Oircuncici6n; na sa wica natin ay pag. tutuli 10.-Kung gayon ngaly kaylan nagkaroon nang binyag sa tubig? Ng panahon lamang na magkatawang tao aug Dios Anac; at aug unang isinugo' ug Dios Ama na ma. ugaral at maghinyag sa mga nagsisisi ng kasalanan ay si San Juan Bautista. (Juan, Cap, I ver, 2.5,at 26.1 IL1-An6 baga aug napapaquioabang nang manga napabibinyag? Aug napapakinabaug nang miga binibinyagan, ay~ tatlong bagay, ua mahahalagang biyayi'i; na ipinagkakaloob ng Espfritu Santo. Aug unacy aug biyayang misericordia, 6 ang kapa. tawaran sa mga kasalanan.

Page  27 27 Aug ikalawaly aug biyayang Fortaleza, na siya naman nagpapatiibay at nagpapalakas, ng loob, sa pag. gawa ng mga kabanalan. Ang ikatlo'y ang biyayang Claracter, na ikinikintal ea pus?), na siyang tandft ng pagka cristianong kamn. pon ni Oristo, at siyaring nasasabi' ea pagina 30 ng Aclat na. tinatawag na Catecismo. 12.-Sa papaanong paraan ipinakilala nang manga Apostol aug kanilang pananampalataya kay Jesucristo. Sa paraan nang kanilaog pagpapabinyag, na kung paanong si Cristoy namnatay, inilibing at nabuhay na bumaugon sa guitna naug mnga patay: gayondin aug kanilang guinawq, na sa pamainaguitan nang binyag ay silay nangalibing sa tubig upang bumangon sa manga patay na gawd at lumakad sa pagbabagong buhay. (Romn Cap, 6. ver, 3 at 4 ) 13.- Sinunod din baga ng mga Apostol aug matuid na paraan nang silay namnincinyag sa mnga nanampa. lataya sa Evangelio, na kauilang mga iuiaral? Oo, sang ayon sa ipinagutos ni Jesucristo gaya ng sinabi kay Nicodemo, at s~iyaring inalinsunod ni San Pablo, nang kauiyaug binyagan si Lidia -at aug -mga kasambahay: at siyaring guinawal nang Apostol na si San Felipe naug kaniyang binyagan aug Bating ay silay kapuft lumusong sa tubig. (Hec. Cap, 8. ver, 37, hangang 39) [Cap, 16. ver, 13. hangang 15.) 14.-Lang pagbibinyag mayroon? iisa lamaug, sapagkat iisa aug Dios at fisa aug pananampalataya: kayd iisa rin aug binya'g. Efeso. (lap, 4 ver, 5.) 15.-Di bagd ip'inaugakO ni Jesus ea manga uananampalataya sa kani'ya, na ibibinyag din niya aug Espiritu Santo? Go, at siyaug sinabi ni San Juan Bautista, na siya aug naghibinyag sa tubig, datapuat si Jesus aug magbibinyag naman sa Espfritu Santo. (Mar, Cap, 1. ver, 8.) 16. - Ibibinyag din bagA ni Jesus aug apoy, at sino aino naman aug niga bibinyagan?

Page  28 -ft 28 Anti lahat na hindi masumpuneang nakasulat sa Aclat Da buhay, ang siyang mga ibubulid sa dagatdagatang apoy. (Apoc, Cap. 20. ver, 15) ~?.-.Kung aug tubig, ang Espiritu Santo, at aug UPOY, ay paraparang ibibinyag; ay bakit sinabi iii San Pablo na iisa ang binyag? Aug ibig niyang sabihin ay fisa aug matuid na pa. raan nang pagbibinyag; na di ibalt aug malibing 6 rmatabunan ug tubig, ug Espiritu Santo, at naug apoy. IS..-.Ng tangapin bagA ug maga Apostol aug binyag sa Espfritu Santo, sda bay naugyalibing na nauga, tabunan nig Espiritu? Oo, sapagkat ug sila'y nangagkakatipon sa isang bahay sa Jerusalem, ng kaar awan na Pentecostes, ay bigl'ang dumating ea kanila aug isang mnalakas na ugong na nagmuhI sa langit, na gaya nang isaug napakalakas na hanging dumadagundoug, at napuno aug buong bahay na kinaroroonan nila; at silay na. ugalibing na nangatabunan nang Espiritu, at may inapakita sa kanilang inga dilang apoy, na nagkabahabahagui at dumapo' sa bawat isa sa kauila; at silay naugapuspos ug Espfritu Santo. (Hec. Cap, 2. ver, 1. hangang 4.) 19.-Ain aug unang baytang na dapat hakbanging patungo sa lBinyag? Walang iba kundi aug pakikinig ng Santo Evangelio, 6 ug niga katutuhanang aral nang Dios. (Mat. Cap, 28. ver, 1v.) (flec. Cap, 16. ver, 22 at 23.) (Rom. Cap. 10, ver, 17.) 20.-Alin aug ikalawaug baytang nang pag panhic ea binyag? Aug pananainpalataya sa niga aral naug Dios; at aug h'indi mauamnpalataya at hindi pabinyag ay pa. rurusahan. (Mar. Cap, 16. ver, 16.) 21.-Alin ang ikatlong baytang ira dapat hakba. ngin, upang makapanhic at matamo aug binyag? Aug pagbabalic loob sa Dios at aug pagsisisi sa miga kasalanan. (Ilec. Cap, 2, ver, 38.) (Cap 17. ver, 50.)

Page  29 22.-Ain aug ikaapat at katapusang baytang, upaug taugapin aug biuyag? Aug pangangako sa Di~os, na tatalicdan aug paglilingkod sa sang libutan; at ang paglilingkuran at fibiguin ay aug Dios ua tutoo at aug mga taong tutoo, at kung gayo'y aug lahat ng rnanampalataya sa Evangelio, at pabinyag, ay iibiguin din naman at paglilingkuran ng Dios An~tc, hangaug sa harapan naug Dios Aint na, nasa inga langit. (Mat. Cap. 10. ver, 32 at 33.) (Luk. Cap, 1.2, ver. 8 at 9.) '23.-Paano aug sinabi ng Apostol na si San Juan tungkol s~a mga kautusan? Aug kaniyaug sinabi, ay hindil niya tayo sinusulatan ng anomaug bagong utos, kundi aug mga dati ring utos na, nangasa atim na ruga kautusang mul1 -p~a ug una; sa nmakatuwid aug mga utos Da ipiuagaganap sa. atmn ni San Juan, ay aug sampung kautusang~ na sa atiug Biblia, uo, nababasa sa Cap. 20 naug Exodo. sapagkat siyang mnga dating kaut~usaing sinalitli naug Dios mula, pa naug una pagkatapos na Waang& aug una nating mga nmagulang Da, si Adan at ai Eva. (tLo Juan. Cap, '2. ver, 7.) 24.-Tuugkol sa matuid na paugingilin, 6 pagpa. pahiuga sa anomang gawaing pinagkakakitaqn naug salapil na kayamanan nang katawan, ay paano aug sinabi naug Dios? Sinabi ng Dios na alala'hanin natin ang araw nang Sdabado at ating ipangilin. (Exodo Cap, 20. ver, 8.1 25.-Ay bakit aug nasasabi sa Catecismo, ay mangilin tayo knug Domingo at kuug fiestang pinangingilinan? at nababasang utos nang Dios. Hindi aug lahat nang utos at aral no, nasasabi sa

Page  30 mo-30 Catecismo, ay mga utos nang Dios; Ihindi, sapagrkat mayroon din namang mga utos ng babaeng nagiinainahan; at aug Catecismo ay kung bagd sa sinaing, ay may halong kisa kayd huag nating limutiri aug pangingilin sa araw nang Salbado kundi ating alala. hanin, at ng huag tayong mauga tulad sa ibaug mga israelitas na mga sinumpa ng Dios, dahil sa linimot nila aug pangingilin sa araw ng Sdbado, at hangjang ngayoy maramni pa ang nianga, lumnilimnot at naugatitisod. 26.-Mayroon bang mga natiti'sod ea kautusan ng Dios? Go marami, at hiudi lamaug aa pangingilin sa araw ng S~bado, kundi' natitisod din sa paraan naug pag. bibinyag; gayoudin sa paghuhugas ng mnga paa nang isat isa, sa mauga, naglilingkod sa ating panginoong s~i Jesucrisbo, 2'b.-Paano aug pagkapaunawa- ni Santiago, tungkol sa mga gumaganap ug mga kautusan? Sinabi niya na aug sinornang gumaganap ug mga kautusan, at gayonmay natitisod sa isa; ay naguiguing makasalanan sa lahat. (Sant. Cap, '2. ver, 10. at 11.) 28.-At paano naman aug sinabi ni Jesucristo tung. kol din sa tumutupad ng kautusan? Aug sabi ni Jesus, sinotnang isumuay kahit ea i'sang maliit na kautusan at iturO ang pag suay, ay magui. guing kaliitliitan 6 kaabaaba'an sa kaharian naug langit. Datapuat sinomang gaganap sa mga kautusan, at iaral aug inatuid na pagganap; ay mnaguiguing malaki 6 dakila sa kaharian ng Dios. (Mat. Cap, b. ver, 19.) 29,.-Tungkol naman ea paghuhugas ng paa nang

Page  31 31 -isat isa, ea mga nanampalataya sa Santo Evangrelio, ay paano aug sinabi ni Jesus? Aug sinabi ay ganito. Tinatawag ninyo akong Gur6 at Panpjuoon, ruabuti aniya, ang inyong sinasabi, sapagkat ako uga aug inyong Gur6 at Panginoon. Kung akong inyong Gur6 at Panginoon ay hiun. gasan ko aug inyong mnga paa; kay6 naman ay nararapat ding mangaghugasan nang mga paa ng isat, isa, sapagkat kayo'y binigyan ko nang halimbawa-, upang gawin naman ninyo sang ayon sa guinawa' ko Katutuhanan katutuhanang sinasabi ko sa, inyo, na aug alipin ay hindi dakilA kay sa kaniyang Pangi. noon; kahit ang sinugO man ay hindi dakihi- sa nag. sugO' sa kaniya. (Juan. Cap, 13. ver, 13. kangaug 16.)

Page  32 ikaa pat na KCasaysayan Ang m'a kautusang Isinulat n' Dios at ang mga inlaral ni Jesucristo ang slya lamang mamamalagul. 1.- Kanino kinakailangang humarap aug lahat ug mga tao, sa araw ng paghukukom? Walang iba kundi sa ating Panginoong si Jesucristo, ea muli niyang pagparito, sa ibabaw ng lupa, upang tayoy litisin sa lahat ng," ating mga guinawdi; at kaniyang gagantibin aug bawat isa ea atin nang naaayon sa katuiran. 2.o Cor, Cap, 5. ver, 10.) 2..-.Alin ang gagawing patakaran ni Jesucristo na pageasaligan sa kaniyang mga paghatol? Aug Ley moral, na kinapapalamnan bnag sampung Utos, sapagkat siyang magpapakilala sa niga gumna. g awa nang mabuti at sa guinagawat nagsasaliti! nang masasamnA, na miga nasa ilalim ug kautusan; at nang matikom aug bawat bibig ng mnga makasalanan, na miga inapapasa ilalimrnug hatol, sapagkat sinabi ni San Pablo na aug sinomanag sumuay kahit sa isang kaliitliitaug sa sampung kautusan, ay walang aarfiig banal ea miga mata ng Dios; naa siya nating pagsusulitan pag dating, sapagkfit ea pamamnaguitan ug Ley moral ay mapagkikilala aug may kasalanan. (Roma. Cap, 3. ver, 19 at 20.).- Namamalagui pa ba hangang ngayon aug Ley

Page  33 moral, na kinapapalamlnan ug sampung titus? (Jo Daramalagui, at aug aliuman sa sampung kau. t'isan ay walang uasisiril, at sa katutuhana'y han. gang sa manga, panahong ito ay siyang nababasa sa Exodo sa Cap, 20 at siyaring sinusunod ug- manga cristiatio. 4.~-Hindi bagA si&uiril na Dg Dios Arnie aug mga drating kautusan, ug siya'y magkatawaug tao? Ilindi, at maliwanag na sinabi iii Jesus Da hindi kung kayd siya uaparito ay nang upang sirain aug kautus'an; hindli siya napa-rito up8ng s9-raiu upaug kaniyaug gavapin at sinabing hauigang sa mga walk aug langit at. aug lupa, ay kahit aug isang titic 6 kudlit ay 8a auowaug panaan aug gawin ng babaeug nmagiiaip na butnago, sy hindi mawawahl ang alim. man. sa sampung kautusan; hangaug sa magauap aug lahat ng~ bagay. Sinabi pang sinoinang sut-nuay kahit sa isa sa sampung utos, at ituro' ang pagsuay, ay waguiguing abae sa kaharian ng laugit, datopuat Siuomang gaganap at iaral au~g matujil na pag gaUaP, By magul. guing dakild sa kaharian, ng Dios. (Mat. Calap, 5. ver, 17. haugang AOiI 5. KUng gayo'y bakit may niga uagbabalita, na di umanoy nangapawii na augniamf dating kautusan, at DnagapakO na raw s~a Cruz na nangamatay, na, nakailakip daw iii Cristo. lnag. kayong manhiwale, at aug gayong sinasabi any hubad sa catutubauan, sapagkat aug manga gayung nagliabalita, ug' kasinongalinogau ay hiudi anagagkukur6, at kunjg tutuoug naugasira na aug ing'a dating kautusang sinalit aug Dios; di' kay6 may makapagsabi na aug Dios AmA at ang Dios Antic, ay kaptia sinongaling. Di bagti maliwanag ding ipina unawJ nang Dios Ama, na ang kaniyaug manga utos ay mamamalaguimagpakailan mana, sapagkat mga yari sa -katuiran at sa katutuhanan; at siuabi paug hindi nlya babaguhin CASAYSAYANG GiUTNTO 3

Page  34 34 -aug alimnsa akautusang lamabas sa kaniyang mauga labi. (Sal. (lap, 89. ver, 34.);(Cap, 111. ver, 7 at 8. 6.-Paauo aug,ipin~aliwaung Dii San Pablo tuugkol 'aa mga. kautusan? Sinabi niya na aug alinman sa samipung utus na ainalita! Dg Dios, ay btib~ ea makatuid, bagdy walang flioisira isa, man ea sampung kantusan, at ito ngang sampung utos Ds sinalita" naung Dios, aug siyang muabisat Matalas, ea alinmaug tabac nas may dalawaug tali; at buaxabaon haugang ea pag hihiwalay naug kalulua, at ng Espfritu. nff mga kasukasuan at nang.utac, at matalinong kumi lala nang mga pagiisip at unga haka' nang pusb Aug ib'.g sabihin Di San Pablo, ay aug alinman sa sampung utos aug siyaog magpapaquilala ug ating mnga inisip at hinaka- ng sting pueb, haugaug sa oras -nang ating kamatayan, at aug sting manga, sinalitat gunawa- ay Mnahhbayag us lahat, at wald- tayoug mnai. lilibim sa manka, maft ni Jesucrito us siya nating pagausulitan isa 'araw ug paghuhukom. (Heb (lap, 4. ver, IV at 13.) 7..-.An6 pa aug ngag sinabi ni San Pablo sa maga.4Ibreo, sea udyoc vg Espfritu Santo? AjJnauuawa' ni San Pablo ay kung mnarinig Pati'qg,.ipiRivtugagaral ua alalahanin usting ipangifin 'aug araw nudbi!18AbAdq, ua isa rin eas mag tinig Ds ~iuaitau~ io~ s~~ hg-Iting patigasin an; tn pu8b-sa, paguay, ~-at tngpTra~p4Xt rating ganapin aug buong kautusn atu ~ag..tyong magatu lad sa ibang m"g iWraeita's, na ngab'ual as ilting ua M ainumga nanig Dios, dahil w hbind'i -nila pagpapalii.l siswy, on- sia- khang, Sibaats1y Dgegisuay. - (Heb. Cap, B. ver, "I. hangaug 191 8. -An6 pa aug ibaug mauga, ipinatinaw- W;, San ih Pablo, ug tuugkol din ias araw ug S4bado? Ipinauuswa' rin niys us tayo'y mangsta~kot sa Pios, as makatuwid baggy lhuag tayong %ss ~jtB

Page  35 isaflg naijit URa tito, Bapagkat aug Dios ay may iniwang paugako, ua aug sinomnaug papasoc sa araw ua -kaniyang ipiuagpahingalay ay paakakalooban niya nang tahanan sa-laugit, at nang buhay na walang hangan, — at, sinabi pang bakal s akaling sinoman. Ba atin, ay maguing katulad ugn ibang hindi nakatatalastas sa kautusaug alalahanwng ipaugilin aug 'araw ug 8ibado, na ipinagpahinga. rn nang Dios sa kaniyaug inga guinawd (Heb. Cap, 4. ven, S. at 4] 9.-Au6. pa aug sin'abi ni San Pablo? Sinabi Tiui niya na silihng mga Apostol, ay tunay iia nagkanoou - g inabubuting. balitA 6 nitniabubu. tiug anal, ua ipinangaral sa kanila Di Jesucristo, Da gaya riu - uang ibang rnga pinaugaralan; ngucit hindi pinakinabaUgan Dn'3 ibang wga nakarinig ang manga anal anaaignspagkut hindi' uagsisampalataya:at hiudli naugag~sipasoc sa paugingilin sa anaw nfug SAbado. Datapuat silaug, mga Apoetol na nagsisauipalataya sa unanga, iniaral ui Jesucristo; ay pawang nangageipasoc ea pangiugilin Bsa - araw. ng 8tibado, sapagkat siyang sinabi:ng- Dios: ngunit augr maugta hindi naugagsipaBoc ay mnanga isiI3uIpa'. (LieU. COap, 4. ver, Z. at 3) 10. - An6 pa aug ipinaunawa -nj San Pablo tungkol sa mgza pinangaralan. noonag una? lpinauuawa niya, na bagamalt aug-manga pinaugaralan noong una ay hindi nangageipaBoc Ba pangi. ugilin sa, ikapitoug Earaw ua $A~bado, ay may inauga Datitina pang ibaug dapa't wuagaipasoc; at sa panahong ito ay nangagsipa800 na ngd; at siyang tinataweg na Ad~veutista del s6ptimo dfa. I1-Au6 pa' aug sinabing ipiualiwauag Di S. Pablo~? Sinabi rin: Diya na tayo'y mangag-sikap nang pag. paBoc ea kapahingtihaug yaon, Ba makatuid bagay ea pangingilin sa, araw nang S3ibado; at nig upang huag marapA aug sinoman ea pangingilin sea unang araw rgsauglingot, InYOf 8a, halimbawang guinawa' ug mga

Page  36 4 36 - suwail' sa kautusan naug Dios. (ilob. Cap, 4. ver, 6 at 11.) 12.-Di bagd maliwanag na sinalitA nang Dios at isinulat ng rrofetang si Hoseas, na nababasa sa Cap, 2. ver, I11 at pinatutuhanan ni San Pablo s~a manga taga Colosas, na pinawi na aug toga kautusaug nasusulat sa, mga palatuntunan, pati ea, pangingilin sa araw ng SAbado. Oo ugfil at may pinawing imoga kautusan at manga Sdbado, subali't dapat ninyong alamin kuugr ating kautusan aug moga nalalaban sa atmn at kung ating tog9a Sibado aug mga pinawi, sa mga palatuntunan. (Col. Cap, 2. ver, 14. hangang 17?.) Mga kapatid na ditoy mnagsisibasa, dapat ninyong talastasin, na, sa Cap, 40 ver, 20. ng Aclat na tina. tawag na Exodo, at ea Cap. 3 1. ver, 24. hangang 26. ng Aclat na pinamagatan namang Deuteronomijo: ay maliwanag mababatsa aug pagkakaiba ng dalawang Ley 6 kautusan; gayondin aug pagkakaiba nang dala. wang kapathingahang S~lbado, sapagkat aug isa ea nasahing Ley, ay siyang kinapapalamnan naug sampung utus va isinulat ug Dios sa Bato, na tinatawag ua Ley Moral, na siyang kinasusulatan Dg S~badong i'kapitong araw. Aug i-kalawang Ley ay aug sinulat naman nang Profetang si Moyses sa isang Aclat, at pinauganlang Ley Ceremonial na knug sabihily Ley ni' Moyses at siya, namang kinapapalamnan ng &lAbadong ikapitong taon, at nig Salbadong ikapitong buan, ang &lbadoug ikapitong taon, ay siyang kapahingahan ug mauga lupain, at aug SAbadong ikapitong buian, aug siya namnang sariling kapahingahan nang toga Judio, na mababasa uiuyo saCap, 11. ng Levitico, iyan aug moga pinawi, at ang ibat iba pang manga kautusang isinulat ni Moyase. Datapuat aug Sabadoug ikapiogaraw na ipinag. pahiuga ng Dios Amil, ng Dios Antic, at ng managa Patriarcas at Profetas at ug moga Apostol, ay- hindi'

Page  37 n-3 7 - knangyayaring mapawi, at ea mga SAbadong pinawi' ay siyang natira, at siyang dapat ipangilin ng tunay nia mga Cristiano:, at pinatutuhanan ni San Pablo sa mga Hebreo na may natitira pa ugang isang pag. papahinga sa araw ng SAbado ns s~iyang dapat ipag. pahinga nang manga kampon ng Dios. kHeb. Cap, 4. ver, 9.) 13.-.An6 pa ang ipinauunawa- ni S. Pablo Lung kol sa mga kautusan ng Dios? Upinaunawta uiya, na kung tayo man sumusumpa sa Dios; ay huag nawang mangyaring pawalan natin ng kabuluhan aug kautusan; kundf bagkus natin pa. pagtibayin (Rom. Cap. 3 ver. 39.1 14,-.Paano naman ang sinabi ni Jesus ng tunkol din ea kautusan? Aug sinabi naman ni Jesus, ay hindi aug lahang tumatawag sa kaniya ng Pauginoon, Panginoonay papasok ea kaharian ng Wahat., kundi yaong gut inaganap ng mga kautusan ng kaniyang AtuAng nasa imga langit., (Mat. Cap.? ver. 21). 15.Paano naman ang ipitiabsyag ng Apostol na si 5, Juan, tunigkol Ba mga nag saaabing nakikilala niua ang Dios? lpiuahayag niya na aug maga ufigIasalbing nakakat. kilala Ba Diom Datapuat kung hindi naman tumutupad sa mga katutusrni ug Dios; ay aug gayong mga nagsasabi ay mga asinungaling, sapagkat walA ea kanila aug mga utos tna katutuhanan.(&.o Juan Cap, 2 ver. 4.) 1-6-Paano namanr aug ipin-aunawa uni S. Pedro, tungkol sa ibaug nangangaral ug hindi katutuhsana na ibinabalitang nankapawina aug mga dating kautu. san.: at di urnanoy uagkavoon na ng tnga, bagong U too.. Ang sinabii ni S. -*Pedro, ay mayroon ugang nag~inlitawk sa mga batyan na tuga bula-ang Prof eta, us aug inihuhula sa tugs Santong. kasulatan ay Iinudi

Page  38 6-38 - katutuhanan; na rnga bulaang tagapagturo, na, nanaag papasoc sa Iihitn rg nmga makakapahaMaC Da inga waling panau-ampalataya; na itatatufft pati ig. mnga inatuid Da iniaral, nang ating Langinoong -oi, Jesucriato, na siyarig tumubos din sa, kanila, na marigag tataglay sa kanilang isarili rig madalirig pagka. pahlamac. At maramning magaisisunod Isa kanila n g mga mahaha lay na gawdt, na dahil sa konIa ay pageasalitaan rig mnasamh! ang daan rig katutuharian. (2?'o ped, Cap. '2. ver. 1 ait 2.) 17-.An6 pa aug ibang ipinntuniawa rig A'postol na, -si S. Juan? Ipinaunawid rin niya alinsuuiod'sa si.nabi nig Dios Aimi, Da tayoy, mandimpalataya sa pa'ngalan rig ka-. niyang bugtong Da Arnie nasi Jesucristd; nia tayoy managag ibigari, sang ayon sa jnga Wt(s nhaibinigay niya ea atin. At kurig tayoy tumutupad sa kaniyang inga utos, ay eiyay nmananahan sa, atim at tayoy mananahan sa. kaniys; sa pamarnagitan rig kaniyang E~spiritri. (l~o Juan* Cap. 3. ver. '23, 24.) AS.~-S papaanong paraan upang pagpalain rig Dios aug miga nangarigaral rig Santo Evangeijo, at bt ang inga nakikinig? Aug sabi rig Apostol us si Santiago, aY' sa Parsan niga pagaisiyasat sa mga Santong 1(asulatan; nadapat saliksikirig basahit, pagaralan kung a1in auig tunay, at sakdal na, kautusan, at npg 'hindi, ruguing taga, pakinig uia lumiliniot kun~di taga 'tupad na gumaga.. wit, at kung tayoy mnananatiling gayon: ay pagpapa. lain tayo og Dios sa ating miga guinagawii. (Sant. Cay. I. v er. 25)

Page  39 kalimnang Kasaysayan Ang pagSISUi t- pagbaballklooIo -sa Dios'. 1.-.Pa'ano ang Binabi' zg Dios tungkol On kalaga'ft yan zig tao, na may marumi at matigas na pusO6? Ang sinabity', aig may' 'maumi at matigas lift puts( ay magdarayat ea lahat ng bagay at totoobgi Iv~na.~, subalit wailatig nakaaalam, ng kaeamnaan at zig kabu~. tiban kundi' ang Dios- zia si'yaog tmataroe,at.-ng esisiyaaat nig inui'sip at linoloob ng' bawat tao, at Si. Yang uiagbibia nig kagatittihan, na, naaayo~i ea ka. nikaziiyaig~ Iaa ea naguiiuing bunga, aig ksi'kani' Yang mga guiuawd. (Jere. Oap,. 17. ver..9.at Ij 2.-Saaa nagmumult~ aug m'asasamang infieip, at aug masasamang Biniaealita't guinagawa zig bawat isang- taoS? Nagmtmtila, as puisong. marumi, aug pakikiapide aug paguanakaw, aug paptas kapua A ao, ang. kasakiman sit salapi, aug pagdaraya, sag kapasuugan at aug kapalaluan. Aug lahat nig mga wasasamang ito, ay sa maruminig puso nauggagaling: at ei'yaug nakaahaw uatao.(Mar'k. Cap., 7.,- verb,20 hangang 23). 3.-.Mangyayari bang pa~nggalingan ng mabubuting

Page  40 - 40 - bagay fang sinomang, taong may pusong m-aruimi? Ifindi mangyayari, at ang sabi nii Jesus at. ng Santong si Job, ay aug gayong inga 'tao ay lahi ng~ rniga ulupong, na hiiidi mangyayaring mnakagawd ni maspagealita" rig inabubuting bagay; sapagkat ea kasaganaan rig dumni rig puso, ay lumnalabas sa bibig aug maeasaumang sinasalitA (Job. Cap "14. ver. 4} (Mat. Cap. 12. ver. 34.) 4. -Panuco aug nararapat gawin ng inga taong rua. sasana. na jimay i-naruiningr pns(, at ncg upaug rna nagagsib~uti at ug makakita ang kaharian rig Dios? Aug nararapat gawin ay inangagaisi, at niageipagbalic sa pagkaloob Wiat, sapagkat sinoinang inagpakababa ria gaya rig inalilih na inga bath,4 at ipan'gariac Muhi rig tubig; ay isiyang inaguiguing dakila sag kaharian rig langit. (Viat, Cap. 18., ver. 3 at 4.) (Juari Cap. 3& ver. 3.),..-1pinangaca bagit rg Dios, na aug sinoinang inag. nasal bataf- at ipanganac ria inuli, ay 1iliaisin ang inarumining p'us6 Go at ipiriangako, at iialagay rig Dios sa puso aug k-ani'yang Santo Eapiuita, at aug pusang bato ay ha. halirihan rig puisorg Woainan at sa gayo'y, makalala. kad tako, rg riaaayon sra Ley!'voi-al; na inilagdang, psiatuntunan, ria asiyaug dapat arlinaunuria ng limht, rig m~ga tao, [E'tek, Cap. $(6, ver. 26, 27,) 6,.-Aua6 ang nakasaakay ea mga nagsisisi,. t nag babalic sa Dios? Aug nakaaakay &y aug kabritihan rig Dios, ua, may psgfitiis at pagpapahiriuhod. Datapuat ea katitw gasan rig puso via aayaw Mnan28g8isi, a-y aug mng&, gayoy naiargagfitipen ea kanilang sarili rig ikapupuot, rig Dios as kaarawaa rig peighulikomn, isa pagpapa. hayag Dg tapat. (PRoxrvy Cap, 24. Ver. 4 at % 7.-.An6, aug ating Pagsisisibhn? Aug ating inga, pagsuay kahit ea iisang kautusan,

Page  41 41 ha siyaing finatawag na kasalanan, upang tayo'y patawariw; at ng mnakarating ta yo sa panahon ng kaguniuawahan mula sa harapamnug ating Paoginoong si Jesucristo. (ilec. Cap. 3. ver. 19]. 8.-Aug isurnay baga' kabit sa isa sa mga utos nig Dios ay ipinagkakasala ha, at parurusahan ba tayo ng ating Panginooug si Jesuer-sto sa muli niyeng pagparito isa araw ng paghuhukomn? Oa, siyang sinabi ni Jesus at ng Apostol. na' si Santiago, na aug sumnuay 6 inatisod kahit sa isang kautusan ay naguiguing makasalanan m'a lahat. (Mat. Cal). 5. ver. 19i) (Sant. Cap. 2. ver. 7.) 9.-.An6 aug nararapat nating ga-win, upang tayo'y mga dakila ea keharian rig langit? Aug nararapat natin gawin ay ganapin natin aug huoug kautusan at iaral aug umatuid na pagganap pati fsa pagb-binyag, sa paugingilin, at s~a paghuhu' gas rig maga paa rig isalt isa; aliusunod sa mnga ha' limbawa guinawal ni Jesucristo; at tayo'y maguing mnga dakila ea kaharian ng Dios. (Mvat. Cap. 0. vera I 9) 14.-Panno aug ipinaur~awa ni S.-Pablo tungkol sa ipga kautusan? Ipinaunawa- niya nut aug pag tupad ea kautusan, By hindi siyang kasalanan,, at huag nawang manga yari aug gayon, sapagkat ang kasalanan ay ang pageuay sa alinmang kautusan, at sinabi pang hindi gana niya nakikilala aug kasalanan kundi' sa pamamuaguitan ng kautusan, at kaya niya nakilala ang kaisakirnan ay dahil isa &iuabi rig kautusan na huag mnananakimi. at sinabi pang ang kasalanan ay ug makasumpong ng kadahilanan, ay aiyang guwagalwh ma kaniya ea parnamaguitan rig utos rig sarisaring kasakiman: sapagkat kung walaug kautusan ang kasalanan ay patay. Sa makatuid walang magkakasala at walang mnapaparusahan, (Romn Cap 7. ver, 7 hang' gang 9 ) [Sal. Cap. IIl. ver. 101I

Page  42 af.42 -a 11.-lniaral bag-I rig pagkadios ni Jlesucristo, ria arig ninakaw ay dapat isauli ea pinagnakaunar? Oo at iniaral sapsgkst sjiyarig daan rig maituid na naaayon ea palatuntunan; gay(cndin arig isinianlA ria kung tinutubos ay dapat isauli rig piniageaulaani, at ang nakadadaya ay dapat ding isauui ear rapagdayaawl' (Ezek. Cap. 33. ver. 15, at 1t5.) 12.-Pasno ang sii~iabi kay Jeseus ni Zaqueo' rig paniahong siyaly naninirigil bg buis? Ang kaniyarig sinabi ay kung aiyay- nakasingil ova may dayft, ay isasauli niyang rnakaapat.. Samakatuid bagay kulag siyay nakadayii rg piso ay' isuli ~ilyang apat na piso, at ipiriargako pa na. arig kalahati rig kaniyang inga kayamnanan ay i'lilimos ni~ya ea iga, dukha-, at "tinugon nii Jesus si Zaqueo na' dumating aniya sa Wahay mo;aug iyong kaligtasan; sapagkat ariac karin' rianian rig Patriarkarig si Abrahan." (Luk,. Cap. 19. ter. 8 al t*) 13.=-Ang: Dios bagii a~y madadayiA natin gt ipayrooti kaytA tayorig maipaglilihim sa kaniya? Hindi, hindi i~atin maaaf rg Dios; at wala tiryong maipaglilihim na anoman, sapagkat nakikita tayo ear lftabt ng oras, 'maguing sa pag up6 at Ma. guing sa pag tindig, at magpiing sBR ating -Pag tUlog at pagtkaguising, znaguing si paaglakad at maguing ear ating mga iniisip; at kahitf wah pa sea atinigmnga la.iA aug ibig natini sabihin, ay nalalaman na nig Dios, (Sal. Cap, 13.9.- ver. I haniggang 4.), (Hebreo. Cap.. 4., ver. 13 ) II 14..-An,6 bagd arig ki'bayairaf sir -kasalanan?. Ang kabiryaran ea kasalanirn ay aug i'kalawang kakilakilabd't na' kamatayirr, datapuwit aug ipagkakaloob sa mga. banal ay Iang buhay na wala ng hatigan' sa kagarian ri-g Dios; at ipagkaloob ira walang bayad,

Page  43 -43. iii Cristo Jesus. (Row. Cap. 6, ver. 23.) 1~Ezek. Cap. IS8 ver, 4.) l,5..-Tayo bagang tinatawag na wga tao, nia, riaguing inga kaluluang buhay; ay nagkaroon ba rig kamatayan? Oo nagkorooni, at siyang 'negxnirg, parusa ng Diost dahil sa guinawang pagsuay'Di Adan at ni Eva ea kautusanig sa kanilay ibinawal, kaya -mararaniasan tatin ang kamatalyan; sa -dahilang tayoy nanigahawa Ba ka.' nilang pagkakOsala. (Ronia. Cap. 5.~ ver. 12.] 16. -.-Paano ang nararapat natin gawin, upang tayo'y r-nagkaroon rig buhay na walang hangan? Ang nararapat natin, gawin, ay tayo'y mianarmpala> taya ea bugtong na Anic rig Dios; at. alinsuuurin natin ang lahat niyanig inga inieral, -at! kung mag kagayo'y:nagkakaroon tayo rig buhay na walang hangan. [Juan Cap. 3. ver. 16.] 17..-Paano -ang sinabi n'i S., Pablo tungkol sa niga na~angsisi, rg kasalanan, ait nanlgagsipagbalic looba Sinabi -niya, na palibhasa, ang Dios ay mnayaman, sa kaawaan at ea gan' sa pagibig, at dahil. niga sa' Inalaki niyarig pagibig sa atm ybgmtty' nangafhawa ea kasalanati fi 'Aat kamacayan dahil ea pagsuay ria Evat ni Adan'sa utbs ng Dios; ay tayo'y, mangabubuhay ria maguli kung tayo nmaly,, manga. mnatay na gaya ridn rg pagkabuhay ria magji$ uig atin panginoong si Jesucrist~o, 'at sa pamamnaguil an rig Espiritu,.Santo ay tayoy mdangaliligtas. (.Efe. Oap. ver. 4, 5.) 18.-Kanino, sinabi nii S. Pablo, ria ang,Santo Evangeijo ay siyang uriang tnimigulgnirg kapangyarihiati nang Dios? Sinabi ni'ya sa rnga taga Romia, na h indi niya ikinahihiyarig ipariaral aug Santo Evangelio eapagkat siyarig unarig kaparigyarilian rig Dios; na maglilig'

Page  44 44 bf Ba bawat inasnainpalataya; kaunaunabay sa inga, Judio at gayon din sa' mga Griego. (Romna, Cap, 1. ver. 16,) 19,-.'Ang inga nangangaral ng Santo Evangelio alinsounod sa utos ni Jesucrieto, at ang mga nananamnpalataya; paano ang nararapat na inaguing kala.' lagayan? Nararapat ang inangagtiyagA at ng. maguing, mga banal, kung mangigsisitupad ea mga utos, ug Dios; at sapananamnpalataya, kay Jesucristo. (Apoc, Cap,$ 14. Ver. 12.] '20.-An?) ang atirig inaguiguing ganting pala na mapapakinabang, kung gariapin natin ang mga kau. tusani ng Dios? Ang ating niapapakinabang na, ganting pallt, ay mnahuhugasan aug mnarururnIng kasuutan ug siting kalulue, na di ibat aug kasalanan, at tayo'y, vmagui' guing mnga mapapalad, sapagkat rnagkakaroon tayo,.ng karapatan miakakain ng bunga Dg punong kahoy ng buhay; at makapapasoc tayo sa bayang paghaharian ng Dios, sa pamamaguitan ng pintuan'. (Apoc. (lap, '22, -ver. 14) 21. Ain pintuan ang manarnaguitan sa atini, upang inakapitAs tayo ng bunga nig kahoy ng bubay, at ng magaroon tayo rig buhay riawalaeg hangan; at ma,, kapasoc ea kaharian rig Dios? Aug sinabing pintuari ra siyang ea ati'y, mnama. mutguitani, ay walang iba kundi aug pagkatao lamnang ng Dios Arn~c na- si Je-sucristo; at, hiadi ng pagkatao nrg sinoman. sa rnga Santat Santo, ainabi ni Jesus na siya ang pintuaniy an daan at katutuhanari. Sinomnan. ay hindit makararating sa Dios AmA, kuridi ea pAmnarnaguitan niya. (Juan. Cap. 10. ver. 7 at 9.) (C;ap. 14.- vexa. 6.-),;

Page  45 ikaallimi na ~Kasayrsayan Ang kahahanganan nig mga kasalanan. 1.....n6 ang maguiguing haugan ug ruga makasaa lanang sumusuay sa ut08 ng Dios? Aug maguiguing hanga, ay aug ikalawang kakila. kilabot na kamatayan, na siyang kabayaran sa kasalanan; datapuat aug kaloob sa mga banal, ay ang buhay ua walaug hangan, na, nakay Oristong Pauginoon natin. (Rom. Cap, 6. ver. 23. S) (Sant. Cap. 1. ver. 1 2.) ie. ~-.Mararanasan ba ug mga banal aug ikalawang kakilakilabot na kaumatayan? Hindi, sapagkat aug mga banal na sutnunod sa mga utos uag Dios na siyang unang mangabubuhay na inagulif, ay walaug kapaugyarihan sa kanila aug ikalawaug kamatayan; kundi silay maguiguing Sacerdote uag Dios at ni Cristo, a. inakakasama nii Cristo sa paghahari sa loob ug isang libong taon. (Apoc. Cap. 20. ver. 6) 3. —Inibig bagh ng Dios na tayong mga tao ay magkaroon ug dalawang pagkainatay? Hindi, at aug itinacdd1 lamaaug ng Dios ay aug maamatay na minsan; na siyang naguing bunga ea guinwaugpagsuay sB utos -ug Di's ni Evalt nii

Page  46 46 Adan, -at tayo'y, nangagmana na kasalanan at u g kama-tayau: at- pagkatapos -ay au agkabuhay na mnagifli at aug paghuhukom, na di ibat aug paghatol sa bawat isa sa atin na naaayon ea ating mga gui. nawfi. (Heb. Cap, 9, ver. 27) 4. —At sinosino lamang aug mnagkakaroon zig ika. lawang kakilakilabot na kamnatayau? Aug mga innkasalanau, na nag sisuay ea utosj ng Dios. (Prover. Clap, 11. ver,: 31) 5.4-At Pa,papaauong paraan magkakaroou aug inga rnakasalaziaD, Dg ikulawang kakilakilabot Ina kaznatayan4? Sa parsgan Ina silay bubuhayini ding MUll Dig Dios; at kung peano aug pagtitipon ug mga magsasaka ea inga panigeirsag damor upang sunuguin ita apoy. Ga. youidin aug gagawin iig, m-ga Angel -Dg Dios sa mga -mnakaealanan sa pagkabuhay na naaguli. upazng allay tipunin sa labas ng Ciutdad -Da paghaharian nig Dios: at' aug ahat zig,nagbigay ikafitisod. sa mga inatuid.na kautusan, at aug mnga nagsigawa zig katampala-sanali, ay pawang unga. igagatong so, apoy, at doou na aug pagtangis at pagtbgangalit ng~ iga DgipiU, hanggang sa, allay.mga tupoc at mneguing mga abo, nia siyang ikalawanig ka'kilakilabo't na kamatayau. (Mat. (lap. 13. ver. 40 hangang 42, 4v at 50.) (Apoc. Cap. '21. ver. 8.),6...Atpaino, naman: aug mangyayari sa mga banal na MPa sumunod sa mga dztos ng Dios. Kun~g eflay tnga buhay zig izagulI?' Ang ~mazgyayArily manauagliliwanag aug kanilaug kataanna katulad zigaraw sa kaharian zig Dios Amti: na gaya rin nang paglifiwanag zig katawan ni Jesucristo, zig siyay inabuhay ritig mag uli'. (Mat. i3. ver. 4 3.) 7>41- to 'bagA aug dahil, kaa inlingatan zig Dios aug miga banal -at aug mga niaksalanan, haniggags sa %inga panahon ito?

Page  47 47 Oo, aapagkat silay itinalaga, na, Dios ea sang kalangitan hangang sa panahon- ng paghuhukom; at aug, mga tampalasan liflipuling sunuguin sa dagat dagatang apoy. %o. F ed. Cap, 3. ver, 7 at 10.) 8. -Mayroon na hang nangamatay na manga ma kUsalanan n~a pinarurusabang ainusunog ea mga pa. nahong ito? Wala, Pa, sapagka't, hindi pa nakapariritong muli' si Jesucristq,-na sjyang tagapsgligtas sa tucso sa mga banal, at inagaan ea ruga makasalanan sa ilalim ng kaparusahan hangang sa araw ug paghuhukoin, (2 o Pedro. Cap. 2. ver. 9.) (Job. Cap,hver. 30.) 9. - Tunay bang hindi narnamatay aug kalultia na siya ring tinatawsig na tao, na, siyang sinangkapan ug Dios ng tatlong Potencias,, ng is'ip, alaala, at loob. Namam~atay, 'at aug -hindi lamang namamatay ay aug Dios: at. siyang ipinaunawA zng Profeta Ezekiel, at sinabi ng Dios 'Ua ang lahat na calulua ay kattiya, inaguing aug kalulua, ng Ama, at muaguing aug kaln lua ng Ank~. (Ezek. Cap, 18. ver. 4.) 1 0 -Bakit marami aug nageasabi na aug kalulua ay hindi raw namamnatay? Kaya' lamang nagsasabi ng gayon ay dala ng hindi pagkukur6", at naniniwala sa mnga hindi dapat paniwalaan. il.-Sa makatuid pala'y tayong tinatawag na mga tao na may isip, alaala at loob, aug siyarinug sinasabing kalulua. Oo, at siyaring nababasa sa Catecismo sa pagina 14, at ruaguing ea Cartilla ay siyaring nasasabi, ea pagina I1 12. Pinatutuhanan ha ung Santong si Job, na aug tao na naguing kaluluaug, bubay ay naagkaroon Dg kamatayan? O.~to- at sinabing maguiguing ganap pa ba aug taong may Mbkftb yan~, kay sa Diois na utdang kamatayan (Job, Cap, 4, %.:

Page  48 -48 13.-Makailang nabanguit sa Nuevo To'stameneto aug pogkawalang kamatayan? Mixninsan lamang. 14.-At sino ang nagsasabitig walaug kauaatayan? Au~g Dios lamang na makapangyarihan sa lahat, na siyang Hari ng, lahat ng mnga Hari at Panginoon ng labat ng PanginooD, na, uausnahan ea liwvauag na hindi malapitan, at hindi makikita ng sinomnang inakasalanan sapagka't nasa Dios aug kapurihan at kapangyarihang walang hangan. l~o Tim. Cap, 6. ver, 15 at 16,) lb. - Kaylau ruagkakaroon aug kalulua jig bulhay na walaug hangan? Sapagkahuhay, na maguli, subalit aug mga kaluluang banal ang magkakaroon Jainang ng pagka walang kanmatayan, na siyang sa kani'lay ibibihis ng Dios, sapagkat dinaig ng pagtatagumnpay ang karnatayan, (l~o Uor. Cap, lb. ver. 52 haugang 55.) 16 -Wala pa baga' ea atin ea ngayon ang pagka' walang knmatayan? Go wala pa. datapua,t, kung susundin natin aug ang lahat ng ipinaguutos ng Dios, ay tuakasasa tayo na makakamtan natin aug pagka walaung kamnatayan: subalit aug pagasa ea nakikita ay hindi pagasa, Dguni,t, kung tayoy utnaasa sa hindi natin nakikita, ay aotayin nating may pagtitfii, (Rom. Cap, 8. ver. 24 at '25) 17. -Aug mga tuakasalanau baga naa wga nageisnay sa utos ug Dios, ay rnagkakaroon ha nig buhay ua walang hiangan? IIinadi, at pinatutuhanan ug Apostol ua si S. Juau, na aug sinomang napupuot sa kapatid ay mamnamatay tao: at hindi pananahanan nig buhay na walang hangan. (1.0 Juan. Cap. 3. vaer, 15.) 18.-Ano aug itinatawag ea inga tumututol at Sunausay Sa mga ipinaguutos nig Frayle? Aug itihatawag ay mga Ante Fraile.

Page  49 49 - Aug itinawag ay mga Ante Fraile. 19,-Kung gayo,y, ano naman aug iPinaMainagatt sa mga tumututol at sumususy sa, nga ipinaguutos Dg pagkadios at Dg pagkatao ni Jesucristo, na hindi lamang iiat dadalawa aug mga utos na sinusuay at tinututulan? Pinapamagatan naMang matiga Anticristo, at siyang ipinaunawdi ng Apostol na si S, Juan (Cap, 4. ver. 20. -4pinauuawti ba ni Jesus na aug kalulua ay mangyayaring ipapatay? Qo, at sinabing huag tayong mangatakot sa niga taoug pumapatay sa katawaD, datapuat hindi r~auga kapapatay sa kalulua; tit aug dapat auiya uatiug katakutan ay aug Dios, ina Dakapagwawasac Dg- kaluluwa,t katawan at nakapagbubulid sa infierno. (Mat. Cap. 10. ver. 28.) 21. Aug lahat bags ng may espfritu 6 may hinioga, na gaya ng niga hayop, Kalabaw, Kabayo, Baka, at ibat iba pa, ua Siuaugkapan din Dg Dios nau~g limaing Sentidos; itinitiugin, ipinakikinig, iniaamoy, iniuanamnam, at idinaramidam, di baga niga tinatawag ding miga kalulua? Oo, at siyang sinasabi sa kastilang Almas inracionales, na aug ibig sabihin sa wikaug tagalog, ay miga kaluluang walauag katuiran, sa pagkat,t hindi sinang. kapan ug tatloug Poteucias, na di gaya inating muga tao, naL may isip, alaala, at loob, at aug tao aug tinatawag namang Alma Racional, na siyang gumna. gamit nang katuiran, na sinasabi S~a kastilang uso de razon. XKAsAY8AYArNG GtTiNT6-.4 4

Page  50 kapitongKasaysayran Ang tungkulin nang Espiritu Santo. 1..-An6 ang tungkulin ng Espfritu Santo? Aug tungkulin uag Espiritu Santo, ay aug magkaloob ug mga biyayA, unay aug biyayang kaliwanagan. (Gen. Cap. I. ver- 2 hangang 621 2..-Sino aug nangangasiwa sa muga, tao, sa panibagong paglalaug upang, maipanganac na muli? Walang iba kundi aug Espiritu Santo, at siyang ipinaunawA ni Jesus kay Nicoderno; na nmaliban na ang tao,y, ipanganac na. muli ay hindi mapapasok ea kaharian ug Dios. (Juan. Cap. 3 ver. 3 haugang b. Cate. pagina 30) 3.-.Sa kaninong pamanmaguitan gunmawa' si Jesus ng nmga himala1? Sa pamamaguitan ng Espiritu Santo ay siyay nakapagpapalabas sa katawan, ug tao ng Espiritu ug Demnouio. (Mat. Cap. 12. ver. 28.) 4.-An6 pang ibang miga gawain aug pi'naugangaisiwaa nug Espiritu. Santo?

Page  51 Pinangaugasiwaan din ng Espiritu Santo, aug pag papabanaal sa mga nananampalataya sa katutuhanan; at siyang ipinagpapagalamat ni San Pablo sa, Dios, patungkol sa mga kapatid us hinirang ng panginoon, buhat sa pasimula sa i'kaliligtas. (Tes. Cap. 2. ver, 13.) 5,-Sa an6 natutungkol aug pagkabuhay us maguli ug ating Panginoong si Jesucristo? Natutungkol sa mga makasalanang nananampala.. taya ea Evaugelio, upang maihatid fliya sa harapan ng Dios Amd, at baga mat si Jesus ay pinatay sa laman nang dahil sa kaniyang pangangaral; ngunit siya,y binuhay Ba Espiritu. (1 o Ped. Cap. 3. ver, 18 at 19 at 2 1.) 6.-Ng si Jesus ba ay ng malapit ng umacyat as langit, an6 aug kaniyang ipinangako? lpinangako niya na siya,y paroroon sa Dios AmA, at ang lahat aniya ng atiug hingin ea kauiyang pangalan, ay siya niyang gagawin, upang aug Am& ay lumualhati sa 'Antic: at kung tunay sniya na siya,y atiug iniibig ay susundin natin aug kaniyang mga utos, at siyaly dadalaugin sa Dios AmA at tayo'y padadaihan niya ng Espiritung mangaaliw; upang sunmastin magpakailan man. kJuan, Cap. 14. ver. 1~3 hangang. An6 pa aug ibang tungkulin uang Espiritu Santo? Tungkulin din ng Espiritu Santo aug suguing ug Dios Amti sa pangalan ug Dios Arnie, upaug siyang mogturo' sa atin ug lahat ug mga bagay' ua di natin naaalamau; at siyang magpapaalaala sa atin ng naRayon sa mga sinalita ug Dios, (Juan. Cap, 14. ver, 26. 8.-.Saan tayo itataguyod ng Espiritu Santo, kuing tunay ang sting panampalatays sa Evangeijo ni Jesucristo?

Page  52 -~52 - Itataguyod tayo at papanubayan tayo sa buoug katutuhanan, ia, pagkat hindi tayo magsasalitai ng magmumula, ea ating sarili, at aug sasalitain natin ay magmumulfi sa udyoc nig Espiritu Santo; at ibabalita sa atin pati ug mga bagay na magsisirating, kapag Dalalapit na ang katapusan ng panahon. (Juan. 16; (lap. 6 ver. 13.) 9.-Ain aug mga unang bagay na m a siualitA, nig Dios., na m'ga katutuhanan? Ang Ley moral, na di ibalt aug sampung utos na niyari ea katutuhanan at sa katuiran, na matatag magpakailau man. (Sal. Cap. 11IJ ver. 'I at 8.) (Cap, 119, ver. 151.) 10.-Ain naman aug unang katutuhan, na ipinaunawa ng Dios Anac? Aug kaniyang sinabing siya aug daan at aug ka. tutuhan, at ang buhay; sinomay hindi makaparoroon sa Dios AmA kundi sa pamamaguitan niya, sa makatuid bagay siya aug ating sampaiatayanau, at aug kaniyang mga iniaral aug siyang katutuhanaug dapat alinsunurin, siya aug magkakaloob sa atmn ng buhay na walang haugan, at aug kaniya lamang pagkatao aug siyang taga pamaguitan 6 pintakasi, na magha. hatid sa a-tin haugang sa harapan Dg Dios Ama sa kaharian sa langit. [Juan. Cnp. 14, ver. 6.) 11..Sa papaanoug paraan maaalaman natin aug mga inihula ung inga Piofeta, na mga isinulat sa Santa Biblia; na sinasabi sa kastilang Antiguo Testamento. Sa paraan, ng mataimtim na pananalaugin na nagbubuhat ea malinis na pusS'; at hindi rig pagdarasal na paulitulit na nagmaumula sa mnaruming kaisipan;, sapsgkat ang alinman sa mga inihulat at mga taliugliagang, nababasa, ay hindi nainggagaling sa sariling pagpapaliwanag ng sinomnarg tao; kundi' udyoc. ug

Page  53 -53 - Espiritu Santo, ay sinasalital ng mga tao na nagbubuhat sa Dios. (2.o Ped. Cap. 1. ver, '20 at 21 ) 12.-Aug mga biyaya bagA ug Espiritu Santo, ay ipiuagkakaloob pa ba ng Dios sa mnga tao hangang sa. panahoug ito? 0o, at ipinagkakaloob, sa inga tunay na Cristiano na mnga nanampalataya sa Evangelio, na naugagaisi at napabinyag sa paugalan Di Jesucristo, na. siyang nagpapatawad ug mga kasalanan, at uagkakaloob ug Espiritu Santo. (Hec. Cap. 2. ver. 38.) 13.-Paauo aug ipinaunawat ni Jesus, tungkol sa Espiritu Santo? Sinabi niya na siya,y, paroroon sa Dios Ama, sapagkat kung hindi siya paroroon ay aug Espirituug mangaaliw ay hindi paririto; ugunit, siya,y paroroon at isusugo sa mga uananampalataya sa 'kaniya na turnutupad ug kaniyang mga utos. (Juan, Cap. 16, ver, 7.) 14.-. Jpiuagkakasala bagA sa Dios aug gawang pagdfirasal? Oo, sapagkat aug pagdarasal ay paulit nuit kaya ibinabawal, sa dahi~lang aug Dios; na dinadalanginan at tinatawagan, ay napapalagay na bingi 6 sulitana. 15.-At paano bagiA aug ipinaunawA ug ating Pauginoong si Jesucristo? Sinabi niya na kung tayo'y tuananalaugin ay pu. inasoc tayo sa ating silid, at kung maisara na natin aug pint6 ay manalangin tayo ea ating Aimdng Dios na nasalihz na hiudi nakfkita: at ang Dios na nakakikita sa lihim ay gegantihin tayo. At sa ating panalaugin ay sinabing huag nating gagamitin aug walaug kabultihang paguulit nult na. gaya ug mnga gentil; sapagkat infijip aniya nila na dahlj so kanilang maraming kasasalitA ay silay diritiguiuh. IButg

Page  54 -5 4 -aniya tayong gurnaya sa rnga gentil, sapagkat uatataastes ng ating Amtdng Dios aug mga bagey na ating kinakailangan bago pa lamang nating hinihingi sa kaniya. (Mat, Cap. 6. ver 6 at 7.) 16.-At sa andug dahil1 at iniwanain tayo ng Dios ng Antiguo at Nuevo Testamento 6 ug Santa Biblia? Kaydi niya iniwang ipinagkaloob sa atin, ay ng basahin natin at pagaralan, at Dg atin Damnang maiaral sa mga hiudi nakaaalam, at ng pakinabanaan ng lahat ng mga tao, at ng upang maisansakiq 6 masaway sa mnga paggawit ng hindi matuid; at ng aug l'ahat ng taong linikha ng Dios ay ng maguing sacdai, kung turuang lubos sa lahat ng' mga gawang mabuti.(2.o Tim, Cap. 3. ver. 15 hangan 17.) 17.-Kanino Dauukol ang mga bagay na lihinm? Nauukol lamang sa Dios, at siya lamang aug nakatatalastas at wall tayong maipaglilihimn sa kaniya; Ngunit aug ruga bagay na hayag na miga nakikita, ay nauukol namnan sa atim, at sa ating miga Anhw, mnagpakailan man, at ng matupad natin aug lahat ng- mga, ipinaguutos ug Dios, na ating nakikita't manga nababasa. (Deut. Cap. 29~ ver. ',t.) 18 -An6 aug itirnatawag sa katapusang Akiat ng Santa Biblia? Tinatawag na Apocalipsis 6 pahayag na, ipiuahayag mg Dios Amad sa Dios An.Lc; upaug ipah-ayag naman ing Dios Anac sa kauiyaug mga Alagad, at ipiuaunawd ura, sa Apostol na si S. Juan sa paumamaguitanu nang Angel, na ipinahmyag aug miga bagay na mangyayari agad, kapagmnalapit na ang katapusau ng panahon. at sinabing mapapalad aug mga b~uma* basalt nakikinig ng miga hulang s~inaita i ug Dios;. na,, nangagiingat ng nga b-agay na, nangasusulat sa uanga Santong kasulatati. (Apoc. Cap., 1. ver. I haugang 3.)

Page  55 19.-Pinagkakalooban ba ng Dios ng mg-a biyayad ng Espiritu Santo, aung mga taong ukol sa Iaman, na mga mahiliguin se inga kasayahan ng sanglibutan? Hindi, hindi sila pagkakalooban ng mga biyayd1 ng Espiritu Santo-, sapagkat pagkatapos na sila'y mnakatakas sa pagkahawa sa kasarnaan ng sanglibutan, sa parmamaguitan ng pagkakilala nila sa Evangelio ng ating tagapagligtas na si Jesucristo, gayon. maly nuli silang napuluputan at nadaig ng tucso at Waong sumamd pa ang kanilang kalagayan kay sa dati. Sapagka~t mabuti pa aug hindi uila nakilala ang daang ng katutuhanan, kay sa pagkatapos na makilala ay tumalikod sa mga banal na utos na ibinigay isa kauila nA Espiritu ng Dios, at sinabi pa ni S. Pedro aug ayon sa tunay na kawikaan, na nagbalic na muli aug aso sa. kaniyang sariling suka, at sa paglulubalob sa pusali' aug babaeng baboy na, nahu. gasan. na. k2.o Ped. Cap, 2. ver. 20. hangang 22.) 20'-Paano ang sinabi ni Jesus tunkol ea mga nangangaral ng hindi katutuhanan. na di umanoy na hindi dapat ipangilin aug araw ug Sabado, at anilay aug mga Judio lamang aug nararapat muag sipangilin. sa kautusan nii Hoyses. Ang sinabi ni Jesus at isinulat din iii S. Pedro, ay rnagkakaroon din naman ng mnga bulaang Profetii; isa makatuid bagay aug rnga inihuhula sa mga nababasa sa banal na kasulatan ay hindi katutuhanan, na mnga bulaang tagapagtuff-, na siyang mangagpapasoc sa lihim ug mnga aral na makakapahamac ua inga maling pananampalatayo., na itatatui pati ni Jesucristo na sa kanila'y siya ring tumubos, at mangagtataglay sa kanilang sarili ng madaiing pagkapahamace, at maraini aug magsisisunod sa. kanilang hindi matuid na pangingilin; at gayon din ea hiudi umatuid na pagbibinyag, at ea ibat iba pang inga

Page  56 -56 -mualing gawain, at dabi'l nga sa kanila, ay pagsasa. litaan ng masam& aug daan ng katutuhanan. (2.o Pod, Cap. 2. ver. I at 2.) 21. An6 aug maguiguing kalagayan ng inga ma.a hilig aug loob sa, kasayahan ng sanglibutan? Aug inaguiguing kalagayan, ay gaya rin na, kalagayan ng mga tao ng panahong nangangaral Si Noe, na sa parnamaguitan nig pagsasaya ay hiudi nila guinugunitat aug tnga sinabi Li Noe na silay daratuan ug kakilakilabot na parusa ng DioCs, tulad din ng mga tao, ug kapanahunan ng banal na si Lot, na di nila pinaniniwalaan aug mga iniaaral, ay walang ano anoly pinaul~anan sila, ng apoy sa malakiug galit ug Dios; at sila'y wangatupoc na lahat, at di laruang aung rmga taga, Sodomna, at naramnay aug Gomnorra at pati nig bayan ng Ninive. Gayondin aug mangyayari sa inga niakasal'anan sa niga panahong ito, na sa kanilang pagkakawili sa inga kasayahan naug sanglibutan ay hiudi rin nila paniniwalaau ang mga iaaral, lalot kung sabihing mnalapit na ang ksarawvan ng paghuhukorna; at pagtatawanan din, na gaya rin ng panahong nangangar-,i aug banal na Ri Noe, nam pinag tawanan din at inalipusta, at anila'y nanulian ua; at sa galit din ug Dios ay pinaulanan sila nig tubig na. parang ibinubulios at turmagal ng apat rim purig araw at apat um pung gabi, at nalunod aug lahat ng inga makasalaiari, at walang natira ea ibabaw rig lupit~ na hindi uamnatay, kundi wvawalo katao, aug mnagasawa ni Noe, aug tatlong andc at tatlong manugang. (Genesis, Cap. 7, ver. I hangang 24) (Mat. Cap. 24, ver. 37 haugaug 39) Luk. Cap. 17. ver. 26 hangang 29. (Pasion, pa. gina I11 at 12.) 22. HLindi bagA% uagsisibuti aug kaugalian ng ibang miga tao, bingo sumnapilt anTg kaarawau nang paghuhukom? i

Page  57 57 - Hindi, sapagkat aug ibang mga taong masasamd at mga magdarayd, ay aug sabi ni S. Pablo kay T1imoteo ay lalo pang sasama' ng sasama'; at ang ka. nilang sarili aug siyaring madadaya. ('2.o Tim. Cap. 3. vef. 13.) 23.-Sang ayon sa talinghagang sinabi ni Jesus at isinulat ni S. Mateo, ukol sa. trigo at sa rnga pangsirang dame, gaano katagal na imananatiling magkcakasamdi? Mananatiling rmagkakasama hanggang sa. panahen ng pagaani, sa makatuid bagay aug mga banal at aug mga makasalanan ay mananatiling magkakasama dite sa ibabaw ng lupfa, hangang sa dumating aug panahen ng paghuhukomn. At kung paane ang pagii. pon ug mga magsasaka sa mga pangsirang dame upang sunuguin: gayon din aug gagawfng pagtitipon ti, mga Angel sa rmga makasalanan, upang snnuguin di n sa apoy na gaya Dg maa masasamang dame. (Mat. Cap. 13. ver. 38. Ilan, 40,) 24.-Paano aug sinabi ni Jesus tunkol ea pagkabubay na mag ulb? Ang sinahi ni Jesus ay aug mga banal na nagsigawd ng mnabuti sa araw ng Sabado aliusunod ea kaniyang iniaral; ay siyang urnang mangabubuhay na maguli at magsisilabas sa. libiugan pagkariuig ng kaniyang tinig, -,at 'ang mnga nagsigawal ng tuasama ay baga. mat mabubuhay ring mnaguli, ay patunge naman sa kakilakilabot na ikalawang kamnatayan; at siyang sa kanila,y, ihawhatol. (Juan, Cap. 5~. ver. 26 at 29.) 25l.-Kaylan mangabubuhay na mag uli aug naiigamatay na mga banal? Sa muting pagparito ni Jesus na magmumulb s14 langit, na kasarna aug lahat niyang mga Angel na may mga pakakac ng Dies; at aug kauilang mga tinig aug siyang inagpapabangon sa miga, naimatay na mga banal na rnga nananmpalataya sa Evangelio.

Page  58 At ang ibang mga banal na hindi ngngamauaatay at nangatitirA pa sa ibabaw ng lupa, ay aagawin ng mga Angel ng Dios at ipagsasaina sa alapaap, upang salubungin sia hangin aug ating Panginoon si Jesncristo; at silay sasa Pauginoon magpakailan man. (1 o Tes, Cap. 4, ver. 16 at 17) 26. -At paano narnan aug magyayari sa nangabubuhay na mga makasalanan? Silay mga parurusahan ng parusang kamatayan, at siya nilang unang pagkainatay, na wahi sinomang sa kanila'y mananaghoy, at wala sinomang sa kanila'y niaglilibing; at sila'y mangabubuloc sa ibabaw ng lupri, na siyang iparurusa sa kanila ng Dios: sapagkat hindi nila tinalima ang mga kantusan ug Dios. (Jere. Cap. 25, ver. 33.) [2.o Tes. Cap. 1 ver. 8 at 9.) 27.-An6 ang ipinahayag ni Jesus sa Apostol na si S. Juan? Sinabi niya, na ang naugamatay na miga makasa. lanan ay huling mabubuhay kay sa mga banal, at hindi sila mabubuhay hangang hindi natatapos aug isang libong taon, na siyang unang pagkabuhay na mag uli. (Apoc. Cap 2 o ver. 5.) 2&-.At kung maganap na ang isaug hibong taonsiSatanas ba ay pavwawalan sa kauian pagkabi, langb? Co upang dayaing muli aug lahat ng Bansa na nasa apat na suloc ng 1upa., upa'ng tipunin sila sa pag babaka, at aug lahat ug rnga Diablong magda. raya ay ibubulid sa dagatdagatang apoy nft may azufre, na karoroonan din namartn ug mga taong nangaeasal lisyop, at ng mg&a bulaang Profeta, at silay pabiihirapaii gabi't araw maagpakailan man. (Apoc. Cap. 20. ver. i u.)

Page  59 ikawalong Kasaysayan, Ang pagkakatipon n~g niga Apostol ng araw nk Domingo Paano aug nasasahi sa Evangeliong sinulat ni IS. Juati, tuugkol sa mga Apostol. nag sila'y uagkakatipon sa isang bahaiy; Da araw n~ 1)oiningo lag pag. kabubay na mang uli ni Jesus? Ang nasasabi,y, aug bahay na kanilang kinaidoroo. nan, ay pawaug nangasasara aug mga pintua't durungawan, jag bapon ding yaou araw ng Domingo, na siyang unang araw ng sauglingo; dahil sa katakutan nila sa mga Judio, sapagkat sila'y raga, iunusig: at karakarakang nakita nila si Jesus na turnay6 sa kalaguitnaan nila, at sa ka~nila'y sinabing kapayapaan aug suma inyo, at ipinakita niya sa mga Alagad aug rnga sugat ug kaniyang mga kamay at taguiliran, aug rmga Alagad ay nuaaagfilac ng makita nila ei Jesus. (Juan. Cap. 20. ver. i U at 20) '2.-.Ng ibalita bag~t ni Magdalena sa ibang mga. Apostol. na nabuhay ug muli Si Jesus, ay nageipaniwald bag.A? Hindi, at aayaw siyang paniwalafan. (Mar. Cap, 16. ver. it) at I1I.)

Page  60 60 - 3.-ilindi rin hagA naniwala ang Apostol na si' Santo Tomnas, ng sabihin sa kaniya, ne ibang tnga Alagad; na si Jesus ay naganagon na sa libingan? Hindi rin siya nianiwald, at aug sinabi,y, bangang hindii niya nakikita aug mga bakas na pakO' sa mga kamay, at maisuot niya aug kanivang daliri sa butas n&g taguiliran; ay hindi siya isasarnpalataya. (Juan Cap. 20. ver. 24 at 2,5,) 4.-Paauo aug, sinabi ni Jesus kay Santo Tomas nig si'la'y magkita? Sinabi sa kaniya ni Jesus, Tomas idait mo rito ang iyong daliri at tingnan mo ang aking mga kamay, at isuot I-o aug iyonug daliri sa butas rig aking taguiliran, at nig huag kang hindi manampalataya; kuudi manampalataya ka, sapagkat kung mapalad man aug nanamnpalataya na sa akily nakakita, ay lalong mapalad aug nagsisampalataya sa akin, na hindi ako nakikita. (ver. 27 hangang 29 ) Ang una bang mga Alagad ni1" Cristo na niagsisampalataya ea Santo Evangelio, at ang mga Apostol ria mga unang nagsipag Cristiano, ay sila ba'y nangag cuculto rig Culto de Adoracion, sa tuing araw rig Dominigo? Hindi, at sa alinmnang dahiong rig Nuevo Testamuento jarg Bagong tipan; ay wahit kayong mababasa, isarnang Cristiano, na uagculto sa aunang araw ng san glingo. 6.-Ilindi bagiA unang araw rig sangliugo, rig mag culto sina S. Pablo sa isang bahay sa Troafs? Kung sa lakad rig araw sa panahong ito ay hindi araw rig Domingo, kuadi Sabado rig eabi, na ibinibilang na. ug*A sa araw ug, Dotmiugo, at siyang unang araw ug sanglingo; at tangi sa rito,y, hindi culto de Adoracion, kuindi Culto despedida 6 pagpaalain ni S. Pablo. (Hec. Cap. 20. ver. 7.)

Page  61 -13 7.-Alinsuuod sa itiuacdA ug Dios sa lakad D~ panahon, ain aug tinatawag na isaug araw? Aug tinatawag na isang araw, ng hindi pa pinagiisipang baguhin ng babaing nagbabagnalbanalan at nfigiinainahau, ay aug magdamag at maghapon, na nageisirnulA sa paglubog ug araw sa alas seis, a9t tinapos sa kinabuka9san rig bapon sa gayondiug ora9s. (Lev. (lap. 23. ver; 32,) 8.-Saan nagpapasimulid. aug ggabi? Sa Dasabi ug paglubog ng araw sa alas 6 ug haSpon; kaya't kUng tayo'y nagnaayaya nug pagkain kung gabi, aty sinasabi natiuig tayo na humapoD, 6' kaya'y tayo na maghapunan. 9.-At sa panahong ito ain ang sinasabinig isaug araw? Auag sinasabi namang isfiug araw ua may bilauglg na dalawampu,t, apat na oras, aly Dagmumuldi aug bilang sa, alas 12 Dg gabi, ait usitatapos sa kiuabu. kasan ng gabi. sa oras ding gayon: sa makatuid aug ifsaug araw sa ngayon ay biuubuO sa maghapon at sa, dalawang gabing tigkakalahati. (Mar. Cap. 1. ver. &32.)' (Deut. Cap. 16. ver. '6.) IO.-Gaano aug itinagal ng pangaugaral Di San Pablo, ug silay ruageulto sa isanug bahay sa Troas? Tumagal haugang sa kinabuka-sang sunmikat aug araw. (Hec. Cap. 20: ver. 11 ) 1 1.- Samantalang. nan'gangaral si S. Pablo ing gabing yaon ano aug guinawa iig kaniyang ibang mga kasamahan? Silay nangauna sa Daong at naglayag Da patunge sa Asos, at doon nila ni'nanasag ilulan s~i S. Pablo, sapagkat gayou aug sa kanildly ipinasia, 'at siya'y amy nUasag maglakad. (Ec. ver. 13.).

Page  62 - 62 -i2.-An6 ang dahilan at si S. Pablo ay narigaral ng buong magdamag, at ng kinaumagahang araw n Domingo ay naglakad bangang sa Asos, na tutoongz napakalay6' sa Troas. KayA siya nangaral ng buong magdamag ay sapagkat siyaly aalis na, at hiudi na siya muling mag babalic; at hindi na makikitang muli sa Troas ang kaniyang mnkhdi, kaya t pagkatapos ng kaniyang panaangaral ay siyaly naniclubod at nanalangin. at ng siyaly tumindig at nagpapaalani na, ay aug lahat halos8 Dgmaaga Oristianong mangajiwan; ay pawaug nangagsiyakap sa Ilug ni S. Rablo; at nagsisipanangis ng di ano lamuang, at siyaly hinagkan. (ver. V'b, 36, hangang 381 I 13..-Dibagdl aug moga unang Cristiano sa Galacia at sa. Corinto ay nangrag Cuculto sa tuing unang araw ng sang lingo at gumagawd rin ng Colecta? Hindi, at kung kayo'y mangagkukuro6 ay maliwanag ninyong mauunawct na aug ipinaguutos ni S. Pablo na sa tuing unang araw ng sanglingo, ay aug bawat isang Jornalero 6 manggagawa, na toga nagpapaupa sa. lob ug anim. na taraw, muld s~a araw Dg Domingo hangang sa araw ng Sabado, na siya nilang iguiniguinhawa, ay ang sabi nji S. Pablo ea una pang araw jog sanglingo, pagsahod nila ng kaupahan sa nasabing araw, ay maghukod na silang mnagsimpan Dg ilaUg nmoneda, at ibukod nilang itago ea ibang lalagyan; At ng kung pumaroon si S. Pablo sa Galacia, at maguilg sa Corinto, ay ng huag na siyang maabala sa pag gawak ng ambagan, sapagkat siya'y nagmaamadaling makarating agad sa mga kapatid na moga dukha- sa Jerusalem, na siya nilang aambagang aabuluyan. iLo Core Cap, 16. ver. 1 hangang ~3.) 14.-Sa makatuid palai,y, aug moga unang Cristiano ay hindi nangingilin sa araw ng Domingo?

Page  63 -63 -Hindi, sapagkat sa arawg n~Domingo, nagpapasimula sila Dg mga pfiggawtA 6 ng paghahanap buha-y; at ang araw ng Sabado aug kanilaug ipinangingilin, aliusunod ea halimbawang guinawd ing Dios. (lob. Cap. 4. 'ver. 4.) 15.- Aug atin bang Pauginoong si Jesucristo, ay mayroon bagang nasasabing kaniyang Santong araw? Oo mayroon, at nababasa sa Apo, — lipsis (Cap. 1, ver. 10.) 16.-Ipinahayag ba ng Anugel kay S. Juan, na aug atraw ng Domingo aug siyang araw ng Panginoon? Hindi, at aug araw ug Sabado. at siyang sinabi ni Jesus, na pinatutuhanan ng Profetang si Isayas. (Isa. Cap. 58, 'ver 13.) 1.7. -Ipinahayag bagA ng Dios Amah na kapagnagkaroon na ng tinatawag na mga Frayle, ay limutin na aug paugiugilin kung araw ng Sabado? Hindi, at aug sinabi,y, alalahanin at ipangilin; sia makatuid bagt~y huag lilimutin magpakailan man. (Exo. Cap. 20. 'ver. 6. 18.-Mayroon ka bang nababasa sa Evangelio na aug dating utos ng Dios na alalahani't ipangilin aug araw ng Sabado ay binago na ni Jesucristo, at inilipat sa araw ng Domingo? Wala, wala akong nababasa; at sa mga unang nageipag Oristiano ay wala isa mang nangilin at nag Culto sa araw ng Domingo. 19.-Kung gayon nga,y, sino au'g may utos na mangilin kung Domingo at kung fiesta, at makinig nang buoug Misa, sa makatuid baga.y huag makinig sa kulaug? Aug may utos ay aug nasabi ng babaing nagha. banalbanalan at nagiinaiuahan, na siyang nababasa, ea Catecismo, sa pagina 9.

Page  64 -64 -20.-l.-pinagkakasala beg' as Dioic Aug Lman garal jag hindi katutuhanan? Oo, sapagkat ihinabawal ng Dios, ait sinabing buag, miagkakalat Dg Mga hindi tunay us balita, huag makikipagkayari sa masamal na InagUing sacsing sinnugaling; huaig susunod ea karamihiar upsug gu. mawa nig masamiq, 6 rngbigay patutoo, man sa isaug usap us aug kiliug ay ea marami, uparig sirain aug matuid. (Exo. Cap. 23. ver. 1, 2.) Sa mga ganitong ipiFISUuaw~i rig Dios Am~i at isinultat naug Profetaug si Moyses; at kung paguu. kulan rniyo rig matamnaug pagkukur6, ay lubos ninyong mauunawdi na hindi tayo nararapat sumunod sa karamibang nagpapabinyog sa 10ob rig kapilla 6 ring Sainbahan, at hindi inatin dapat sacsihan, 6 patutuhanan na aug araw Da Domingo aug metuid ria ipatlgilin, na sinisrfi aug naatuid. us ipinagnUtos Ing Dios, ua slalahanit ipaugilin aug araw rig Sabado. Kayd huag tayoug sumiu~od sa karamihang gumagawti ng masamAi; na uagkakalat nig mga balits. 6 mnga aral Da hindi katutuhanan, at rig hindi tayo maparusahan rig Dios. 21I.- At kanino tayo nararapat na sumaunod, uparig matamo natin aug kaharian rig Dios at aug buhay us walaug hangana? Sa. kakauriting riapabibinyag sa loob rig ilog, ria siyang mga nakasumpong as matuid us pangingilin sa araw rig Sabado, alinsunod ea balinibawang guina va rig Dios Amit at rig Dios Ariac, us riangilin sa. araw rig Sabado, at riapabinyaig sa loob ng ilog rig Jordan. (Gen. Cap. 2. ver. 1 hangang 3.).(Exo. Cap. 2.5. ver. 11L) (Pas. pagina b.) (Mar. Cap. 1. ver. 9. (Pas. pa. gina 38 ) 22.-Psano naman ang inisral Dig Dios An~c, jag siyaly magkatawang tao at riaparito as ibabaw na lupaL?

Page  65 65 - Aug kaniyang sinabi ay pumassoc tayo sa makipot na pintuan, sapagkat mnalunag auiya aug pint6 at rualapad aug daang patungo sa. pagkapahanmac, at maraini aug doo,y, pumapasoc. Sapagkat makipot aug pintO at makitid aug daang patungo sa buhay at kakaunti aug nakakasumnpong. (Mat. Cap. 7. ver. 13, 14.) 23.-Alin bagat ang malunag na pintuan 6 umalapad na, daan, Da sinabi ni -Jesucristo na maramil aug pumiapasoc, dathpuat patungo sa, kapamahakan naug kalulua. Aug maluang na piutuan at malapad na daan, ay walaug iba kundi aug mga, hiduang utos ng babaing nagiiuainahan; gaya ug& mangilin kung Domingo at kung fiesta at makinig ng buong Misa, na eiyang pi. tiasukaug sinusunod ug karanmihavg patungo sa pag kahatnac. Datapuat aug mnakipot na pinto at makitid na daan, ay di iba't aug kautusan ng Dios; gaya rig kautusag alalahani,t, ipaugilin aug araw nig Sabado, 'gaya, ng ipinaunaua ni Jesus kay Nicodemo, na aug sinomang tao ay kinakailaugaug ipanganac nanan, ng tubig, at dito nga'y kakaunti aug nakakasuinpong na, guinaganap, gayon uma,y siyang patungo ea kaharian sa langit sa buhay na walang hanggan. KASAYSAYANG GuJLNT6.5

Page  66 Iasiyarn na Kasaysayan Ang dalawang nmagkalbang kautusan. I -Naglagdft bagiA aug Dios ng dalawang magkai'bang kautusan? Oo naglagdet, ang isa~y tinatawag na Ley moral,. naisinUlat D9 Dios ea tablang bato, at siyang kina,. p~apdalaman ng sampiing utos, na. naunwi' lamang ea dalawang bagay-, ea pagibig sa Dios at aug ikalawa Oa kapud tao, na siyang Leying mnatatatag magpakailan man. (Sal'. Cap, 89. ver, 34) (Cap, Ill. ver.. 7 at 8.i); At ang ikalawang kautusan, ay aug sinasabi na.mang Ley Ceremonial, na mga isinulat ni Moysese ea isang Akiat, na m~ga kautusang pangsamantala at hindi mamamalagui, at 8iya namnang, kinapapalamn3an ug manga Sabadong ipinaningilefin ug lupain, at mga Sabadong. sariling kapahingahan- ng manga Judlio, at ng iba pang mga kautusan. (Lev. Cap, 16 ver, 29 hangang 31.)~ 2 —Wala nabang mga kautusang isinulat aug Dioa ea Ley moral, liban na laaiang sa sampung utos; at walt uai bang ibang nakaragdag?

Page  67 , 67 -Oo, at wa~l? ng ibang idinagdag. (Deut. Cap. 5. ~ver. 22.) (Cap. 9. ver. 10.) [Cap, Wv. ver. I hangang 5.] 3. -.Saan inilagay ang Ley moral, na kinapapatamnan na sampung utos na isinulat ng Dics?) Inilagay ni Moys6s sa loob ng Area del Testamento na, sa wikang tagalog ay Kavan ug Tipan sapagkat gayon aug iniutos sa kaniya ng Dios. (Deut. Cap. 10. ver. 5.) 4...Saan naman inilagay aug Ley Ueremonial, na isinulat narnaan ni Moyses sa isang Akiat? na siyang kinapapalamnan iug mga kautusang laban sa atin at sinabi ni S. Pablong hindi naaayon ea atin. [Cob, Cap.?, ver, 14.) Isinilid sa isang suputaa, at inibagay ea tabi sa labaS Dg Kavan ug Tipan, na siyang pinakasacisi laban sa atim. (Deut. Cap. 31. ver, 24 hangaug.26] 5. Paano ang sinabi ng Profeta Daniel tungkol sa mga kautusan ug Dios? Aug kaniyang sinabi,y, aug k-autusang isinulat ng Dios ay sacdal, 'na iniuuli' aug dating kalinisan ng kalulia, nagpapagalac sa pueb at nagpapaliwanag ea mata ng pagiisip. (Sal. Cap..19 ver. 7 at 8.) (Rom.. Cap. 7. ver. 12.) 6.-Hanggang kailan dapat nating tuparin -aug tmga kautusang isinulat ug Dios? DapFit nating 'tuparin hangang sa libo libong salin ug lahi. (Dent. Cap, 7. ver. 9.) (Sal. Cap. 11II. ver. 8.) 7.-Pa~ano aug ipinaunaw& n~i Jesus tungkol ea ~sampung kautusan? Aug ipinaunawa- ni Jesus, ay 'hindi mawawala aug alinmang bahagui sa mga kautusan; kahit aug isang 4itic 6 kahit aug isang kudlit, hangang sa ruga wald- aug 4langit -at aug lupd, at huag nixnyong daragd&~gaun i ba~.

Page  68 — 68-~ bauasan aug mga utos na, ipinaguutos ko, sa inyo. [Dent.- Cap. 4. ver. 2.) (Mat. Cap, 5. ver. 17 hangang 19.) Luk. Cap. 16. ver. 17.) Apoc. Cap. 22. ver. 18, 19.) 8.-Aug pananampalataya bagA kay Jesucri'sto at, sa Santo Evaugelio, ay nakapagpapawald ba- ug ka. buluhan sa mga utos -uig Dios, at hindi na bagA dapat tuparin? Dapat tuparin, at huag tayong susuay kahit sa isang kautusan, at sinabi ni S. Pablo na huag nawang mangyari na pawalang 'kabuluhan aug alinmaug sa sampung kautusan; kundi bagkus nating papagtibayin. (Rom. Cap, 3. ver. 31.) 9.-Jlang lahi aug nasasaklaw ng mauga, kautusan nig Dios, na, dapat matagot sa araw ng paghuhukom. Aug lahat ung mga lahi'; sapagkat aug lahat rig sinasabi rig sanmpung kautusan, ay nasasaclaw aug lahat ng Bansang nangasailalim ng kautusan, na miga nagsisuay; at ng matiko'm aug lahat Dg bibig ng mga makasalanani at ng~mapasailalim nig hatol naug Dios; sapagkat sa pamamaguitan rig ruga masasamang gLwa ay wala si'nomang aariing banal dahil Ba iflilagdang kautusan, na. siyang magpapakilala ng miga may kasalanan. (Rom. Cap. 5 ver. 19 at 20.) Cap. 4. ver. 15. 10.-Ang mga Cristiano ba sa ngayon ay dapat pa bagt~ng sumunod sa Ley Ceremonial na miga kautusang isinulat ni Moyses.? Hindi na, unauna,y, aug mga palatuntanang isinulat ni Moyses, ay mga kautusang laban sa atin at hindi naaayon sa, atin, at aug ikalawa,y, muga pinaui na, pati rig muga Sabadoug kapahingahan ug lupain at aug manga Sabadong sariling kapangilinan ng mga Judj'o at aug iba pang miga kautusan, at pinatutu. hanan ui S. Pablo. [Col. Cap, 2. ver. 14 at 16.)

Page  69 -69-mo 1 1..-.Dapat bagA nating ganaping maingat ang alinman sa mga kautusang isinulat ng Dios? Oo, sapagkat siyanig pagibig sa Dios, na ating ganapin ang kaniyang mga utos, at aug kaniyanig mga utos ay hinidi mabibigat, at pinatutuhanari ng- Apostol. na si San Juan. (1., Juan. Cap, 5. ver. 3.) I12.-Dinidinig ba nig Dios arig panalangin niyong mga lumiimt ea pangirigilin sa araw rig Sabado, na iniutos nig Diosi ra atirig alalahanin? Hindi', hind! dinidinig, sapagkat aug sinomarig suaji ea kautusan, ay ang sabi ni Salomon ay ang dalarigin, ay karumal dumal sa mga pakinig rig Dios. (Prov. Cap. '28. ver. 9 at 10 ) 13.-.Masusunod, bagA natin aug manga kautusari rig Dios, kung tayo,y, ayoni ea lamian 6 sa atin ka. tawan? Hindi, hindi natin masusunod kung tayo,y, ayon sa ating sarili, at mauuwi tayo sa ilalim rig kautusan: rigunit masusunod natin kung tayo,y, ayon sa Espiritu, 6 sa Dios. (Porn. Cap, 7. ver. 14, 156.) 14 —Masusunod ba natin ang buong kautusan rig Dios? Oo masusunod natin, kung tay-o,y, patutulorig sa Dios sapagkat pagkakaloobani niya tayo nig mga biyaya rig Espiritu Santo na. siyang magpapalakas at magpapatibay nig kahiriaan at karupukan rig ating loob. (Fil. Cap. 4. ver. 13 15. -Gumaganap ba sa mga kautusan nig Dios, arig niga sumisirat ea matuid na pangingifin sa araw rig Sabado; na siyang ikaapat na utos? Hiridi, sapagkat kanilang linilimot, at hiridi nu'la inaalaala, at ang kanilang siriusunod ay aug karami. hang nagbibinyag rig buhosg at nagaisipangiliri sa unang araw nig sarigliniggo. [Exo. Cap. 23. ver. 1 at

Page  70 -70 - 2] (Cap. 16, ver. 17 at 18.) 16.-Paano aug sinabi ng Dios, at 'isinnlat na Pro. fetang si Moyses tungkol sa ruga pangingilin sa araw rig Sabado? Ang sinabi rig Dios ay aug manga nagsisipsngilin sa araw nig Sabado, ay lahi rig tunay na israel, tulad sa Man(d at kaparis rig buto rig Culantro, maputi; at aug lasa niyaon, ay kasing Jasa rig Ma'nipiS Da ti. napay nia may pul6t. [Exo, Cap. 16i. ver. 29 hanggang 3 1.) 17.-Paano aug sinabi rig Profetang si David na kaniyang guinawa, na, naaayon sa. kautusran rig Dios? Aug kaniyang sinabi ay ibinalic niya ang kaniyang mga paasa katutuhanan, siye,y, nagmnadali, hiudi siya nagmakupad ~sa pegsuuod sa mrga Uites rg Dios; bagamuat napuluputan rig panali nft masamaX ang ka. ni~ aug puso-, -gayonmay hiudi DiYa nalilimnutang sa Dios na miga kautusan, at sumnama siya sa lahat rig riageisitupad na nangatatakot maparusahan sa. kaarawan rig paghuhukomu. (Sal. Cap. 11I). ver. bang. 63.'~ 16.-Paauo~ aug ipinaunawai ng Dios tuugkol sa muga, lumuulimnot sa paugingilin, sa araw rig Sabado, na hindi na inaalasla? Aug sinabi rig Dios ay aug 'lahat nig lumimnot ea kaniyang muga kautusan, at salansangin, at hiudi ingat~aD; ay kaniyang dadalawin no, pamnalO' at muga paughanmpas, sa mnakatuid ay sa muli niyang pagpa.. rito ay kaniyang muga parurusahau aug lahat rig mga sumaalausang sa kaniyang kautusan. (Sal, Cap. 89. ver. 50. haugaug 32 } 19.-Sa anoug dahil at linalang rig Dios aug laugit at aug 1upd. Kayd- linalaug rig Dies aug langit ay rig kaniyang maguing taharian, at kaya^ namuan linalang rig Dios

Page  71 aug~ lupfi, ay ng panahanan naman ng mga tao. 'fIsa. Cap. 45. ver. 18.) 20.-KayA bagAi linalang ng Dios aug 1up-A, ay ng panahanan ng mga taong makasalanan na mga taorng masa'samA? Hindi, at kayi linalang ng Dios aug iupa', ay ng panahanan ng mnga banal 6 ng mga taong inabubuti, at aug mga banal ay sa huling araw sa katapusan ug panahon sa muling pagparito ni Jesucristo, ay hindil mangakikilos at siyang inananatiling niananahan inagpakailan man, at aug mga masasamat na mga inakasalanan -ay hindi makapanauahan, sa makatuwid ay mga lilipunin at -susunuguin sa dagat dagatang upoy na siyang tinatawag na infierno. (Pro. Cap. 1O, ver. 30.) L21.-Kanino ipamamana ung Dios aug masayang 1upd na tinatawag ng kastilang Paraiso, Terrenal, na eiyang langit ug mga nananampalataya sa katutuha. nan? Walang ibang magmamana kundi aug iwga banal na, mga ank~ ug tao, sa makatuid bagay hindi sa mga makasalanang manga Anac ng Diablo. (Sal. Gap. I115. ver. 16 ) 22. -Sinong tao ang unang pinangakuan ng Dios na kaniyang ipamamana aug masayaug lu pA? Aug unang pinangakuan ay lang Patriarkang el' Abrahan, at aug kaniyang niga AuAc 6 lipi. (Gen. Cap. 13. ver. 14 at 15. 23.- Tinupad bagit ng Dios aug kaniyang ipinas ugako, sa Patriarkang si Abrahan? Hindi, at hindi siya pin-amanahan iug kahit mayapakan manlamnang ng kaniyang mga paa, hangang ea siyaU, nanmatay. (Hec. Cap. 7. ver. 5.) 24.-.Tinangap ba ng kaniyang miga uAnc ang Iu.

Page  72 pang ipinangako ngi Dios, na ipamnamanat sa kaniflarig AmA? Hindi rnf, ngunit kanilaug natanaw at nakita sa malayo, ng sila,y, nangaglalakad na galing sa Egipto, at mangingibang bayan sa ibabaw ug 1upa. (lleb. Cap. I11. yet. 13') 95.-.Saan inaantay Dg Patriarkang si Abraban an's masayang lupfi na ipinaugako ng Dios na ea kauiya,yg ipamamana? Inaantay niya ea kaniyang pagkaguising, 6 sqpag.. kabuhay niyang maguli; aug lupang ipinangakb sa kaniya, 6' aug bayang may mga kinasasaligan, na aug nagtayo& at gumnawa- ay aug Dios. kHeb. Cap. I11. ver. 10,) 26.-.Ayon sa sinabi ni S. Pablo sa manga taga Galacia, ang nanampalataya ba sa Evangelio at naa puibinyag ay kaninong labi? Lab~ ni Abrahan, at siyang inag mainana ng ma. sayang lupd;; na siyang pananahanan ug' mga banal, hindi' sinabi na D)ios na sa rnga lahl na para bagang sa muaramni, kundi sa isa laiiang WAi sa inakatuid aug lahi' lanmang ug Patriarkang si' Abrahan aug siyang magmaruana, (Mat. Cap. 5 ver. 0'.( (Gal, Cap. ~3, ver. 6 at 29.) 27.-Rung aug pinangakuang si Abrahan, at aug kaniyang mga Andc b) lahl ay sapagkat nangamatay na, paano aug pagkatupad ng ipinangako' ng Dios, na ipaarnaana sa kanila aug masayaug 1upa? Hindi mangyayaring di matu pad sapagkat hindi sa buhay na ito ipamamaaa, kundi sa kahilang buhay sa pagkabuhay na mnaguli'. Rung sila,y, mnagsibangon na ea kanikanilang tinutulugang libingan, (Ezek. Cap. 37. ver. 12. hang. 14.) 28..-Paano aug sinabi ug Dios na kaniyang ga' gawin sa lupA bago niya ipagkaloob sa mga banal

Page  73 73 - -na labi' ii Abrahan? na siyang inga taga pagnmana. Aug sinabi,y, kaniyang babaguhin, at siya,y, lilikha ng bagoug langit at ug bagong lapd; at aug 1umay6 bagay ay hindi na maaalaala uag mnga banal, at hindi na papasoc sa kanilang pagiisip. (lea. Cap. 65. ver. 17.) (Apoc. Cap. 21. ver. 1 at 2.) 29.-.Yamang tayo,y, nangagnanais ding manahan sa bagong langit, at mnagmana, ng nmasayang lupil; an6 aug nararapat nating gawin? An sabi nii S. Pablo, ay ang nararapat. nating gawin, ay aug gumaua ug- nga bagay na mnabubuti kung araw ng Sabado, alinsunod sa ipinaunawai ni Jesus; upang masumnpungan niya tayo sa kapayapaan na walang bahid dungis, 6 anomang kapintasan sa miga mata ug Dios; kung tayo,y, magsiharap sa kaniyaug hukuinan. (Mat. Cap. 12. ver. 12) (z.o Ped. Cap, var..i4.) 30. —Magkakagroon ba rin ng kairaniwang panabon sa bagoug langit 6 sa masayang lupd, ng pag samba sa Dios; sa tuing araw Dg Sabado, na siYang araw ug Panginoon? Qo magkakaroon, at si'yang ipinabayag Dg Profatang si Isayas, na mnagmutnulA sa bagong buan at hangaug sa panibagong buan; at inula- sa isang Sabado at hangang sa panibagong Sabado, ay paroroong lahat aug niga tao upang sumramba sa harapan ug Dios, at siyang sabi ug Pauaginoon. (Isa. Cap. 66. ver. YZ at 23 )

Page  74 Ikasampulg Kasaysayan Saan nangaroroon ang maftga kaluluang nafigamatay. b-4-Kinakakailangan ba no maalaman ndlin; kung Baan nangaroroon aug mga taong nagatnatay na? Oo dapat natin maalaman, at ng hindi tayo nananampalataya sa hindi dapat sampalatayanan; at kinakailaugan ng sinoman ang gumamit ng kaniyang esariling pagkukurO", Dapat ninyong talastasin na ang taoug nangamatay, ay kahalimbawA ng mga natutulog. at siyaring ipinaunawA ni S. Pablo sa mga taga Corinto; na tayo,y, huag mga lumbay na gaya ng mga Saduceo na walang pagasa sa pagkabuhay na maguli ng mga taong nangamatay, sapagkat kung aug taong uangamatay at walang pagkabuhay na mag uli, kahit ang pagkatao ni Jesucristo, ay hindi rin magkakaroon na muling pagkabuhay. Kayat, aug sabi ni S. Pablo ay kung sa buhay na ito lamang tayo magsisiasa, ay tayo sa lahat ng tao aug lalong kahabaghabag. &,c (l.o Cor. Cap. 15. ver. 12 hang. I1V.)

Page  75 745 2.-Tniaral ba ni Jesucristo, naagsn mn an namatay ay natutulog? Oo. at kaniyang iniaral nq mamatsay si Lazarong kapatid ni. Marta, at ni Maria Magdalena; at sinabi ni Jesus sa kaidyang mga Alagad, na siya,y, paroroon at kaniyang guiguisingin. [Juan. Cap. I11, ver. I11 hang. 14.) (Pas. pagina 60.) 3 - Saan natagatutulog aug mga taong nangamatay? Au g sabi Dg banal na si Job, ay nangatutulog sa alaboc ug lupd, at pinatutuhanan ng Profetang si Daniel, na ang nangatutu log na unga, banal ay mnaguiguising sa walang hangaug buhay, at aug natutulog us mga makasalanan, ay mnaguiguising sa kaharian at sa walaug hangang pagkapahamnac. (Job. Cap. 7. ver. 2 1.) (Dan. Cap. 12. ver.2. 4.- Gaano katagal na mangatutulog? Hangaog ea mangawalat aug langit at lupa"; ay hindi sila inaguiguising ea pagkakatulog. sa karnata. yan. (Job. Cap. 14 ver. 121.) 45.- Kailan mawawalA aug langit at aug lupVi Sa muliug pagparito ni Jesucristo na gaya na magnanakav, sa inakatuid bagay walang maakaaslam kung auong araw at oras aug kaniyang pagdating; at aug buong sanglibutau ay mapupugnaw sa matinding init na kasahay ng dakilang ugong, at aug lupa at aug lahiat na baigay iia nasa lupa ay pawang inasusunog. (2 o Pedro. Cap. 3. ver. 10 hangang 15.) 6.-Aug mga tao bang nangatutulog sa karuatayein, ay mayroon pa bagang tatlong Potencias, isip, alaala, at loob; na gaya ng inga kaluluang hindi pa nama. mnatay? Oo at kasangayon, at siyarin niyang inaantay aug kaniyang pagkaguising 6 aug pagkabuhay us magull, s~a pinagkubjlihang libingan, kung siya,y, tawaguiu

Page  76 76 -na, hangang sa dur-nating ang mga paghabago. (Job. Cap. 14. ver. 12 hangang 15.) 8.-Sa makatuid pala ang lahat ng taong nangamatay, ay mangabubuhay ring maguli? Go, sapagkat kung paanong nagkaroon tayo ng kamatayan dahil sa guinawang kasalanan ni Adan; gayondin naman magkakaroon tayo ng pagkabuhay na, magullt, dahil naman sia guinawang kabanalan ni Jesucristo, at siya. nga, ang pangunahing nabuhay na, muaguli, sa mga natutulog sa kamatayan, at sa muliog pagparito ni Jesuaristo ay mang&abubuhay rnf ang lahat ng mga taong nangamatay, at ibibigay sa mga banal aug kaharian ng Dios at lilipulin sug mga makasalanan, pati ng paghahari at painamahala ng mga tao. (t o (Jor. Cap 15. ver. 20 hangang 24.) 9 -Di kung gayo,y, sinotnang manga makasala' nang nan~aamatay ay wahlt pang pinarurusahan s~a in' fierno hangang ngayon?, sapagicat walh pa isa, mang nabubuhay na maguli. Go wala pa, sapagkat hindi pa napariritong muli si Jesucristo, at hindi pa nagagawa aug paighuhukom 6 aug paghatol sa bawat isa. 10. Ay bakit mayroong mnga, nagsasabing, may mga kalulua ng nangagdurusa sa, di umanoy Purgatorio? Aug mga gayong nagsasabi ay hindi nangagkukuro, at naniniwala na lamang sa mga sinasabi ug ibang mga, maibiguin sa salapi, na siyang nanaageasabi na ang kalulua na tinatawag na, tao ay hindi raw namamatay, at naniniwala rni sanmpu nig mga Protestante. 11.-Tayo baging tinatawag na mnga, tao na, sinangkapan na Dios nig tatlong Potencias, nq isip, alaala, at loob,0 ay siya rna bag~ng isinasabingr mga kalulna? A

Page  77 -i 7 - Oo, at siyang nababasa sa Cartilla, at maguing sa Catecismo, at ang nasasabi ay aug mnga ito. Las potencias del Alma Flon tree, memaoria, entendimiento y voluntad, na sa wika' nati,y, Ang sangkap ng kalulua na aug pangalay Potencias ay tatlo. Aug iPdp, ang alaala at aug loob, Ngayon ayon dito, ain aug sinasabing kalulua, na sinangkapan ng tatlongrPotencias, nit isip, ng alaala, at ng loob? alim? gumamit iuga, kayo ng inyong sariling pagkukuro', alin, aug sinangkapan Dig tatIong Potencias? di bagAi tayong tinatawag na mga tao? aug mga hayop ba ang sinangkapan ng Dios Dig isip, jag alaala at na loob, hindi bagA namarnatay aug tao? na siya ring sinasabing kalulua, ait kung may namnatay na kaiulua, saan natin iuihahatid? sa Pur. gatorio ha 6 sa laugit? 12.-Sa makatuid paia,y, kahit aug nangamatay na mga banal ay wala pa s~a langit hangaug ngayon? Wald pa, at siya ring sinabi ni S, Pablo, na kahit aug banal na si David ay wald pa sa langit hangang ngayon. (Hec. Cap. 2. ver. 34.) 13.-Saan nagaantay si David ng bagong lupa, na siyang pananahanan ng mga banal sapagkabuhay na maguli'? Ng siyay nabububay pa -ay sinabi ni'ya, na kung siyay mnatulog na sa kainatayan ay kaniyang eiantayin sa kaniyang tutulugang lupd; at magagalac siya kunag siyay maguising at bumangon na kawangis din ni Jesucristo, ng inabuhay na nmguli, at mapapa. nuod niya aug kaayaayaug mukhft Dg Dios. (Sal. Cap. 17. ver. 15.) 14. - Lilipulin bagA ni Jesucristo aug lahat ug mga mnakasalanan, sa mull' niyang ~agparito sa ibabaw ng lupa?

Page  78 7 8 Go, kaniyanig lilipuliri, sampo nig lalbat, Dn paghabari at pamamahala rig niga, tao, at kinakailanigan si Cristo ang siyarig maghari; kapag naitayo6 na anig kahariani rg Dios, hanganig mailagay ni Jesus sa ilalim rig kaniyang niga talampaikan arig lahat niyarig miga kaaway, at arig kahulihuliharig lilipulin ria Dios ay arig kamatayan. (1.0 Con. Cap. 15. yen. 24 hangarig '26) 15.-Aug lahat bagA rig riangamatay ay nangatu. tulog sa kamnatayan? Go, ria gaya rnf ni S. Estebani, rig siyay riaranalangi sa Dios ay pinag batuhanana; at pagkatapos na maihingi niya rig tawad, ay -natulog sa kamatay an. (Hec. Cap. 7. ven SU at 60.) (2.o Reyes. Cap, 16. ven. '20.) 16.-Si Lazaro ba ria kapatid iii Marta at rii Magdaleria, ay IRi matulog bagA sa kamatayan at rig mulirig maguising na buhayin ni Jesus; ay riaraog bang riagmuhi sa.~angit, sapagkat siya,y, banal? Hinidi, at ang sabi nii S. Juan Evarigelista ay in. inabas ria galing sa pinaglibingan, nia, Datatalian din aug miga karnay at miga paa, na piuakategan ni Jesus at piriayaon. (S. Juan. Cap. 11. yen. 43.) 17.-Sino bagah arig guiguising at niagpapabangon ea miga natutulog sa kaznatayau, upang mang-abuhay na magauli? Wal-arg iba kundi ang pagkadios ni Jesucristo, sa pamamaguitan rig kaniyarig naga Angel, ria bababang mula sa langit Dia may isarig sigaw, may tinig rig Arcangel at may pakakac Dig Dios; at ang rianga.. miatay ria miga b~anal, na niagsisampalataya, sa Evan. gelio ni Oristo- at mrga napabinyag na maguli. '(1.0 Tea. Cap. 4. ver. 16 at 17.) (Rasi, pagi. 210.) 18. -Marigagbabago ba ang katawan rig miga banal, ea pagkabuhay ua maguli?

Page  79 79 (Jo at babaguhiri nA Dios, at aug 'maguiguing edad 6 gulaug ay tatlumput tatlong taon, at kung nang mamatay ay bulag ay mangabubuhay na dulst; at kung pilay ay hiudi na magkakaroon ng kapilayan; anopat sa madaling sabi~y, aug lahat ng kasiraan ng katawan na nakapaghibigay pangit, ay mawawalL ng lahat sampu ng kamatayan sapagkat bibihisan rig Dios ng buhay na walang hangan, at magktakaroon ug lubos na kaluaihatian at kapaugyarihan. kl.o Cor. Cap. 15, ver, bl, hangang 54 ) 19...-Kaniuo matutulad aug katawan ng mga banal sa pagkabuhay na maguli'? Matutulad isa kagandahan at sa kaliwanagaug parang araw nig katawan ni Jesucristo, ug siyay muliug mabuhay na halos hiudi matitigan: sapagkut aug pagkamamamayan rig mga banal, ay nasa laugit, at mnula' doon ay hinihintay nila aug tagapagligtas na si Jesus na siyang babago rig katawan Dg ruga banal na maypagkamababai, upang maguing katulad ng katawan ni Jesucristo, na m~ay ganap na kalualhatian, (Sil. Cap. 3, ver. 20 at 21l) 20..-Wala kayang panganib na mahulog ea infierno, aug inga lumilimuot sa paugingilin sa araw ng Saba.. do, na ipinaaalaala sa atin ng Dios? May nialakiog panganib, sapagkat ipinaunawa rig Profeta Ezekiel, alinsunoti sa sinabi ng Dios, na aug nagpaggawd at nagsigawi aft pang dadahas sa kaniyang kautusan, at linapastaugan ang kaniyang mga banal na bagay; na. hindi nangaglagay ng pagkakeiba sa Santoug araw at sa karaniwaug araw, at hindi na pinagmunimuni aug marumi at aug malinis, at ikinubli aug kanilalng mga mata sa kaniyang miga Sabado, at linapastaugan nila aug Dios sa guitna nila. (Ezek. Cap. 22. ver. 26.) 21. ~ Bakit sinabi zig ibang tinatawag na mga Pro'

Page  80 80 testaute, na aug mnga Judio raw lainang aug uarara. pat~na Mnangilin sa araw ug Sabado, at anila,y, utos ni Moyses? ADR inga gayoug nagsasabi, ay hindi guinagainot Dg kanilang sariling pagkukurO; at kung silay mangagkukuro, fiy aalalahanin din nilaug ipaugilini aug araw ug Sabado, at hindi nila liliinutin; sapagkat silay inga tao, rin. Dibagdi maliwanag na sinabi nii Jesus, Da GJUinawa aug Sabado dahil sa tao; aug inga lahi bagd ng Judio, aug siya lamang na tinatawag na inanga tao? at aug iba bang mnga Bansa ay dapat na bang bilang sa inga hayop, na ruga walang pagiisip, kayo uga,y managagkurb. Avon dito sa ipinaunawal ni Jesus na guinawa' aug Sabado para sa tao, at kung inyong gagainitan nug wastong pagkukur6' ay inyong inauuinawa' ua aug ikapitoug araw na pinanganlang Sabado, ay bindi nararapat na gumawa' ug anoinang gawaug piuagkakakitaan ng Salapi, at sukat na aug humnanap nig salapi sa loob ng anim na araw, inuld sa araw rig Domingo hanguing sa araw iug Viernes, at sa ikapitong araw na Sabado, ay aung dapat nainan nating gawin ay aug gutnawA sa kapua- tao; at siyang gawang inabuti na nararapat naminag gawin sa araw rig S3abado, alinsunod sa isinabi ni Jesucristo. [Mat. Cap, 12. ver. 12 ):2..-Tungkol sa pangilin ea araw ng Sabado, kaylan dapat mnagpasiinulA? Dapat inagpasimula- sa araw naung Vierues, sa alas 6 ug hapon; at wawakasan sa kinabukasan ng hapon sa gayon ding oras. (Levi. Cap. 23. ver. 32.) (Mark, Cap, 1. ver..32.) 23.-Ang pagsainba bagA sa Espiritu 6 sa pauga. Ian ng Dios; ay dapat ba-gaug ganapin ng mnga cristiano ea tuing araw ug Sabado?

Page  81 8- 1 Oo, sapagkat ang araw ng Sabado ang siyang binasbasan, at pinapaguing Santong araw, siyang ipinangilin ng Dios, 6 ipinagpahinga sa kanyang mga paggawa. (Gen. Cap. 2. ver, 2. 3) (Pasi. pagi. 5.) 24. —Bakit sinasabi ng ibang mga Pastor, na ang araw ng Domingo ang siya raw Santong araw ng Panginoon? Hindi, huag kang maniwala sa mga hindi guinagamit ang kanilang sariling pagkukuro. &Sinabi bagA ni Jesus na siya ang Panginoon ng Domingo? hindi, at ang sinabi,y, siyay Panginoon din naman ng Sabado. (Mat. Uap. 12. ver. 8.) Ayon sa sinabing ito ni Jesus, na siya ang Panginoon ng Sabado; ay dapat ninyong talastasin, na sa Gramatica ay may dalawang uri ng pangungusap; ang isay tinatawag na voz activa, at ang ikalaway voz pasiva. Ayon dlto,y, kung sabihin ko bag~ng namatay si Juan, at muli kong wikaing si Juan ay namatay; kanino nauuwi ang pagkamatay? at sino ang namatay? si Pedro baga ang namatay? hindi, kundi si Juan. Gayondin ang wikang Panginoon ng Sabado, at Sabado ng Panginoon, na iisa rin ang kinahuhulugan, na di ibat ang araw ng Sabado; at hindi ang araw ng Domingo; at ito ngaDg araw ng Sabado, ang maliwanag na siyang Santong araw na binasbasan ng Dios, sa makatuid bagay pinapaguing Santo, kayat sinabi ni Jesus na matuid ang gumawa Dg mabuti sa araw ng Sabado, hindi sinabing sa araw ng Domingo. (Mat. Cap. 12. ver. 12.) 25.-Mayroon bang mga halimbawang guinawa si Jesus, tungkol sa paggawa ng mabuti sa araw ng Sabado? Oo mayroon, sapagkat ang anomang ipagutos ng kaniyang pagkadios, at kaniyang pagkatao, ay siya KASAYSAYANG GUINTO. 6

Page  82 muna ang unang gumaganap; siyay nangaral, nagpakain ea libolibong mga nagugutom, nagpadilat sa mga bulag, nagpalakad sa pilay. Ano pat sa mada. ling sabi,y, kinaawaan niyang pinagaling ang lahat ng may mga sakit ang katawat kalulua, na guinagawa- niya sa tuing araw ng Sabado; at hindi' siya sumisingil ng anomang bayad 6 kaupahan. (Mat, Cap. 14. ver. 13, bangang Vt1.) (Mark. Cap. 3. ver. 2 hangang, 4) (Luk. Cap. 4. ver. 16, 17, at 31.) (Cap. 15. ver. 17. hang. 19.) (Cap. 13. ver 10. hang. 16.) Cap, ver, 1. hang. b.) Juan. Cap. 5. ver. 6. hang. 10.) (Cap. 9. ver 13 at 14.) 26.-Ang mga Apoetol bag&A, ay nagsigawd rin ng, mnga kaawaang gawda sa tuwing araw ng Sabado, na siyang gawang mabuti alinsunod sa ipinaunawa ni Jesus? Oo mga nageigawa rin, at kanilang kinaaawaang inaaralan nang Santo Evangelio aug mga hindi' nah kaaalam; linalacbay nila ang ruga bayan bayan at gayondin aug mga Nayon, pinagagaling din nila aug mga may sakit. Si S. Pablo ay bumuhay rin ng patay; at hindi rin sila humnijgi ng anonmang kaupa. han, at ginagawa' nila sa tuing araw ng Sabado, hindi ea araw ng Domingo. (Hec. Cap. 13. ver 14 at 1 5.) (Cap. 16. ver. 13. hang. 15.) (Cap. 17. ver. 1 at 2.) Cap. 18. ver. 3 at 44 -

Page  83 i:: It IN;c N, B li El Jalabing-isaiig K-asaysayan Ang iglesiang makasanglibutan. L.-Paano ang ipinahayag ni S. Juang Apostol, tUngkol sa Babilonia? Aug kaniyang sinabi, ay maguibat maguiguiba- ang dakilang Babilonia, na siyang inagpainom sa lahat ng Bansa ng alac ug kagalitan ng kaniyang pakikiapid, ea mnakatuid baggy siyang nagtur6' sa lahat ng Nacion ng mga gawaing ikagagali't ng Dios; gaya ng panananapalataya sa mga hindi dapat sampalatayanan, at hindi pa masiyahan Ba isang lumalang ng langit at nig lupd at siya nga lamang aug dapat eampalata. yanan, at hindi pa masiyahan 88 pamimintakasi ea pagkatao nig Dios Anac, at namimintakasi pa sa ibat iba. (Apoc. Cap. 14. ver. 8.) 2.-Sino ang sumasagui3ag at kumnakatawan 88 Babilonia? Aug sumasaguisag at kuinakatawan, ay isang masanmat karumal dumal na babae, na, nagbabanal banaIan at nagiinainahan; at may tanda' ea noo na isang

Page  84 -84 — pangalang mahiwaga ng dakilang Babilonia, na nagasal hayop at kung bibilangin ng may matalinong isip na may lubos na karunungan ang bilang, sapagkat siyang bilang ng tao; ay ang kaniyang bilang ay anim na raan at anim na put anim, na ipinahayag din ng Angel kay S. Juan. (Apoc. Cap 13. ver. 16. hang. 18.) (Cap. 17. ver. 3. hang. 6) 3.-Saan pang Capitulo ng Apoccalipsis may nasasabing isa pang babae. Sa Cap. 12. ver. 1. at isang dakilang tanda na, nakita Dg Apostol na si S. Juan sa langit; at nakita niya sa paugitain ang isang babae na nararamtan ng araw, at ang buan ay nasa ilalim ng kaniyang mga psa, at sa ulo ay may putong na labingdalawang bituin. 4. —Alin naman ang kinakatawan ng marangal na babae, na mayputong na labing dalawang bituin? Ang kinakatawan ay walang iba kundi ang igle. siang pinamumunuan ng Espiritu ng pagkadios ni Jesucristo, na siyang tunay na mga Cristiano, na siya ngang kinakatawan ng maganda at maayos na babaeng Anac ng Sion, at pinatutuhanan ng Profetang si Jeremias. (Cap. 6. ver. 2.) 5. —Kung ang kinakatawan ng magandat maayos na babae, ay ang tunay na mga Oristiano na pinamumunuan ng Espiritu ni Cristo; alin naman ang kinakatawan ng babaeng karumaldumal?. Ang kaniyang kinakatawan ay ang iglesiang matasanglibutan, na tumalikod sa pagkacristiano at sinalansang ang mga kautusan ni Cristo; at nagsihiwalay sa tunay na, ina Isa. Cap. 5v. ver. 1.) 6.-Aling babae ang nagpapangap na banal na nababasa sa Catecismo, na siyang ind ng lahat nang iglesia? Ang sabi ng Apostol na si S. Juan ay ang ba. baing dalahird, na, nalasing sa dugO ng mga Martir

Page  85 85 - ni Jesus, dahil sa karamihan ng mga dugong nabuhos, lalo na Dg panahon nang inquicicion.) (Apoc. Cap. 17. ver. 6.) 7..-Au6 aug nakapagpaguiug mapakiapid, ug iglesiang kinakatawan ug karumaldumal na babae? Aug nakapagpaguing mapakiapid, ay di ibat aug pakikipagibigan sa kasayahan at sa kayarnanan ng sanglibutan; kayat aug sabi ng Apostol ua si Santiago, hiudi baga auiya ninyo naaalaman na aug pakikipagkaibigan sa sanglibutan ay pakikipagaway sa Dios? Siuo man ngang magibig na maguing kaibigan ug sauglibutan, ay naguigunig kaaway ng Dios. (Sant Cap. 4. ver. 4A1 8.-.Paano naaian ang ipinaunawdi ni 'S. Juan, tungkol sa mga inaibiguin sa kasayahian ng sanglibutan? Sinabi niya na aug umniibiz sa sanglibutan, ay wala sa kaniya aug pagibig ng Dios; sapagkat aug Jahat ng nasa sauglibutan ay aug masasamnang pita ug katawan, ng mata, at aug kapalaludn ay hindi sa Dios, kundi' sa Deinoniong taga sanglibutan, at aug sanglibutan ay lumilipas; datapuat aug gumaganap ng kalooban ng Dios, ay pananahanan ug Espiritu Santo magpakailan man. L.o Juan, Cap. 2. ver-. 15. hang. 17.) 9.-.Jna ng an6 aug lbabaeng karumaldumal, na nagbabanalbaualan? InA ng mga dalahird. at ug mga kasuklamsuklam sa lupai, at sa kaniyang noo, ay nakasulat aug isang pangoalang mahiwaga- ng dakilang Babilonia. (Apoc. Cap. 17. ver. 5.) )O.-Au6 aug kinauuwian ng babaeng dalahiral? Aug kinauuwian ay aug dakilang bayan ng Babi. lonia, at siyang nakita ni S. Juan sa panaitain, na

Page  86 -86 - siyaug naghaharil sa lahat nig mga Hari sa i'babaw ug lupA. (Apoc. Cap. 17. ver. 18.) 1 1.-Paano ang sinabi ni Apostol Pablo tungkol ea ibang mga, iglesia, na mga An~c nig iglesiang makasanglibutan? na mga, nagpapangap ag mga kabanalan sa mga panahong ito.? Aug kaniyang sinabi ay darating aug panahong mapanganib, sapagkat ang ibang mga iglesia ay maguiguing maibiguin sa, kanilang sarili, mga mai* biguin sa salapil, rmga mayayabang, mga mapagmalaki, mga mnapagtungayaw, mga, palabintangin, mga walaug kabanalan, mga ruatitigas ang ulo, mga mnaibiguin sa kaloyawan key sa pagkamaaibiguin sa Dios; na, may anyo, ng kabanalan, datapuat tinatanguihan aug kapaugyarihan ng ibang mga kautusan, at aug sabi~ni S. Pablo ay lumayG- tayo sa mga ganito, sa maliwanag na sabiy humiwalay tayo sa ganiyang mga tao, na laguing nagsisipagaral ng Evangelio at kaylan pa, may hindi nakauuuawd ug katutuhanan. X-o Tim. Cap. 3. ver. 1. hang. 7.? ',-12'-Masasabi bagt% ninyo, na aug iglesiang makasanglibutan ay siyang iglesia ng tunay na mg&a Cristiano, na pinamumunuan ug Espiritu ni Cristo? Hiudif nga, sapagkat aug sinabi ni S. Pablo kay Titnoteo na danatiug aug panahong mnapanganib, ay dumating uga, at akoy naniniwala- na hindi ngd titiisin at hindi gaganapin aug mnga magagaliug na anal, kundi magsisikati aug kanilang mga tainga, at maglalagay sila ug maraming tagapanitaral na walanig kinamuangaia, ayon sa kanilaug sariliug kalayaan; at ihihiwalay nia sa aral na katutuhanan aug kanilang mga tainga, at ibabaliug sa kanilang sariling katha. (2.o, Tim. Cap. 4. ver. 3 at 4.) 13. -Paano.ang ipinaunawa- ni S. Pablo sa tunay na iglesia Dii Cristo?

Page  87 WI4 - Aug ipinaunawdi ni S. Pablo at siyarin namang sinabi ni Apostol Pedro, ay aug tunay na iglesia nii Cristo; ay yaong kinakikitaan ug mga biyayd ng Espiritu Santo, na siyang may taglay ng tunay na kaligtasan ng kalulua, at eiyang negtuturo ug daang matuid, upang kung iwan natin aug mga kalikuan at aug mga kahalayan ng sauglibutan; ay dapat tayong mamuhay ng may pagpipiguil sa lahat ng kasamaan, at luinakad tayo ea nmatuid at banal na landas sat panahong kasalukuyan ng sanglibutang ito (Tito. Cap. 2. ver, 11 at 12.) 1 o Tim. Cap. '2. ver. 9. at 10.) Lo Fed. Cap. 3 ver 3 hanggaing 5 ) 14. Saan bag~i nagmula- ang wikang Babilonia? Aug wikang Babilonia, Derribado 6 nagmula- sa wikang Babel, at sinasabi ng kastilaug confucion; na sa wikia natin ay kaguluhan; sa makatuid bagAy nagkagulo aug mga tao ng panah-ong itinatayo ang pinamagatang Torre ni Babel, at siya ngang pinagbuhatan ng pagkakagulo ng Mga tao, na uagkabahabahagui, at nagkaiba iba aug mga wika. (Gen. Cap. 10. ver. 10 ) 15.. —Abg pagkakabahabahagui bagA ug mga tao, at aug pagkakaibat iha ug mga wika-, ay ikinalulugod ba ng Dios; at sasangayon ba ng ea Dios na pa. ngungusap? Hiudi', sapagkat aug -sabi ni S. Pablo, ay kung nakalulugod sa Dios ay hiudi idadalaugin iii Jesus sa Dios Ama; at hiudi lamang tayo aug kauiyaug idinadalangin knudi' aug lahat ug Bansa; at siya ring ipinaunawd ng Evaugelistang si S. Juan, upang tayong lahat ay mnagkaisa sa pananampalataya, na gaya ug Dios na iisa, at si Jesus ay nakikiisa rin, upang aug sangkatauhan ay magkaisa riu sa pananampa. lataya sa kaniya na sjiyang Dios Ant~c aug isinugo ug Dios AmtI, at ayon ditoy dapat tayong magkaisa na aug pagkatao lamang ni Jesucris~to ang siyang

Page  88 -88 - nararapat pintakasinin nang lahat. [Juan, Cap. 17. ver. 20 hang. "13.) (~J.o Cor. Cap. 1. ver. 10.) 16 —Mayroon bang unang nangabuhay bago linikhang Dios si Adan at s~i Eva, pagkatapos na malalang aug buong sanglibutan? Go mayroon, na di ibat aug tinatawag na inga Angel, at pinatutuhanan ng banal na si Job. na inga nageisiawit na satnasama, at sila aug mga bituin sa umnaga, na naghihiyawan sa kagalakan. (Job. Cap. 383. ver. 7.) 17.-Sino aug pinapagbantay ng Dios sa Paraiso Terrenal 6' sa masayang lupa4, ng palayasin si Adan at si Eva, dahil sat kanilang pagsuay sa isang kaututusan? Ang pinapagbantay ay aug tinatawag na Querubin Da pinakarnataas sa ibang mga Angel; upang wah! sinornang inakapasoc doon, sa daang patungo sa kahoy ng buhay, na sinasabi sa kaistililang Arbol de la vida. [Gen. Cap. 3. ver. 24] (Pasi. pagi. 10.) 18.-Sa makatuid pala, pagkatapos na likhain ug Dios si Adan at si Eva, ay ipinahayag na sa kanila ug Dios aug sampung utos? Go, at sinalita' sa kanila aug buong kautusan, na kalakip aug wikang hnuag kang mnagnakaw at siyang sinuay. (Gen. Cap. 3. ver. 6.) (Pasi. pagi. 9.] 19.-Au6 bagA arng katungkulan Dg mga Angel? Aug katungkulan ng mga Angel ay ang sunuguin ng Dios, upaug mang*asiwa' at ruaglingkod sa inga tao, sa kapakinaban~an ug mangagnmaraana ng masayang lupa at ng pagkaligtas. (Heb. Cap. 1. ver. 14.):&0.-An6 aug nakaaakay.9a mnga Angel, upang tayoy mnangaligtas? Aug uakaaakay, ay aug ating matainitini na pana

Page  89 - 89 - nalangin at pananamnpalataya sa isa lanmang Dios; &t ea gayoy isinusugb aug nmga Angel upang tayo ay tulungan. (Numns. 6 mias bilang. Cap. 20. ver. 16.) 21.-.Sino aug isinugO ng Dios ng manalaugin aug Profeta Daniel? Anar Angel na si S. Gabriel, at siyang nakipag. usap sa kaniya at ipinatalastas sa kaniya ang miga bagay na ibig ulyang maalaman. [Dan. Cap. U. ver. 21. hang 23 ) 22.-Sino aug isinugo ng Dios na. gumanap ug kaniyang hatol, na siyang nagparusa sa mga makasalanan? Aug mg*a Angel, at guinunaw sa apoy aug buong bayan Da Sodorna, at nangaramnay ang Gomorra at aug Ninive, at aug banal na si Lot at aug kauiyang dalawang an~c na, babae, aug siya lamang na hindi nangatupoc. (Gen. Cap. 19. ver. 13. hang. 15.) 23. -hang libong mga makakasalanan aug pinatay na ibinual ug moga Angel na minsan sa isang araw? Aug sabi sa banal na kasuiatan ay isang daan at walumput limang libo aug biglang nangabual, at naDgarnatay sa Campamento ug moga taga Asiria. (Isa. Cap. 37 v. 3$6.) 24.-Ilang moga Angel aug kakasamahin ni Jesucristo, sa mnull niyang pagpaparito sa araw ng pag. huhukom? Aug sabi ni Jesus at isinulat ni S. Mateo, ay aug lahat na ug toga Angel na nasa langit, kung magkagayoy lulukiok siya sa luklukan ng kaniyang kalualhatian, at tayoy kaniyang huhukuman 6 hahatulan ug naaayon sa moga guinawa ng bawa~t, isa, [M~at. Cap. 25. ver. 31.) 25.-Anong gawain aug gagawin ug moga Angel, pagkatapos ug paghuhukom?

Page  90 go0 Kanilang titipunin aug lahat ng mga Bansa sa harapan Di Jesucristo, at silay pagbubucdinbucdin, na gaya ng pagbubukod ng tagapagalagA sa mga tupa at sa mga kambiug; at ilalagay aug mga tupa sa dakong kanan, datapuat as kaliwd aug mnga kam, bing; sa makatuid bag~y aug mga tups ay aug mga banal, at aug kamubing ay aug mga makasalanan. At kung magkagayoy sasabihin Di Jesucristo sa mga baual; pumnarito kay6 mga pinagpalid ug aking Amd, at manahin ninyo aug kabariang nahahauda' para sa iuyo buhat ng lalangin aug sanglibutan. kMat. Cap. 25. ver. 3d, at 33.) 26.~-At ano naman aug sasabiuhin ni Jesus sa mnga nasakaliwa- ns mga makasalan? Aug sasabihin ni Jesus ay mangagsilayo' kayo sa akin mga si'numpd ug Dios; at kayo ay pass apoy ua walang hangan, ns inihand' eas Diablo at as kaniyang rmga kampon. (Ver. 41 ) 27.-An6 aug aawitin ng mugs Angel, samantalang iuihahatid nil aug mga, banal as masayang lupA; na ipawamana as kanila? Aawitin nila aug sa ngas nagligtas sa kaparusahan, at bubuesan nila aug matibay us pintuan ug mass. yang lupai; uasiayang paghaharian ni Jesucristo, ns inihanda- ug Dios na siyaug pananahanan ng mgas banal ua Bansa, na mgas nagiugat ug naga 'utos us katutuhan at mrag tinupad. (Isa. Cap. 26. ver. I at 2.)

Page  91 __& X: t Atr A A,(YO t X ka abing a awang Kasaysayan Ang dalawang tipan ang una at ang hull. 1-~Kaylan guinawa- ng Dios ang unang tipan? Ng paniahori rg Dios AmA nig hanguin niya aug miga israelitas sapagka alipiu sa lupain rig Egipto; rig kapanahunan rig Profetaug isi Moyses. (Heb. Cap.?3. ver. 8 at Vt.) 2. — An6 aug inakalarig gawin rig DIOB ea miga israelitas? Aug inakala rig Dios ay kunig gaganiapin nila aug buorig kautusan at ingatan aug kaniyang ipiriargako, 6 itinipan ay silay miaguiguirig isang tangirig bayan ng Dios; na higuit ea lahat rig bayan 6 IBansa sa ibabaw rig lupa, at silay maguiguing isanig kaharian rig miga Sacerdote rig Dios. (Exo. Cap. 19. ver. 5, at 6.) 3..-Ng ipahayag ba ni Moyses sa niga israelitas aug sampung utoB rig Dios, na nasusniat sa tablarig bato, sila baggy nagsiparigakO na ktxnilang gaganapin? Oo, at riagkaisa aug buorig bayan na kanilang ga. ganapin at allay rmagmamasunurin ea mgat utos rig 1)ios. kler. 7 at 8.)

Page  92 92 - 4.N masabi na ni Moyses sa angkan ng israel ang mnga utos ng Dios, at silay mangakO na kanilang susundiD, an6 ang guinaw&l ni Moyses, upang huwag magkaroon ng anonaang kanmalian sapagtupad? Aug guinawa- ng Profetang si Moyses, ay kaniyang isinulat sa isang munting Aclat, at siyay nagtay6' uag isang Altar sa paanau ng isang bundoc, at saka binasa ng mialakas aug Aklat ng tipan na narinig ng buong bayan. (Exo. Cap. 24. ver. 4 at 7.) 5.-An6 pa aug guinawa ni Moyses upang pagtibayin aug Tipan? Aug ginawd ni Moysies, ay kuinuha ng dugo' at iniwisic sa bayan; at sinabi niya narito aug dug5' na tipan, na ipinakipagtipan ng Dios sa inyo, tungkol sa lahat ng mnga kautusang sa inyo,y, sinafift. Ver. 8.) 6 -Tinupad ba ng bayang israel aug kanilang tipan 6 pangakO, na kanilang gaganapin aug buong kautusan na Dios? Hindi nila tinupad, sapagkat surnuway sila sa dalawang kautusan; unay surnamiba sila sa larawan, aug ikalawa,y, hind'i nila ipinangilin aug araw ng Sabado. (Exo. Cap. 16. ver. 26. bang. 28.) Cap. 32, ver. 3, hang. 8.] 7.-.Paano aug sinabi ng Dios sa mga nagsisuay sa unang tipan? Sinabi' ng Dios na siyay gagawa- ng bagong tipan, sa Angkau ni Israel, at sa Angkau ni Juda; hind'i ayon sa unaug tipan na ipinakipagtipan sa Unang mga israelitas, ng hanguin ng Dios sapagka alipin sa lupain ng Egipto. (Jere. Cap. 3 1, ver. 3 1, at 32.) [Heb. Cap. 8, ver. 8, hang. 10.) 8.-Paaano aug pagkakahuad na guinawil ng Dios sa dalawang tipan, sa una at ea huli?

Page  93 93 - Aug pagkakahuacl ay dahil sa kinamtan ng Dios Andc aug pangangasiwang lalong marangal, palibliasay siya narnay tagaparnaguitan sa bagoug tipan, uaa Waong magaling; na iniflagda uaiya sa lalong ruaoutiug pa. ugako'. Sapagkat kung aug unaug tipan nFa ipiuakipagtipan ng Dios AinA, at kung walaug kakulaug~an. ay hiud'i na sana ihahanap ng Dios Andc ug paugaugailaugan ang ikalawa. (lob. Cap. 8, ver. 6 at 7.) 9.-Kanino nagkaroon ug kamalian aug unang tipan? Sa nuang Auagkau ng Israel, sapagkat hindi nila tinupad aug kanilaug ipinangako', at hiudi sila nana. tili sa pagsunod sa mga utos ug Dice, at kanilaug pinawalang halaga; kayd narnan silay pinawalang halaga ng Dies Ama, aug sabi ug Dies An~c, (ver. 941 10.-.Sa ilalim ug ikalawang tipan, sine aug nangak&' na tutulong sa atin, upang masunod natin ug walang kakulangan aug bueng kautusan ug Dice? Si Jesucristoug Dios Anac aug eiyang naugako', na kung tayey manamipalataya sa kaniyang pagkatao Bapagkat siyay nagkatawang tao; ay tayoy kaniyaug tutulungan, at aug mga kautusan ay ilalagay niya sa ating pagiisip upaug huag natiug malimutan, at isusulat pa sa pusO ng bawat isa sa atin, at ng lagui nating na-aala-ala aug pangingilin sa araw ng babado, at kung niagkagayo,y, siya aug atiug maguiguing Dies, at tayo aug kauiyang maguiguing bayan. (ver. 10.) 11.-Aug lahat bagd ug nasasakop ng labing dala. wang Tribu, 6 ug labiug dalawang Angkan ng Israel, ay tunay bagaug mga israelitas? Hindi', sapagkat hiudi aug lahat ng nagmulA oa is. raei; hiudi, gayoudin naman hindii aug lahat ug mga

Page  94 -94 -- lahi ng Anac ni Abrahan ay Jahi ni Abrahan; hindit, sapagkat kay Isaac manggagaling lahi, at hindi aug mga Anudc sapagtutulli na mga An~c ea laman aug siyang mga Andc ng Dios; hindi, kundi aug mga Andc sa pancinampalataya aug siyaug ibibilang na lahi ni Abrahan, na siyang m,&a Andc sa pangak6', at siyaug tunay na Israel va, pinaiagakuan ng Dios na magmamana ng kaharian sa langit, na di ibat ang masayang lupA; na siyang paghaharian ni Jesucristo. (Rom- Cap, 9. ver. 6, hang. 8 ) 12. -An6 aug nararapat nating gawin, upang tayoy mnapabilang na mga Anac ni Abrahan? na siyaug mga tagapagmana ng kaharian ng Dios. Aug nararapat nating gawiu ay ganapin natin aug kaniyang buong kautusan, sa pamamaguitan nang pa. nanampfilatayang may kalakip na gawa; sa makatuid ay hindi aug manampaiataya lamang, kundi aug gu. maganap ug mga utos aug siyaug ibinibilang na mga AnAc ni Abrahan. (Gala. Cap. 3. ver. 8 han. 12.) 13.-An6 aug mangyayari sa mga makasalanan, kung matapos na. aug isang libong taon, mula sa pagkabuhay na maguli' ug nangamatay na mga banal. Aug mangyayari sa, mga makasalanang nangatutulog sa karnatayan, na naguing dumi sa ibabaw ng 1upd; ay pagkataposj ug isaug libong taou, ay silay manga, bubuhay, ito aug unang pagkabuhay na mnull'. (&poc. Cap. 20. ver. 5.) 14.-Paano aug sinabi ni Jesus tungkol sa. dala. wang pagkabuhay ua nmaguli'? Aug sabi ni Jesus ay aug mga banal na mga nageigawa ug mabuti sa, ara~v ng Sabado, aug siyaug unaug magsisilabas sa, libiugan, na patnugo sa buhay na walang hangan; at ang nmga makasalanan na

Page  95 -~ 95 - - nsgsigawal ug miasama-, ay sa ikalawa nilang hnling~pagkahuhay, ay tutungo nainan sa dagat dagatang, apoy, at siyang ea kanila.y, iliahatol iag Dios. (Juan. Cap. 5. ver. '29 ) 15. - Sinabi bag.4 ug Dios na aug buong lupa- ay mawawalan rig laman, at maguiguing basal? Go sinabi at aalisan ng Dios ng mga tao ang lupa; kauiyang sisirain at babaligtarin, at papanga. ngalatin ang lahat Dg mga mananahan, sapagkat ang lupaTi ay nadumhan at sinalansang nila aug mga kautusan ng Dios, binago aug alituntunan at sinira aug walang hangang tipan, kaya' sinira ng sumpd aug lupd sagagkat aug mga nausanahan ay nasuinpungaug rmga makasalauan,, at sllay mga susunuguin. ([sa Cap. 24. ver. 1. Lhaugaug 6) [Jere. Cap. 4, ver. 23, hangan:d7. Pagkatapos bagA ug isang libong taou, mulhi sa pagkabuhay na maguli' ug nanganmatay naa miga banal; palalayain ha ng Dios aug Demnoniong si Satanas sa kaniyang pagkabilangO. Go at palalayaing sandaling panahon upang magbalic loob sa Dios; datapuat hindi rin mnagbabago aug dating: masamaug kaugalian, at dadayaing nauli aug lahat ug mga Bansa, na, nasa spat na suloc ug lupa-, at kaniyang titipunin sa pakikibaka, at aug kanilang mnaguigunig damni ay gaya ng miga buha. ugin sa dagat at siyang sinabi ug Angel sa Apostol na si S. Juan. (ApoG. Cap. 20) ver. 7 at 8.) 17.-Pasno aug gagawin ng hocbo ug inga ma. kasalan, na pamumunuan ug Demoniong si Batanas? Aug kanilaug gagawin ay aug sinabi ng Angel sa Apostol us si S. Juan; na megaisiparoon sa kalapa. ran ug masayang lupd, na tinatahauan ug mnga banal

Page  96 at kanilang kukubkubin, at aug Dios ay magpapababd namnan ug apoy na magmnumula sa langit at ang lahat ng mga makasalanan na maa na padaya' ay rmga lalamunin ng apoy, sampft ni Satanas na sa kanilay dumayal, at silay mga ibubulid ea dagat dagatang apoy na may azupre, na aiyaring karoroonan rig taong Dagasal hayop at ng raga bulaang profeta; na nagsisihula nig moga hindi' katutuhauan at siyang moga iniaaral, at sil~y toga pahihirapan araw at gabi sa apoy na walda sinomang taong makapapatay, han. gang sa silay toga tupoc at maguing manga abo magpakailan man, at siyang ikalawang kakilakilabot na kamatayan nig mnga makasalanan. [Apoc. Cap. 20. ver. 10.1 Cap. 21. ver. S.)

Page  97 Ialabing alawang Kasaysayan Pinawi na ang m"'a kautusang isinulat ni Moy. ses sa Ley ceremonial, na slyang mga palatuntunan ng mga israelltas. 1.-Ibinabawal bagA rig Dios aug rigumanga at humitit rig Tabako 6 Cigarrillo? Hindi, sapagkat bindi niaman nasasabi ea lutnang Tipan at maguing sa bago, datapuat aug kumain nig laman rig Baboy at nig iba pang laman nig m-a hayop ria walang baac. aug paa, at aug mnga isdang walang kaliskis, ay siyaog ipinagbabawal rig Dios, na sinabiug huag kakain at karumaldumal, ni huag hihipO nig mga bangkay ni'yaon. tLev. Cap. ii.) Subalit dapat ninyong talastasin na hi'ndi ibinabat wal ea lahat jag lahl, kundi sa Anigkan lamnang uig unang mnga Israelitas na hinanigO rig Dios sa lupainu rig Egipto sa bahay nig pagkaalipin. Tangi sa rito, aug mga Kautusang Ceremonial na mga ismnulat ni Moyses na mnga palatuntuinan noong una, ay mp, Provicional, ea inakatuid bagi~y mng kautusang n gsamantala na hindi inaiainalagui, KASAS I GUINTO.

Page  98 sapagkat pagdating ng tacdang panallon ay maga par pawiin sampu pa nga mga kautusang paghahandog, at mnga pinawi na uga ug si Cristoy mapako6 sa Cruz. At ngayoy aug mga kaUtUS.Sug yaon ay pa. wang nang*alalaban sa atin; at hiudi natin dapat tut parin, sa dabilaug hindi naaayon sa atin, at pinatut tuhanan ni S. Pablo. (Col. Cap. 2, ver. 14.) 2.-Sa makatuid paldy aug mga pagkaing ipinagi babawal noong una sa mga israelitas; na huag kaj kain ng lamnan Dg IBaboy at ng anomang isdaug walang kaliskis, na sinasabing muga mnarurumi at karumaldumal, ay makakain na uag sinomang tao sa panahong ito? Go, makakain na, huag lamnang natiug nanakawin; sapagkat kung nakaw aug atiug kakanin, kahit na laman ng Baka at ng isdang may kaliskis, iyan aug masarna, at siyang kasalanau sa Dios. LNgunit kuug tayoy makapagtitiis na ngumaugdt huag humithit ng Tabako 6 Cigarrillo, huag uminomn ng anomang alac, huag kumain ng laruan Dg Baboy kahit na laman ng baka 6 ng anomaug isda, at sukat na lamang aug magularn ng mga gulay; ay Waong inabuti sapagkat aug magtiis, unay isa rin naman sa gawang kabanalan, at aug ikalaway isaug Economia 6 pagtitipid, lalot kung mahinal aug atiug hanap buhiry, at ng huag tayoug magkautang. 3..-Hindi na bagAi dapaqt kasuclaman ngayon aug kunmain ng laman ug sinasabing mga maruruming isdang walang kaliskis? ilindi na, at mnaaari ng kanin, sapagkat hinugasan ua ni Jesucristo ng kaniyang mahalagang dug&, sampift ng ating maruming kalulua ng s~iyay magkatawang tao. 4. -Paano aug ipi'naunawa ni Jesus tungkol sa sa hindi paghuhugas og kamay; na anaug moga Fa. riseos ay narurumhan aug anoruang kinakain?

Page  99 fJ99 Aug sinabi ni Jesus sa kaniyarig mga Alagad ia, humihirigi nia pauriaw"'1; Kay6 bagdi aniya ay gayat rin rig miga Escribas at mga, Fareseos na mga, walarig pagiisip, hiudif boiga ninyo nia-aalaman ria ang puw mapasoc sa bibig ay hindi nakakahawa sa kani'ya, sapagkat hindi vamran riageisipasoc sa. kamiyang puso kundi sa kaniyanig tiyan; at riangagsisilabas ea dai kong daanan rig durni, sa maliwariag ria sably sa butas rig puit. Sa ipinaunawarig ito rig atinig Paniginoong si Jesu, cristo ay pinatutuhanan ni S. Markos, ria nifinis na, 'ni Jesus aug Jahat rig imarurumirig ruakakain: at isi, riulat pa niya ria aug lumalabas sa, bibig rig tao aug siyarig nakakahawa', sapagkat sa, pus6' ragmumuiff at diyan lumalabas ang mg&a hiduarig pagiisip at mga masasamaang gawct, aug pakikiapid, aug pagrianakaw, aug pagdarayh1, aug pagpatay sa kapuh tao, at aug pagsisinungaling &cV. at siyang nakahahawa sa, rga tao. (Mar. Cap. 7, ver. 15, hang. 23.) 5.-Paano, naman aug sinabi Dii S. Pablo sa, mga taga Corinto? tungkol sa mga makakain, mayroon baga, siyarig ipioagbabawal? Wahli, at aug kaniyarig siriabit isinulat ay ang lahat nig mga mnakakain na, ipinagbibili sa, pamilihan, ay kanin riatiD; sapagkat aug lahat rig riar~ito sa 1upa ay linalang rig Dios upaug pakinabanaan riatin, sinabi panig kurig tayoy anyayahan rig hindi' ratin kapanalig at kung ibig natiug paunlakan, ay puma. roon tayo; at aug anomnang ihain sa atfing harapan na mga pagkain, ay kanin natin, na huag na, tayorig magtanong pa sa budhi' rig, iba. [t~o Cor. Cap. 10. ver. 25, hang. 29.] 6.-Isinulat din ba, ni' S. Mateo ang mga, ipinaulnawa ni Jesus tungkol ea marumirig pagkain na ejnabi Dg nga, Fariscos.

Page  100 -100 -- Oo at kaniya ring pluatutuhanan, na aug anomnaug kinakaing pumapasoc sa bibig ng tao, ay hindil si. yang nakahahawa sa tao. Kundi aug mga lumalabas, aug,siyang mga nakakahawa. &c. [Mat. Cap. 15, ver. J11, hang. 20.) 7i -Paano naman aug ipinaunawdi ni S. Pablo sa, mga taga Roma? Sinabi niya, na siyay naniuiwalang lubos kay Jesus na Panginoon natin, na wala- anom~ng bagay na marumi sa kaniyang starili liban na doon sa muga nagaakala" na aug ibang bagay ay marumi, sa makatuid ay kung inaakalh ninyong maruini aug laman ng Baboy at aug laman ng mga isdang walaug kaliskis; ay sa inyo, lamaug vuaruini aug mga ito, ugunit kay Jesus ay inalinis. Sinabi pang aug kaharian ng Dios ay wala sa pagkain at paginoni, kundi nasa paggawa nig katuiran 6 ng kabanalan, na siyang ikapapayapa ug ating ka. lulua, at siyang ikinagagalac ng Dios Espiritu Santo. (Rom. Cap. 14 ver. 14 at 17, at 20.1 8.-Bakit marami sa miga Protestantes na miga Cristianos Evangelicos aug nangiugilin sa araw ug Domingo, na, siyaug Unang araw ug sanglingo, at sinasabi nilang pinawi na rin aug dating pangingilin ea araw na I'kapit6, na tinAwag na Sabado. Oo tunay ngAr at may pinawing miga Sabado, at ibat iba pang miga kautusan; ugunit dapat ninyong talastasin na hindi aug inga kautusaug isinulat ng daliri ug Dios ea tablang bato; kundi aug inga kautusang isinulat ni Moyses ea isang Aclat; aug siyang mga pinawi, at tungkol ea pangingilin, ay tatlong bagay aug sinasabing Sabado 6 Kapahingahan sa paggawdi, 9.-At aim aling, nga Sabado ang piuangingilin?

Page  101 101 -Unay ang Sabadong ikapitong taon na siyang kapangilinan ng mga lupain, sa, makatuid bagi~y sea tuing sasapit aug ikapitoug taon ay hiudi tinatamunan aug mga bukirin, at aug lupang ubasan, at pinapag. papahiuga. Aug ikalawa, ay aug Sabadoug ikasampung araw ug ikapitong buau; na siya namaug sariling kapabiugahan ng muga Judio, aug dalawang Sabadong ito ang siyang mga pinawi. Datapuat aug ikatlong bagay na Sabadong ikapitoug araw, ay hindi napapawi at siyang natira, na pinatutuhanan ni S. Pablo sa mga llebreo, at siyang ipinangilin ng atiug Amw~ng Dios; kaya kuug tayoy tunay na mga AnAc ng Dios, ay siya rnf naman natiog dapat na alalahaning ipangilin; eliusunod sa kawikaan, na kung ano aug Amit ay gayondin aug Ant~c, at sinasabi sa kastilang Tal Padre, Tal Hijo, sa. makatuid bag~y kung ipinangilin ug Amb, aug araw ng Sabado ay dapat ding mnangilin aug mga Anac; at aug hindif nangingilin sa nasabi na araw, ay mapagkikilalang hiudi Anic ng Dios, ito aug siyang katutuhanang dapat ninyong pauiwa' laan. (Hebreo, Oap. 4, ver. 4, U.) lo.-Hindi baga nararepat ganapin, aug limang kautusang nababasa sa pagina 91, ng Aclat na tina' tawag na Catecismo, pati ug ipinaguutos na papamaguhin. aug Dios sa Dilang pananim, at aug i'kasampung uahagui ay ihandog at ihain sa Dios. ilindi nararapat, sa dahilang ea Decalogo 6 sa Ley Moral na kinapapalamnam ng samipung utos ua isinulat ng Dios at sl'yang mam~amalagui, ay wvalang gauiyang kautusau, at iyay katha lamang ng babaing nagbabanalbanalan at nagiiinainahan, na sinasabing Santa Iglesiang Ina natiD, at kung katuiran ang maningil at magbigay ug Diezmnos 6 ng ikasampung bahagui, ay hindi magaasalitd Bi Jesus ug ganito. Inyong pagkurukuruin, aug gayaring Binabi.

Page  102 102 -Sa aba' ninyo mg,,a Escriva at mga Fariaeo, r-nga mapagpaimbabaw, sapagkat siningil ninyo, ang sa ikapuo0 ng yerbabuena, rig anis at na comino, at hindi' niuyo guinagawd aug Waong mahahalagang bagay ng kautusan, na di ibat aug paugaugaral Dig katutuhanan, ang pagkaawah ea kapua' tao, at aug pananampalatava sa dapat sarnpalatayanan; kinakailang-ang gawin niuyo ang mga bagay na ito, at hung ninyong pabayaong hindi gawin yaong mga ibag. (',vat. (lap. 23, ver. 23]1 11 -Kung gayoy bakit sumaisiuigil sila nig likasam.. pung bahaguit sa inga kaanib Dig Iglesia at mahigpit nitang ipinatutupad? INKayft sla suminingil ay aug kanilan~g pinagbabatayan ay aug nasasabi sa Aclat iig Profetarig si Matakilas; ria di umanaoy aug hindi sumningil at hindi magbigay rig ikasamnpUng bahagui, ay unguanakaw sa Dios. [Malak Cap. 3, ver. 8.) Mga kapatidl, liuag' tayong tumulad sa Iglesiang makasauglibutau na kinakatawan rig babaing dalahirzii; na, nasabi ko ng uagbabanalbaualau at nagiiuaiuiihan, at dito sa aking ipaliliwanag alinsunod sa nasasabi sa (Genesis sa Capitulo 14, ver 18, hangang 20, at sa Cap. 7, - ver. 1, at 2, rig Heb ay inyong pagkurukuruin, at kuiig ako aug riamar-nali' sa aking pag, mnamatuid ay inyonig tutulan, at akoy paiilalimu sa inyong iinabatol kung siyang riararapat, sapagkat kay6y Wdong matatalino sa mga ganitong suliranin. Ayon sa nababasa sa Santa lBiblia 6' sa muga banal ria kasulatan, sa lumh at sa Bagong Tipan; ay aug pagkakaloob sa mga Sacerdote rig ikasampung bahagui ay aug Binmulain rig pagbibigay ay nagbuhat sa kusang paghahandog rig Patriarkaug si Abrahan, nia ipiuagkakaloob niya sa Sacerdoteng kay Melkisedec ria Hari sa Salem na kauiyaug pinagpala, dahii sa pagtatagumpay sa pakikibaka sa ibang inga Hari na kauiyang mga linipol; kay.ci ibinigay kay Melkicedec

Page  103 103 - aug i'kasainpung bahagui ng mga kaysmanang kani. yang nasainsam. sa ibat ibang mga Bausa. (1kb. 'Cap. 7 ver. I at 2.) (Genesis. Cap. 14, ver. 1 8, hang. 20.1 Tangi sa rito, si Jacob ug0 siya~y magpauata ay sinabi niya, na kung sasa kaniya aug Dios at siyay fingatan sa kaniyang mgua paglakad, na anopat kung bibigyan siya ng tinapay iia makakain, at (lamit nit inaisusnot, at siyay inakabalic Da payapai sa bahay ug kaniyang Am-A, ay aug Panginoong si Jehova aug kaniyang inaguiguing Dios. At aug bat6ng kaniya~ag itinay6 na pinakaalaala ay siyang mnaguiguing bahay ng Dios, at sa lahat ug ipagkaloob sa kaniya ni IBatbala" ay walang pagsalang ibibigay aug ikaisampungr baha9gui sa mga Sacerdote ng Dios. DI' bagA nauiniwalh rnf narnan kayo, na ang mga Sacerdotes noong una Dog hindi pa nagkakatawang tao, si Jesucristo; ay may katungkulaug silang mag. lingkod sa Tabernaculo ng Dios; upaug maghain nog muga handog Da mga hayop na pinapatay at sinusunog, at aug dugO — ay iniwiwisic sa ibabaw ng Dambau.i~ 6 ug Altar, Da siyang kumakatawan sa dug6 at kaina. tayan ung ikalavyang persona Da magkakatawang tao, na di ibat si Jesucristo na, siYang tutubos ng kasa. lanan ug buoug sangkatauhau. Natatalastas din Daman ninyo na, aug maga Amite lamang ni Levi, ang binigyanl Dg karapatang at katungkulaug pagka Sacerdote, at sila lamang aiug mnayroong utos iia kumuha sa bayan -6 sa kanilang ibangmiga kapatid, ng ikasarmpung bahagui rig kanilang inga pagaari sangayon sa ipinasiya ng Patriarkang si Abrahan, at hindi sa kautusan Dg Dios. ~Heb. Cap. 7, ver. 5, hang. U.) 12.-Hlndi' na ba kinakailangan sa ngayon ng fSi. nomaug Pastor, aug muaningil ng sa ikapu6', magpatay

Page  104 104 ug, buloug baka, tupat at kambing, upang sunuguin pattingkol ea kasalanan ng Bayan? Hindi na, sa dahilang pinalitan na aug mga Kau. tusang Ceremonial na mga Kautusaug isinulat fli Moyses, at hinalinhan na rnf aug mga Sacerdotes na mga Anac ni Livi, sapagkat siyang kiuakailangan. (11kb. Cap. 7, ver, 12.) 13-At sino aug humalili? Aug humalili sa mga Sacerdotes Levitas, ay ang Dies Anac na nagkatawang tao; at aug inihandog sa Dies AmA ay aug kauiyaug sariliug dugo at buhay, at aug pagkatao lamaug ni Jesucristo ang siyang tunay na Sacerdote sa langit at sa 1upai, ayon sapagka Sacerdote n.6 banal na si Melkis-edec: at si Cristo aug dakilang Pontifice, na, nasasabi sia lumh at sa Bagong tipan; at pinatutuhanan ni S. Pablo. (Hleb. Cap. 4, ver, 14 at 1t.j (Cap. 5 yen. 6 at 10,) at siya aug mnabuting Pastor, ma. ibinigay niya aug kaniyaug sariling buhay ng dahil sa inga tupa, sinabi ui'yA na aug nmga Pastor na mga nagpapaupa, sa ruakatuin bagay may naga sueldong tinataugap ua kabayaran, ay aug mga gayong tumatangap ug upa ay hindi tunay na inga, Pastor; sapagkait nakikita aniya na dumaratiug aug lobo ay pinahabayaau aug imga tupa at tumatakao, inaagaw ng lobeo at pinapangaugalat. (Juan, Cap. IO, ver. I11 hang. 15.) 14.-Sa talfiughagang iyan na ipinahayag mi Jesus, an65 bagA aug ibig niyang sabihin? Sa maliwanag ma sabi, aug ibig miyaug ipaunaua'; ay ang kaniyang guinawang paghahandog ng kani.yang sariling dug&' at buhay ay siyang tunay ma Sacrificio, na ibinigay miya ng walang bayad at ug tayoy mga ligtas, at aiya nga' aug niabuting Pastor na siyang mnay arY ng miga tupa, sa makatuid hagAy

Page  105 lo05 ang kariiyag pagkadios aug siyang may an' sa a tao, sapagrkat siya aug sa atin ay lunikhfi. Datapuat aug mga Sacerdoteng hirnalinhan ng pag. katao ni Jesus, ay hindi tunay na mga Pastor; sapagkat hindi nila ipinagmatnasakit aug mga taong kanilang pinaugangasiwaan, sapagkat natkikita na nilang1, aug mga tao ay nagugumon sa. sarisaring masasamang vieio ay kanilang pinababayaan, at silay nangagsisitakas, kayft marami sa mga kalulua na kabit na sa loob na ug iglesia ni Jesucristo, ay Dangagsisilabas hangang ea mnuling madaguit ng lobo 6 ug IDemonioug si Satanas, at muling pinaghabalikan aug dating mga masasamang gawA, na kung sana sa lasong kinain ay mga isinuka na, ay kinaiug mull. 15. -Ng panalion bang ipinangangaral ni Jesucristo aug Santo Evangelio, at gayondin ng kapanahunan ng ruaga Apostol; sila bay hindi sumisingil ng sa ika. pu6 na gaya Dg mnga Escribas at Fariseos, sila baggy hiudi nangagpapaupa ea kanilang pangangaral 6 pagisesermon. Hindi, at aug alinman sa kanila ay hindi humihingi ng bayad 6 ng sueldo; at ng lubos kayong maniwalih, ay pakapunahin ninyo aug gayaring ipinauunawa uag A postol. Da si S. Pablo. Ano kayA aug aking maguiguing ganting palah na ipagkakaloolh sa akin ug Dios; kung ipinangaugaral1 ko aug, ibaug Evangelio; ug walang bayad, upang huag akong gurnamit na, lubos Dg aking karapatan sa Evangelio; at bagaman ak6 ay malay~i, ay napaa11pin akod sa lahat ng mga tao, upang akoy makahikayat ng maraini. Ikl.o Cor. Ca~p, 9, ver. 16 at 19.) Sa ipinaunaWaug ito ni S. Pablo, ay dapat na ninyong makwrb na siyay hiad'i nagpapaupa tungkol sa pangangaral ug Evangelio, siyay hindi tumxatangap sa sinomang tao ug bayad 6 Dg sueldo, sapagkat

Page  106 -106 -niaaalaman ni'ya ayon sa ipinahayag ni Jesus; ria kung sa pangang,&aral niya rig Evarigelio at siyayV hihingi rig upa 6 rig bayad sa kaniyang mga pinarigangaran; ay hindi na siya pagkakalooban Dig Dios nig ganting palh sa kabilaug buhay, sa kaharian rig langit; sa dahilang sinabi ni Jesus ria kapaig tumangap sa tao rig kagantihan dito ea lupax dahil sa paggaWA rig mabuti, ay hindi riatatarigap sa larigit Dg mabuti ring igagani rig Dios. (M~at. Cap, 6, ver. 2e, 5 at 16.) 16 -Paano naman ang maingyayari sa mga Pastor at sa muga Evangelistang nagisiipangaral rig Evangelio, Lalot kurig may pamuilia? Kury gayoy, Saan kuikunin arig kanilang kakanin at daramtfin? Kung hindi tatangap rig upa 6 rig sueldo, Sa ganiyan ninyong itinatanorig, ay aug maitutugon ko naman ay ganito Arig isang lingo, ay may pitorig araw; sa loob rig anim na araw mulid siq araw tig Domingo, ria siyaing unarig araw rig Sariglingo hangarig sa araw rig Vierries, ay dapat tayong magsipaghariap buhay, ria niag. patulo rig pawis ea pamamiaguitan rig bisig, upaug tayoy may ipaghuay sa atirig katawan; at sa kataLwan rig ating wga pamilia, alinsunoci sa sinabi rig Dios kay Adan at kay Eva. (Gen. Cap. 3, ver. 19 ) at sa ikapitong araw, ay aug nararapat riaman nating hariapin, ay aug ipagkakaroon rig buhay ria walang hangan rig ating kalulua; ea pamamaguitan rig panianamnpalataya sa pagkadios at sa pagkatao nang atihg Pariginoorig si' Jesucristo, at sa kaniyarig Santo Evange'io, ria iparigaral eai ikapitong araw, hindi sai lahat rig araw. Di bagdi maliwanag Da i'piraunawah ni Jesus, ia, matuid arig gumawa rig mahuti sa araw rig Sabado? Siriabi bang ipangaral aing Evarigelio sa araw, ria ipangaral sa lahat rig banisa, hindit, kundi sa tuing araw lamang rig Sabado. (Mat. Cap. 12, ver. 12.)

Page  107 -0 -v Mga kapatid, dapat ninyong pauiwalaan na inaraMi sa nakadriinig ing Evangelio ni CIristo, aug manga nagsisisanmpalataya, n a mga Dagnana sang mnaguing tunay na Cr stiano upang nmangalistas sa kaparusahan sa kabilang buhay; unaug Una na ak6 Da nagmimithing pabiuyag sa loob ng ilog, sapagkat sa akiug paghabasa sa manga banal Da kasulatan ay napagunawlh ko, na aug bindi ipaug~anac na niuli ug tubig sa pamatnaguitan Da Eipiritu Santo, ay hiudi makakakita Da, kaharian ug Dios. Datapuat sa kabigatan ng inyong iniaatang, ati aayaw ninyong binyagan ai'z may viciong ngumangd, at magtabako 6 magsigarrillo, at aayaw ninyong pakauin ng lainan ng baboy at ng Iamiin ng igat 6 ug hito at ng iba pang miga isdang walaug kaliskis, kaya mararni ang faayaw na utnanib, lab~ na kung mnabalitil na ang bawat kaanib ay hinihingain ng Colecta at ug Diemos, na siyang nakahahadlang sa ibang nananampalataya at hindi inakapagpatuloy. 17.-Hindi' na ba kailangan jag ain mang Iglesia 6 Kapisanan aug salapi'? Oo kailangan, hindi ko, sinasabing hindi", subait hindi sa paraan ug paghhigi ng Colecta at ng Diezmos; na sinisingil sa miga kaatiib kundi sa paraau ng AmbagaD, Da gava Dg' ipinagawd ni S Pablo s~a Kapisanan sa G4alacia at sa Corinto, Da nabauguit ko na s9a uuahan nito, sa ikawaloug Kasaysnyan, sa unmero 13', at maibabasa ninyo Da augr bawat isa sa kanila atig siyang naghubukod at nagsisit-pan ug kanikaniyang salapi, at rsiyang ipinasiya Di S. Pablo, na di gaya sa Dgayon na ibinibigay sa inibahalal Da taga INgat yaman. At hindi nanzian 'iniaabuloy sa niga dukhA.

Page  108 Ialab ngmtatlong Kasaysayan Ang mla maguiguing tanda kung malapit na ang i"kalawang pagparlto ni Cristo, at ng katapusan ng panahon. l. —Magkakaroon ba nig mga tandai na pagkakakilanlan natin, kung malapit na aug ikalawanig pag', parito ni Jesueristo, at nig katapusan n rg panahon? Oo inagkakaroon, at siyang itinanong kay Jesus nig kaniyang mga Alagad; ng silay nangasabundoc nig Olivo, at kanilang itinanong kung kaylan mangyayari aug kaniyang muling pagparito at ug katapusan nig panahon. 2. -At paano aug itinugon ni' Jesus? Sinabi niya na tayoy mangagingat ng Santa Biblia, at ating saliosiking pagaralan; at huag aniya tayong mailigaw sa matuid na laudas nig pananampalataya, na siyang dapat samnpalatayanan': Sapagkat nmarami aniya aug mageisiparito na sasanigkalanin aug kani'. yang Santong pangalan, na mangagsasabing sila aug mnga kahali'li rig pagka Sacerdote rig pagkatao ni Jesucriesto, at rig kaniyang pagkadios; na ililigaw nila aug maranai sa miauga dating matuid na kautusan,

Page  109 - lowJ at allay maglalagd' ng panibagong mga likong utos, at babaguhin nila pati ing matuid na lakad ng panahon, at aug bawat sutnalansang sa kanilang nmga utos ay lilipulin nila. 3.-Ano pa aug ibang mga:sinabi ni Jesus? na maguiguing mga tandA, kung malapit na ang katapusan ung panahon. Sinabi pa, na makakarinig tayo ng mga balitaug paghabaka, at nang mnga aliugawugaw na muli pang magbabaka, magingat aniya tayo na, huag gumawd iig masama-~, huag aniya tayong magulomihanan, sapagkat kinakailangang mangyari aug inga ganitong bagay, datapuat hindi pa ito aug kawakasan ng pa.nahon. Sapagkat magtitindig aug isang Bansa 6 Nacion laban sa naga Nacion, at aug isang kaharian laban sa rnga kaharian; lilindOl Dg malalakas, at nmagkakagutom sa ibat ibang nmga lugar, at aug sabi ni Jesus aug maga bagay na ito, ay siyaug pasimula ng ating tuanga kahirapan. [Mat. Cap. 24, ver. 3 hang. 8.) 4-Ano pang maga tauda aug sinabi ni Jesus na inga makikita? Sinabi rnf ui-ya, na aug iba pang maga tanda' ay niakikita sa langit; sapagkat magdidilimn aug Araw at mamnumula aug Buan at manglalaglag aug mnga Bituin, mnagkakaroon ug kasalatan aug inga Bansa, na matitilihan dahil sa ugoug ng dagat at inga daluyong. &c. (Luk. Cap. 21, ver. 2b hang. 27.] 5.-Wala na bang iba pa, na, inasasabi' sa Evangelio na tandang pagkakakilanlan kung nalalapit na aug katapusan ng panahon? Aug sabi naman ng Profeta, Daniel at kaniyang mnga isinulat ayou ea ipina~unawa ea kaniya ng Es. piritu ng Dios; na kapagmalapit ug matapos aug

Page  110 -110 -ating panallon ay lalagO ang mga karunUngan, at maraini ang paroroori at paririto na mga magsisitacbo, (Dan. Cap. 12, ver. 4.) 6.-Nagkaroon na ba Dig mga kaganapai,- at may luamitaw na bang mariga tandia. Alinsunod sa ipinaunawa- ni Jesus at rig mga Prof eta? 0o, nagkaroon ria, ang unay ang pagdidilim ng araw at pamUMUla Dig Buan; ria riangyari noong ika 19 rig Mayo rig 1780, at mababasa ninyo sa Aclat ria sinulat iii Webster; at piriamagatarig Arig madilrn na Araw, dahil sa katakatakang pagdidilima, na riakita rig buong bayarig Inglaterra at rig toga iba pang dako, na, halos bindi magkakilanlanian ang mga dating riagkakakiiala, ria tumagal muld sa alas 10 nang umava harigang sa alas 6, rig hapon, at rig magaalas 7 ria Dg gabi ay sumikat aug mga Bituin at nasasabi rig gabing yaon ay kabilugan rig Buan; at rig rnagaalas 12 ria rig gabi anig Buan ay naguirig Kulay dugO-. 7..-At kaylan riaman narigyari anig siriabi ni Jesus na maglalaglag ang inga Bituin? Ng marigyari ranaman ay noong ika 13 rig No. viembre rig 1833, ria, nababasa rnf sa Aclat na si. nulat ni Olmstead na Profesor sa Colegio sa Yale, at riakita rig maraminig taga ibat ibang dako ang panlalaglag sa 1upa ria parang mga fuegos Attificiales ria mga riagmumulhi sa kaitaasari rig larigit. Anopat ang paigkasasabi' ay arig nalagariapan rig pinanglaglagani, ay mula sa kalaguitriaan rig Atlaritico sa silangarian, hanigarig sa kaluriuran rig Pacifieo, at buhat sa Hilagaan nig America haigarig ea mnga lupairig sakop nig Iriglaterra. Aug ganitong riarigyaririg panlalaglag ng mga Bi' tuin, alinsunod ea siriabi ni Jesus ay siyaririg ipina

Page  111 ll hayag ng Espiritu Santo as Apostol na Si S. Juan, Dia Pug mga Bituin s% langit ay mangahuhulog sa lupai, us gays ng mnga bubot na bunga, ng prubo rig Higps us mananambulat kapaghinahampas ug malakas ria hangin. (Apoc. (lap. 6, ver. 12 at 13.) 8.-Naganap us rnf ba ang mga pagbabaka ns Biusbi ni Jesus, us magtitindig aug isaug Nacion laban sa. iasraming mgs Nacion, at ang isaug kaharian l'aban sa maraming kaharian? Go at naganap ua. rin, us nagaimula- noong ika 13 ng buan rig Julio ug taong 1914, at tumagal ang paghabaka haugaug sa taoug 1918, at naugyari as buoug palibotlibot rig Europa, at bindi mabilaug ua ruga tao aug naugamatay sa kakilakilabot us pagbabakaug yaou; at may usugaramay pang mugs babae at niga bath us rugs tinamuaan rig pungloug ligaw, na siyaug riasasabi eas rgs periodico 6 sa rugs pa. haqysgaug siyaug uagbabalith, rig rugs naugysyari at rugs narigyayari, us rugs hindi karaniwari. 9.-Di baga rig hiridi' pa nagkakatawaug tao si' Jo. sucristo ay riagkarooi rig mga pagbabaka, at ussasabi as Santa Biblia? Go turisy, at muarauai rig nangyariug mnga pagbabaks ug unaug paushon, Dgunit hindi niuyo miaitutulad sa risugyari sas panahoug ito, at aug katakatakaug pasimuld sy wala' kay6ng mababasa as alinruang kesaysayan noorig uris, iuyong purishin aug ganitoug rugs riangyaril. Noong ika 13 ug buan rig Julio rig taong 1914, ang Nacioug Austria ay riagpadala rig Ultimatum as Naciong Serbia; at nig makaraan ang limaug araw, ay ipiustalastas rig Austria eas Serbia, na simulan ns nila ang pagbabaka. Ng a' 1.0 raman rig buan nig Agosto rig nasabi

Page  112 112 -ng taoo, aug Nacioog Aleman ay nagpahayag din Dg pakikipagbaka laban sa Rusia at sa Francia. Ng A 4 ug buan din rig Agosto, aug Gran Britania aug siya namang uagpahayag Dg pakikipagbaka laban sa Alemania. Ng 7 ug buan din ug Agosto, aug Alemania aug siya namang uagpahayag ug pakikipagbaka, laban sa lBelgika. Ng A 9 ug buan din ug Agosto ay pinaalis rig Montenegro aug sugb ug Austria. Ng A 10 iag nasabi ng buan, ay ang Naciong Hap6n, aug siya riamaug nagpadald ug Ultimatum laban din sa Alemania. Maramit lnblha pa aug aking mnaisusulat sa kasaysayang ito, alinsanod sa uagbalitang mga pahayagan, aug mga nagpahayag ng pakikipagbaka laban ea Aletnania; ngunit sapat na aug mga ipinahayaBg kong ito, na sa loob lamang ug mahiguit na dalawang lingo, ay halos ang lahat rig mga Nacion at mga kaharian sa buong palibotlibot ng Europa ay nangapalahoc sa naugyaring kakilakilabot ua pagbabaka. Itong nangyaring mga pagbabaka rig nasabi rig mga Nacion at umga kaharian, aug siyaug katuparan sa inihula rin ng Profeta Roel; na siyarig ipinahayag ni Jesus sa kaulyang mga Alagad, at siyaug maguiguing tauda- ug kaniyaug nmuliug pagparito at ng katapusan ug panahon, punahin uinyo aug gayaring sinabit isinulat sa Biblia ug Profeta Hoel. Sabihin uinyo, sa niga Nacion ua kayo,y, managaghanda sa pakikibaka, pasiglahin uiuyo ang muga nmakapaugyarihaug lalaki, lumaipit aug miga Waaking pambaka; silay mnagsisamnpa, gawing miga tabac aug miga sudsod na mga pangbukid, xnagsabi aug mahlina' na siyay malakas kay6y magniadali, magsiparito ka

Page  113 -113 - Yong lahat sa palibot at mangag pisan pinsan kay6., &c. [Hoel, Cap. 3, ver. 9, hang. Ii1.) Sa rmga ipinahayag Da ito ug nasabi ng Profeta, ay mali'wanag Da nangyari Da nagkaroon ng lubos na katuparan, aug inihulah na mga magbahanda aug mga makapangyarihaug lalaki, ng mga kasangkapan sa pakikipagbaka at nagsiparoon ngAng negsisampa, sa buong palibot ug Europa, aug nmaraming inga Nacion at inga kaharian at sila Dgay nougagpisaul pisan, at nangageapi sapi. Anopat kung bibilanain aug mnga sasgacyang pangbaka ayon sa ibinalita' ng miga periodico, gaya ug miga sasacyang inihanda na finatawag Da Crucero, Torpedero, Destroyers, Submarino at iba pa; ay siInasabing magkakaroon ug 1940, bukod pa aug mg& sasacyang pangdigm6L na daig aug miga ibon sa pag. lipad; na tinatawag namaug Aeroplano, Biplano, Dirigible at Bepelin. Sa inihulang pagpipisan pisan rig inga Nacion at Kaharian, upang rnagkatimbang aug kapuaL lakas, ay neganap ding hindi' nagkabulih, at sila ngay nangagsapisapi, at natatag aug Triple Alianza, na binubuo rig tatlong mnalalaking Nacion, at ea kabilang panig ay natatag naman aug Triple entente at allay nag. pisan din. An6pat kung paglalakip lakipin aug mnga Nacion at inga Kaharian na inga nagsipagbaka ay aug mnaisuaulat sa dahon ng Kasaysayan ay aug iga ito. Aug unay aug magkakasaping Alemnania at Austria 6 Ungria, laban ea ikalawang nangagpiaan pisang Luglaterra, Francia, Rusia Belgica at Montenegro, at nangaparagdag pa rito, aug tWong ug rmgs Baysug nasasakop ng La Gran Britania, na di ibat aug mugs Baiyang Canada, Australia at Nueva Celanda, at tinuu KASAYSAYAna GUINTO. 8

Page  114 -114 lungan pa Italia, ng Hap6u, nig Hungria at rig Ame. rica laban din WaI Alemania. 10. — Kaylan nainan nangyari ang einiabi Di Jesucrista, na magkaqkagutomn at lilindol ea ibat ibang mga lugar? Ng magkaroon ng kagutomn ay noong 1910, na nangyari ea Imrperiong China; sapagkat ang lahat n,& mga halamang pagkain ay dinalh ng napakalakas na banging naguumugong at ng napakalaking bah' ria nagmula' sa dagat, at walang hindi riatilihan, dahil ea ugong at mga matataas na daluyong, na siyanig Katukaran ea sinabi ni Jesus; at isinulat ni S. Lukas sa Bagong Tipan, at isinulat din rig Doctor Mariano Pilapil sa Santong Pasion, na, nababasa sa pagina 207. [Luk. Cap. 2 1, ver. 25J1 11. -Kaylan naman neganap arig inihulang lilindol ag malalakas sa ibat ibang lugar? Aug unay naganap ea Maynilah noorig Visperas rig Corpus rig taorig 1861. Kung hindi ako, namamali, at marami aug nangamatay at mga nasugatan; na may wga pareng Kastila at mga Tagalog; dahil sa pagkaguibA ng Sambahang tinatawag na Catedral. Ang ikalawa na- malakas ding lindol, ay aung nangyariug sa -Roma at sa, Lisbuat ug taong 1908, at daan daan ding mga tao aug niangamnatay at mga nasalanta at marami ring mga bahay aug nangaguibah, at siya ring balita nig mga pahayagan at daan daan ding mga tao aug mga walang matabanan, rig matapos na aug lindol. At aing ikatlong lalong kakilakilabot ay aug nangyaring lindol OSa Hapd~jnzg taong 1921, na may kalakip pang' apoy na 'Ibinubuga rig 1uph, at aug mga bahay at mga matitibay na gusali ria hindi naiguiba nig malakas na lindol, ay nilanmon naman rig mabangis na Ipy saurg bayang Nagasaki

Page  115 115 at aug Yokohama; an% sabi ng uzga pabayagaug siyang nagbalita ay may sampung libo ang nangamatay na inga tao at may aujim na libo arig mnga sugatan.f Tangi sa ritoy ibinalitih, na aug isang Filipinong tunay na ruakabayau sa gawh at hindi' sa buDn*angi-; ay nabalita rin cia kamuntic ug naramnay na namatay, na di ibat si Guinooug Artemio Ricarte na iisa kung manguPap, at kamni ang inagkatulong na nagtatag ng banal na IKatipunan uig ruga AnaC ug Bayan ng San Francisco do Malabon ng taong 1895, ea kapamanhikan nila Gluinoong Pascual Alvarez, Santiago A14 varez, at Nicolas Ricafrente Da mga Anae, ug Noveleta, at palibbasay nauukol sa ikabubuti ug lahat jig Fili. pino ay atning siuaugayun-an, at karniy pinapanumpii sa kanilang liarap, at kamiy pinatitic sa isang kasuIlataD, na aug tinta nia aming guinamait ay kinuha sa amiDng tig isang bisig. Kaya' ko nabanguit si Guinoong Ricarte at aug. pagkakatatag namin ing Katipunan; ay dahil sa nang. yaring paughibimagsic at pagbabaka, alinisunod ga inihula ni Jesus at ng inga Profeta na eiyang mang. yayari kiapagmalapit, na ang katapUISan Dg panahon at ng paghuhukomn, at nababasa rin sa pagina 208, aJig Santong Pasion, na aug kapua' Cristian-o ay maugaghabakang tutoo. 12. Nagkaroon na ina ba ug luobs na Katuparan, na kapagmatatapos na aug ating panahon ay lalago' a~ug mga karunungan; at marami aug tatacbo Dg pa. root parito, i3a siya inama~ng 8sflabi nang Profetang -si Daniel? Do at naganap na rin, at hind'i na nIinyo dapat nipgtanong, eapagkat nakikilala ug lahat aug paglag65 ga. sarisaring mgat karunungan.

Page  116 -~ 1 16 4~ 13. -At an6 an6ng mga KRlarunungan aug rnga Iunialag6"? Uuay aug karunungang ukol sa Religion, 6 sa pananampalatayat pageamba; sapagkat may inga su. rnasampalataya sa isa lamangr Dios na totoo at tao rnf namang totoo, at mga sumasamba sa Santong Pangan. Subalit mayroon namang mga sumasampalataya ea nangamatay zig mga Santat Santo, at mga sumnasamba sa mga tautauhan na mga larawan 6 Retrato zig mga Sefionat Kastila', Mayroong muga naugingilin sa araw na Ik9pito 6 sa araw zig Babado, at mga binibinyagani ea boob zig ilog; at sa tuing tataingap ng Santa Cena 6 ng banal na hapunan ay ziangaghuhugas ng mga paa zig isat isa. Datapuat mayroon namnang nangingilin SR araw zig Domingo, na siyang Unang araw ng isaing lingo; at inga niagbibinyag at nupabibinyag sa loob zig Sambahan 6 zig Capilla, at pinabibinyagan pati ng niga batang inocente na miga walang malay, na, hindi, zialalaman kung may Dios 6 wali*. May mga Kapisanang hindi zigumangangd, hindi nageisigarrillo, ni hindi nagmamaskada, hindi kuinakain zig laman zig baboy at nang miga isdang walang kaliskis: at sinusuniod pa hazigang zigayon aug Leyng sinulat ni Moyses na miga pinawi na, at sinuounod din aug gawain noong una zig Esenivas 'at Fariseos, Da sumisingil zig ea ikapu6 na sinasabi zig Kastilang pagran diezmos, bukod pa aug sinisingil zia tinatawag na Colecta. Datapuat mayroon namang mnga, Kapisanan na kumakaini ng laman zig Baboy at zig anomnang isdakahit walazig kaliskis, zigumangangd, nagsisigarrillo nagtatabako umfinom nzi Alac, nagsusugal nagsasa. bong, at hindi humi'hizigi zig Diezmos kundi Colecta lamazing, ia, anopat may kanikanyang karunungan

Page  117 117 -sa pananampalataya; sa gayong magkakaparis din aug nasasabi sa kanikaniyang Santa Bibliang alitun. tunan, at ngayon ngay totoong napakaramit napaka. lago' aug Religion. 14,.- &t ain alin, at an6 an6 aug itinatawag sa bawrat isa? May tinatawag na Domnijico, Franciscano, Aglipayano, Romano, &c. bukod pa ang pinamamagang, Baptistas, Adventista, Metodista, Preebiteriana, Mision Cristiana, at Cristianos Filipinos, aywan ko sa America kung mayroon Cristianos Americanos; at ngayoy lumagO rnf ang Santa Biblia, at Hio libe aug miababasa natin sa. sari earing Luga wikai, na di gaya noong una, na., nababasa lamang sa wikhtng latin at sa wikang kastila; at aug mnga Fraile aug siya lainang mayrobn, at aug hindi Fraile ay kung miarapatang magaral ing Biblia ay ipadedestiero. 15.-At ain pang karunungan aug lutnagO ayon ea hulk? Aug ikalawang karunungaug lumalago" ay aug nauukol sa, Ciencia, gaya ng katakatakang karunungan na gumnawa1 ng Potografia; eapagkat ang nasabing Potografia ay wala naman tayong nakikita ni isa manag mnata at isa man lamrnag kamay na dapat itingin at ihawac ng Pincel, ay kung an6t nakagagawa ng magandang larawan, Gaya ng karunungan na gumawA ug miga sasac. yang tumatacbo ea ibabaw ng tubig, na, naparoroon at naparirito na tinatawag na Crucero, Torpedero, Destroyers, at iba pa, bukod pa aug tumataebo ng paroot parito sa ilalim ng tubig;:na tinatawag namang Submarino. Gaya ug karunungan ug gumawd ug tren, Tramubia, Auto, &e. na miga tumatacbo rin ug paroot parito

Page  118 118 sa ibabaw ng lupa ay wakI narnang niga paa 6 hayop mnang Bumuabatac. Gaya rig karunungan rig gumawdT ng Auroplano, Biplano, Dirigible, at Sepelin, ria tumatacho rin rig paroot parito sa ibabaw rig hangini, ria daig pa aug mga iborig Aguila at mga Avestrus sa paglipad, ay wala namanag rnga ikiriakaway. Gaya rig katakatakarig karunurigan rig gumaw~i nig tinatawag ria Graronola 6 Ponografo, ria, i ~katutugtog uig sarisarinig tugtuguiu, ay wala namnan tayorig riakikitarig tinutugtog 6 hinihipan ria gaya rig instrumeflntorig guinagainit sa Banda rig Musico, Umaawit, IUmuubQ turuatawa, sumi'usutsot, ay wala riamarig dilat bibig, etc. Arig mnga ito nga' aug siyarig katuparari sa inihula namari rig Profetarig si Danilel, ria kapagmatapit ria ang ikalawang pagparito rig Dios An~c at rig katapusan nig panahon, ay lalago- ang wga karunurigan, at inararni aug tatacbo, rg paroot parito. htong rianriyaring nmga pagbabaka sa palibot libot rig Europa, ang mga pagkakagutom, arig miga pagliridol, ay aug iba parig niga kaguluhari sa ibang lupairi, gayan rg narigyaring himnagsikan sa Mexico, sa China, at aug niga Aclasanl 6 paglalabarian rig ni1ga bisig at rig niga puhunan, at aug nangyaring parighihimnagsic rig ruga Pilipino sa Filipinas, na, nahirapan aug aking katawan at aug aking bulsa, palibliasay pinamuhunapan ko rig buhay at rig salapi nig sirnutan ang pariglihimnagsic rig unga taga San ]Francisco Malabon, at dalawang araw ria ako aug gunaastos 6, nagpakain sa niga Katipuriar; ay walak narnan akong niapakinabangr kundi aug, nalugl, riA Sa pagliahangad ko rig lukmayi, ay laloug riapariwarti, etc. Sa inga nangyariug ito n~a inga kaguluhan, ay

Page  119 -- LU) 8u'kat rig nmkapukaw sa mga pusong riahihitinbiug sa banig rig pagkakasala; sapagkat ang narigvaring mga panghihiinagsic at ruga pagbabaka, ay hiudi isang peftgakataon. kuridi eiyarig katuparan sa mga inihulhu iii Jesus at rig mga Profeta rig Dios; at sa akali koy siriorang hiudi palaisip at kurig gagamit din lamarig rig malamarig pagkukur6, aninag may maka' kaaniriag din, at masasabing malapit na ng' ang katapusan rig panahion at au~g araw rig psghuhukorn, sa dahilaug lUMitaW nia ang pagkakakilanlang mauga tanchi. 1&6..-.Kung nakikita na riatin aug ganitorig mga taudA, aliusunod sa ipiuauunawki ni Jesuds at rig mrna Uiaral na profeta: an6 aug dapat nating maalatnan? Aug sting (lapat maalaman sangayon sa isinulat ni S. Lucas ay nialapit na aug katapust~n ng pa. nah6n, at inalapit na ring dumatfug aug kaharian rig Dios; na siyang tatalianun rig lahat rig miga banail, ria siyang ipinangakb ni JeseXs sa miga tunay na nariariamlfaataya sa kaniya, at sinabing hindi lilipas aug miga lahi harigang s~a mnaganap aug lahat Yag bagay; aug Langit at aug lupa' ay lilipas, datapuat aug miga sinaliti nig Dios ay hiudi lilipas. (Luk. Cap, 21. ver,3 3Lt. hang, 3d.) I 7.-Paano angr sinabi' ni Jesds, kung naalaman natin ns malapit na aug kaniyarig maulirig pagparito? Aug kaniyang ainabi at siyarig isinulat rig Evan. gdlistarig si S. Mateo, ria Fia ikalawa' niyang pagparito Da kastutna niya aug moga Angel; ay siyang lulucloc sa kaniyaug kalualliatian; at titipunin rig mga Angel ea harap naiya aug lahat rig uaga Nacifn at sialay paghubucdfn-bucdin, na gaya rig pagbubuc6d rig tig rpaetor sa wtoga tupa at ea mtga 'kambing, at ila, lagay niya aug manga tuipa ea kaniyarig dakong ka

Page  120 120 - nan, na di ibat ang mg baual, at sa dacong lala wa ang mga cambing o ang mga inakasalanar, at sasabihin niya ea mga banal: Hali kay6 mg-a p:nagpala ng Dios Ami, at manahin ninyo ang kalariang nahahanda sa inyo mulf u g lalangin ang sanglibutdn. Ang mga macasalanaa ay wanga paparoon naman sa walang hangang ap6y na infierno, hangang Ea silay mga sunog at maguing mga ab6. Kayat maugagsihanda tayo na may baluti ng ka. banalaD; sapagoat muling paririto si Jes-ds sa sandaling oraa na hindi natin ioiisip. (Mat. Cap. 24, ver. 44) Cap. 25, ver, 31. hang. 34.)

Page  121 . go I.................. I...I............. I.... - I..,.............I.......I... I..I.- I...,...I.... Ia abingapat na Kasaysayan Aug mga dugong sumisigaw sa lafigit., at ang iba pang dapat ninyong maaiaman. I.-An6 ba, aug naguing dahilan, at pinatay nUi Rain aug kaniyang kapatid na si Abel? Aug naguing dahil ay sapagkat si Abel ay kina. Ilulgdan ng Dios palibliasay siyay banal; ay na in-. guit sa kaniya si Kain. 2.-Sumisigaw bagA aug kaniyang dugO ng siyay patayin?I Oo at sumisigaw, at ang hinihinging pilit Es Dios ay gantihin huag malih s aug malupit niyaung kakai,,at siya ring nababasa sa pagina 11 ng Santong Pat sion; inyong punahin aug ganiftong nasasabi. Ano iagay sa kainguitan at dalang kapanaghilian ni K~aing lilo,t, asucaban, si Abel agad pinatay sa guitodi ug kabukiran. DugOng tunay ng kapatid ang suinisigaw sa langit, aug hinging ipinipilit, gauting huag malihis aug KakA niyang malupit. 3'-Ng patain naman aug pggkatao ni iesucri~co ng wga Antic ug babaeng dalahirit) alinsusaod sa

Page  122 -122 -~ Kautusan ug taiga Roma; ay surnisigraw rin bag~A aug kaniyang sumabog na dugo'. (Pas. pagi, 131.) Oo at sumisigaw rin, at ang sabi ng Apostol na si S. Jtian kauiyauig uaririig ang tinig na nfigmumulAt sa lanigit, at ang isinisigaw ay kaniyang isinulat sa Apoccalipsis Inyong punahin ang mga ganitong sin-abi. Salid de ella pueblo nib, porque no sesis participantos de sus pocados y quo no reci-bais do sus plagas: porquo sus pecados han Ilegado hasta el cielo y Dios so ha acordado de, sus maldades. At sa wikang tagalog ary gacito. Mangageilabas kay6 sa kaniya bayang ko, at iig bhuag kay6ng mangaramay ea kanilyang mg~a kasalai nan, at ug huag kay6ng turnangap ng niga harpas Da iparurasa ng Dios sa kaniya, Sapagkat aug kai niVang miga kasalanan fly dumating hangang sa langit, 'at na alaala aug kaniyang masamang guinawa na mcga katamupainsanan. (Apoc. Cap. 1b, ver. 4 at 5.) 4. — At ain bagd aug bayan ng Dies? Walang iba kandi tayong niga tao, yaong may iananga malinis ua pusb na siyang piuananahanan uig EspIritu. ni Jesucristo, at hindi augr nga taong may pusong marurumi na pinaninualanan Dg Espiritu ng 1)emonio, at kayci pinialalabas, ay ng buag tayong mangaramay sa ipararusa sa kaniya nig Dies sa araw ug paghuhukomn; dahil sa kaniyang guinawanig miga katarupelasanang painguulol at pagpatay sa kapuii tao, sa painamaguitan ng pt~gpapflbitay 6 pagpapabaril sa mnga walang kaaltman. 5.-At saan namnan tayo pinalalabas? Sa loob nig Kapisanan nig dakilauig Babilonia, 6 rig Iglosiang Miakasauglibutan, tna siyang sinasaguiseg at kinakatawan rig babaing dallalIira; na naghabanal banalan at nagtifiaiinahan, at siya ig ipinahayag rig Apostol no. si Si Juan, ait siya ritng usisasabi sn CatociSIUO Ila di ninanotY. Santa, IgieSiatg InnQ natin,

Page  123 KaydX nga- mga kapatid, na rmga' nagsusunog ng kilay sa pagaarai, talastas din nainan ninyo naa aug wikang Salid, ay numero plural, na nauukol sa marami, at hindi sa iii~a lamiang, sa makatuid bindi lamang ak6 ang dapat lutmabas kund'i aug mga ibat iba pa, na mga hindi nangararnay sa ibang mga taga Israel na mzga sinumpai ug Dios, dahil sa hindi nila pagpasoc sa pagpapahingalay sa araw na Ikapitong binasbaSan, at pinapaguing Santong Araw ng Panginoon; na nararapat igalang ng tunay na inga Crisi tianong kampon ni Cristo. Tangi sa rito,y, alain din naman ninyo, na ang wikang de ella, ay genero femenino, na nauukol sa, babae 6' ea alinmang bagay na pinukababae; sa makatuid ay makukurb na ninyo kung kaninong Iglesia, tayo pinalalabas. 1(ayri magsilabas na kayo sa Kapisanan ng nasabi ng Santa IgleSiang Iua natin, ang paglabas ay ngayon din, bindi bukAs at hindi sa makalawd, sapagkat aug pagtupad sa utos ng Dios; ay hindi gaya ng utaug na msaaring tuinipan sa gawang pagbabayad, kayftI inangagsilabas na kay6, at malapit na ang ikalawang pagparito ng ating PrngiA noong Bi Jesucristo, at ng hindi kay6 datnang nangis sa loob pa; at walang nauuang sisi. 6 — Matatalas'tas ba natin aug taon, ang buan, aug araw at aug oras, jag muiling pagparito ug ating Panginoong si Josucristo? Hindi, at aug sabi ni S. Mateo at kaniyang isinulat, ay walat Fiinomaug miakaaalama, kahit aug Angel ea langit, kahimat aug Dios Antic, kundi aug Dios AmA lamnang. Mat. Cap. '2i, ver. 3G.) 7...Sa araw ba ng paghuhukonm sa muling pag, Paritu ni Jesucristo, ay mayroon bang mga ibrang pairurusahan ang Dios 'bukod pa sa mga Angkan ug Vao? Oo niayroon, na di ibat aug wga Angel na mga uagkasala; na ruga niahikayat ng Arcangel na si

Page  124 124 -Lrnzbel na ngayoy pinamamagatang Luciper 6 Satat. nas, na Mga nagsigawal ig hindi nararapat gawin, at aila aug tinatawag ngayong niga Demonio 6 Diablo, na isa sa mipa kaaway rig ating kalulua: na, nababasa rin ea Cartilla at sa Catecismo. 8. Ng bago ba umacyat ea langit ang ating Pal niginoong si Jesucristo, ipinangak6 bagA% niya sa ka. niyang ruga AlegAd na siyay muling paririto ea luph? Go at matibay ni'yang ipinangako, na siyay aakyat muna sa langit, at kay6 aniyay ipaghahaudai ko, ng' luger ng ating matatahanan; at muliug paririto ako sa luph at kayoy tatangapin ko sa aking sarili, upang kung saan ako naroon kay6 naman ay doon ko rnf idoroon. (Juan, Cap. 14 ver. 1, hang. 3.) Mga kapatid na mga nagnanai'a magtamo rig Kaharian rig larigit at ng buhay na walang hangan, lalona kayorig mga nagsisipagaral ng miga Banal na keaulatan, hindi ko sa panguriarg bait, paika. siyasatini sania ninyonig mabuti aug miga nababasa sa Santa Biblia, at sa Santo Evanigelio, at kung aim lamang aug iniuutos naa miga kautusang mamamalagui, at siyang miga yari sa katuiran at sa katutuhanan; ay siya natirig mnga gagariapiri: na huag ng daragdagan at huag babawasan, Jai huag papalitan rig ibang kautusarig hindi i'pinagutos ng Dios, at ng tayoy lubos na maguirig banal, at rig tayoy makasama ni Jesus at nig mga Apostol magpakailan man; at dapat ninyong talastasin na ibinabawal nig Espiritu Santo, aug inagdagdag at magalis sa ain man ea miga kautusang sinalitA nig Dios, na nauuwi sa pagihig sa kaniya at ea ating kapuk tao. (Apoc. Cap. 22, ver. 18 at 19.) Sino sino lamang ang mga Protestante. 9.-Ano bagti ang kabulugan rig wikang Protestante? Aug wikarig Proteetante, ay wikang Kastilit na aug kahulugan sa wi'kang Tagalog ay tunmututol, 6 kayay tumutol; nuseinasabi ng Kastilang Dagprotesta.

Page  125 125 4Di bag6 ang lahat rig mga, tao ia. may mga gariap rig pagiisip, ria Binasabi nig Kastilaug uso de razon: ay di' bag&A para paraug toga. tumututol, ia, itinututol aug kanilang kabit likoug katuiran? jDi bagtA aug Iahat rig Iglesia, 6 kapisanan rig moga binyagan, maguing hindi binyagan, naa sa b-glang sabiy aug lahat Dig lahi, ay di bagA para parang riangangatuiraug tumututol? hindi bagA tutuo? siguroug tutugon kay6 rig Oo nga'. Kung gayo,y, bakit aug moga Cristianios Evarigelicos aug tinatawag larnarg ninyong mga. Protestante? Ano bagA ang tiriatawag ninyo sa oga, tumututol sa iniuutos rig moga Frayle? ia, moga, wala' ea matuid, di bag*i sinasabi ninyong toga, Anti Fraile? Kung gayo,y, an6 niam*~n ang dapat ninyong ipamagat sa toga tumututol sa moga miatuid ria ipinaguutos Di Je. sucristo, na tinututulang hiridi matuid aug magbinyag ea loob rig ilog, at pinoprotesta, pati rig pangingilin ea araw rig Sabado, na siyang maliwanag ua iniaral rig pagkadios at rig pagkat~o rig ating Pauaginoorig sl' Jesucristo, di bagA dapat nainang tawaguing moga Anticristo. Kung i'piriadedestiero aug toga sumusuay sa, utos rig Frayle, ay sinusunog riaman sa kabilarig buhay aug toga sumnusuay sa kautusan 11i Jesucristo. Kay6 ngay mangagkurb. Maicling paunawa sa naghahangad zig kara. nz"galan at ing kapurihan,, At dapat mong matalastas kung laki ka. man sa gubat at sa kayamarian ay salat, pag aug gawa- moy hindi linsad roarangal kang matatawag. Kung ikaw man ay may dunong rig higuit pa kay Salomon

Page  126 ,,M112 6 -- kahit ikawy Emperador, kung ang gaiva moy parnumusong dangal mo,y, saan naroon. Sapagkat aug karaugalan ay wala' sa' karu'nungan walh rin sa kayarnanan, wa1iA sa katungkulan at nasa gawang katuiran. Ito aug siYang tutoo, Kung ikaw may millonario de Campanillang, Abogado; kung aug gawk Mo,y, Dernouio loko aug pupuri sa iyo. KayA irog kong kiapafid, di ko sa pangungunang bait gumawa ka ng matuid, at kong waIft ka maug Dondones may puri kang makakamit. Dapat mong paniwalaan at ito aug katutuh~nan na aug taong sinot ain man, kapag walang kapurihain mabuti pa angtmamnatdiy. Tayo ngdy mag leip isip na stimunod sa niatuid at di dapat aug lumihfs; ug hindi tayo mabulid sa~ infiernong sacdal init. Kung nais nating marangal miagkarong kapurihan ay aug ating pagpi'litan, ua gawin sa habaug buhay tanang gawaug katuiran. At sukat na- hatugang dito itong liling. dsibi- ko4 -at kung min~as&0am& mo,

Page  127 - 1 27 ay patawarin mo ako por respeto de Jesucristo. Panalafigin ftg naliligdw. Huag moag itakuil Am~ag nasa langit Akorig iy6ng Amiac na sa iyo,y, nawaglit, Am.Ay ina.waw ka ea aking paghibic huag mong ikubli mahal mong pandinig. AmAug Pariginoon huag moug ibilang ria maguirig sala ko itong pagkaligAw, hindi ko akalang ako,y, riasisinsay sa daanig matuid cia dapat lakaran. Sapagkat aug landas ua aking pinasoc urnaasa akong ikaw aug may utos, di ko akalaing ako ay isuot rig luang Iglesia, sa maling bulaos. AinA,y, pakingan mo akong tumatawag ilawit sa akin ang mahal monug habag, huag mong bayaan akong mawakavrac sa Iaot rig lisiang ikapapahamac. AmtA,y, rnaawah ka, sa akin naligi~w sa daang matuid na dapat lakaran; madilim kong isip iyoug patnubayan rig Espiritu Santong sa dilimi pananiglaw. Maawaiug Jesus, karni ay ampunin Yayarnang ikaw nga aug nakop, sa amin. Kayh inaawah karig iyong sariwainaug laong rialantarig pasot loob natnin. Diliguin rig hamnog rig iyoug biyayh bakuran Dg iyorig mga pagpapalh4, rig hiudi nuapasoc yaring arnirig Diwlt rig tuceb rig mundong Miot magdaraya. Iligtas mo kamni sa lahat nig bitag rig kaaway naming Iilowog *i Satanas; huag monig bayaaug kamirig iy6ng Autoe mogkolayo layot magkawatac watac.

Page  128 128 Upang huag kaiinig magkabukod bukod papagisahin mo yariug aming loob, sapagkat ikaw ngd aug tutoong Dios na dapat sambahin at sundin aug utos. At kung mag kagayo,y, ng aming matupad ang lahat ng iyong mga iniaatas; maguing sa pangingilin, at sa pagbibinyag, kaluluit nami,y, ng di mapahamnac. KayA Dga 6 Dios Amitng maawain, papagisahfn mo nga loob namin; at ng hindil kami lubos na masupil ug dayh at hibb mandong sinungaling. Darakiling AnmA Panginoong Jesus aug lahat ng aking na iniluluhog, umaasa akong iyong itutulot alang alaug ea mga dug6 mong sumabog. At kung sumapit na aug taning mong araw ng paglarap namin sa iyong Hukunan, huag mong baysan kaming mapalagay ea dakong kaliwit, kung hindi sa kanan. Ito ngfl 6 Amd Bang inihihibic nitong iyong AnAc ngayong namamanhic, at sa kawakasay iyong ipakamit sa amin aug bayang Gloria Iniccelsis, Ito na ngd lanmang Amdng Panginoon ang sa iyoy akin na inilulungoy, umnaasa akong kung saan na naroon, ay doon mo kami naman idoroon. Siyanawa,

Page  [unnumbered] I

Page  [unnumbered] Iga sarisaring akiat na ipiaagbibi~i sa igat, aklatan ni 4~ng mnahiway na parsan nk pauggaganiot ma mi~a may eakilt, A ~ayon kaarat ni Tissot, P;Lo( Akiat ug J'agluhuto, lainatagalog ni Rosendo lgenacio " 150 Kaeayaayan ng Magkailigang vi Nena at fin %noeng, IUernao~lez 0~80 li'savaysyan ng pagulalaw ma ahga mua~ymakb, at fagiulong, ma ruabuting pagkatn y, aR an uta ( 'a' din Wien UJo4ir,2 00 fliocionarino Tagalo-Hispano, por Pedro F_,erraro Lakttv xt5.60 " Manual Eepafiol-Tagalo; pot homali, Macmoo 2~00 Tagalo yv Castellano, jpor Ilosafio Serr: no I 50 Ingles Tagalog, por 11. MA. LoIpeZ0.6 Ixigleoi lipaflol Tagalo, por Sotfratio 6. ttAddeoxo, to) at( iw5 do la Iengua ramtellauia, por la U Acadini Espalihla edt ion 1025, I tUcreuiavtikiptino, dakilang ulhran nR mkit ba 5a,, I5 44e 0A(6 Mta pagdalao mas 8antisimoi '-a raRmn t~o, at sa kaseit a pantjihang V'tigen Maria SO. 08 Uasulat na P'alasinitahan, tinagalovg ni I 1kbi Fetrandi (-: '4iolinUg kalraysaysn ung Sarimaring gamut na rnagagaoilt ma babay ng waginlawahan aug nina ma-huap, Sanitatoara ' ar' flgsusulataunug dalawang nibindni na -i1rbana at I liia kloathkf ni Padre Modetsto do Castro,, I I I"0;( 40?iteaifta at Reposteria, francema at Fspatlola, isinatagaiog uS ( rispulo Trinidad,. 2.0b ~ Mnay, nk 1agsinba, pantts aL rigs paratn at w1 iuag # tagumpay a Pglihig, s~inuiat ni r. H. Poellet, " 0.80 4anrggnnian xxi Napoleon o Aug torfwulo n! 1~saoulvn, I'ina taga1)g xii Crispnlo rrintda4.,., 2,00 ait 2.40 2ocabmautio,Tagulo-4Uaate1Ilauo, por E. Fernandez, 0,40 Tagalna-Caste1Iano Inglets por L. Yet iaadez at Sobonto G. Oalderun,, I 1600 te Xlqano'tHISPano Inglesf, j or J. (iayaeao at!Sot1. (tOCaderon,, I, t10 B11a0i Ie Eap04tobTasirlo y TagaleIEspafiloI -por oswI " 0,80

Page  [unnumbered] 2~~~~~~~~~~~ J Ck- 9 3 9015 035492